کتاب صوتی قومیت و قوم‌گرایی در ایران اثر حمید احمدی

پژوهشگر هویت، قومیت و پیچیدگی‌های ایران معاصر

حمید احمدی از برجسته‌ترین پژوهشگران و استادان علوم سیاسی ایران است که بخش عمده‌ی فعالیت علمی خود را به مطالعه‌ی هویت ملی، قومیت و ساختارهای سیاسی و اجتماعی ایران اختصاص داده است. او در دهه‌ی 1330 خورشیدی در ارومیه متولد شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی علوم سیاسی آغاز کرد و در ادامه، تحصیلات عالی را در خارج از کشور پی گرفت. احمدی پس از بازگشت به ایران، علاوه بر تدریس و پژوهش دانشگاهی، در حوزه‌ی تحلیل سیاسی، ترجمه و مطالعات خاورمیانه نیز فعالیت داشت؛ تجربه‌ای که بعدها بر شکل‌گیری نگاه چندبعدی او به مسائل هویتی و قومی تأثیر گذاشت. او سال‌ها به عنوان استاد دانشگاه تهران شناخته شد و آثارش به منابعی معتبر برای دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و تاریخ تبدیل گردید. مهم‌ترین شهرت احمدی به دلیل پژوهش‌های گسترده‌اش درباره‌ی قومیت و قوم‌گرایی در ایران است؛ آثاری که با رویکردی تاریخی و جامعه‌شناختی، به بررسی ریشه‌های شکل‌گیری هویت‌های قومی، مناسبات قدرت و مفهوم ملت در ایران می‌پردازند. نگاه او از کلیشه‌های رایج فاصله می‌گیرد و تلاش می‌کند تنوع قومی را نه تهدیدی برای انسجام ملی، بلکه بخشی از واقعیت تاریخی و فرهنگی ایران تفسیر کند. نثر علمی، استدلال مستند و تحلیل‌های عمیق او سبب شده آثارش جایگاهی ویژه در مطالعات ایران معاصر پیدا کنند. حمید احمدی در اردیبهشت 1401 و پس از یک دوره‌ی بیماری درگذشت، اما میراث فکری او همچنان در مباحث مربوط به هویت، قومیت و سیاست در ایران حضوری پررنگ دارد و پژوهشگران این حوزه را به تأمل و بازاندیشی فرامی‌خواند.

آینه‌ای به نام ایران؛ بازخوانی هویت در دل تنوع

کتاب «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران» اثر حمید احمدی، یکی از مهم‌ترین و مستندترین پژوهش‌های معاصر درباره‌ی هویت، قومیت و شکل‌گیری دولت مدرن در ایران است. نویسنده در این اثر با نگاهی تاریخی، جامعه‌شناختی و سیاسی، به واکاوی ریشه‌های تنوع قومی در ایران می‌پردازد و بسیاری از برداشت‌های ساده‌انگارانه درباره‌ی قومیت را به چالش می‌کشد. احمدی با بررسی روند ملت‌سازی، تمرکز قدرت و تحول ساختارهای محلی، نشان می‌دهد که قومیت‌گرایی به مفهوم امروزی آن، بیش از آن‌که پدیده‌ای کهن و ثابت باشد، محصول تحولات سیاسی و اجتماعی دوران مدرن است. رویکرد مستند و تحلیلی اثر، آن را از داوری‌های احساسی و ایدئولوژیک دور نگه می‌دارد و به خواننده کمک می‌کند تصویری واقع‌بینانه‌تر از نسبت میان وحدت ملی و تنوع فرهنگی به دست آورد.

بخشی از کتاب «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران»

«در ایران، تاریخ همواره شاهد همزیستی و گاه تقابل میان گروه‌های قومی گوناگون بوده است. در دوران معاصر، شکل‌گیری دولت-ملت مدرن، فرایندی پیچیده را در مواجهه با این تنوع قومی رقم زد. تلاش برای ایجاد یک هویت ملی واحد، در مواردی با نادیده گرفتن یا سرکوب هویت‌های قومی همراه شد و این خود زمینه‌ساز بروز تنش‌ها و چالش‌های جدیدی گردید. فهم درست از دینامیک‌های قومیت و قوم‌گرایی، کلید درک بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی ایران امروز است.»

کتاب صوتی «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران»

نشر صوتی آوانامه با همکاری «نشر نی» کتاب صوتی «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران» اثر «حمید احمدی» را با اجرای «حامد فعال» و «تایماز رضوانی» تهیه و تولید کرده است.