کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان

کتاب صوتی «ایران بین دو انقلاب» توسط «یرواند آبراهامیان»؛ استاد ایرانی‌الاصل نوشته شده است. این کتاب از جمله معدود آثاری به شمار می‌رود که برهه زمانی بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی را از حیطه جامعه‌شناسی سیاسی مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. استاد یرواند آبراهامیان در کتاب مذکور سعی دارد تا برخورد سازمان‌های سیاسی و نیروهای اجتماعی را موردبررسی قرار دهد. کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب از سه بخش و ۱۱ فصل مجزا تشکیل شده است. این کتاب به عنوان یکی از آثار مهم تاریخی با نگاه مستشرقی در میان تاریخ‌دانان و علاقه‌مندان به کتاب‌های تاریخی شناخته می‌شود. به جرات می‌توان ادعا نمود که کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب یکی از منحصربه‌فردترین و برجسته‌ترین آثاری است که به بررسی تاریخ هفتادساله ایران در زمان بین دو انقلاب می‌پردازد. نکته قابل‌توجه در مورد کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب این است که همواره استادان دانشگاه از این کتاب در حوزه‌های مختلفی همچون علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، تاریخ و تحولات سیاسی معاصر بهره می‌برند، حتی گفته شده که این کتاب به عنوان یکی از منابع مطالعاتی آزمون‌های کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های فوق به شمار می‌رود. در معرفی این کتاب در پشت جلد آن این‌گونه آمده است: «این کتاب، پژوهشی جامع در تاریخ معاصر ایران است که از حیث جامعیت، روش آکادمیک تحقیق و وسعت اطلاعات و منابع در میان آثار مشابه خود کم‌نظیر است. در این پژوهش ضمن گزارش مستند رویدادها و تحولات سیاسی دوره بین زوال قاجار و انقراض پهلوی، مبانی اجتماعی سیاست در ایران بررسی و تحلیل شده. نقش عوامل اجتماعی و اقتصادی در تحولات و حرکات سیاسی و ریشه‌های قومی و طبقاتی جنبش‌ها و گرایش‌های مختلف سیاسی ایران نشان داده شده است». - خلاصه‌ای از کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب: کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب با تبیین و تحلیل ساختار اجتماعی_سیاسی دوره‌ی قاجار و همچنین علل و پیامدهای حاصل از انقلاب مشروطیت آغاز می‌شود، در ادامه کتاب شاهد آن هستیم که استاد آبراهامیان دوره‌ی حکومت و به قدرت رسیدن رضاشاه، سقوط او و سال‌های بحرانی شهریور ۱۳۲۰ تا مرداد ۱۳۳۲ را مورد بررسی قرار می‌دهد. در این قسمت از کتاب نویسنده بر روی تاثیر و تاثرهای نیروهای سیاسی متمرکز شده و تاکید اصلی وی بر روی این موضوع است. در ادامه روند کتاب سال‌های پس از کودتا را تا مرز انقلاب اسلامی با انگیزه‌ی دست‌یابی به علل وقوع انقلاب و نیروهای موثر در آن بررسی کرده و از طرفی مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و اجتماعی موثر این دوره را تجزیه ‌و تحلیل می‌کند. در ادامه نویسنده به این نتیجه می‌رسد که انقلاب از توسعه ناهمگون رژیم محمدرضاشاه حاصل شده بود. در نهایت کتاب با توصیف نقش موثر امام خمینی در پیروزی انقلاب اسلامی به پایان می‌رسد. - قسمتی از کتاب ایران بین دو انقلاب: همان طور که در مطالب بالا نیز بدان اشاره شد کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب از سه بخش مجزا تشکیل شده است که در بخش اول، اوضاع ایران را در اواخر عصر قاجار و تغییر و تحولات آن در دوره انقلاب مشروطه را مورد بررسی قرار می‌دهد. در بخش دوم به بررسی ماجراها و علل سقوط رضاشاه و ظهور حکومت محمدرضاشاه پرداخته و در نهایت در بخش سوم ایران معاصر را در زمان محمدرضاشاه، تنش‌ها و دستاوردهای حاصل از حکومت وی و در آخر علل به وجود آمدن انقلاب اسلامی را به تصویر می‌کشد. در این قسمت از مقاله به منظور آشنایی بیشتر شما با نحوه نگارش کتاب، بخش‌هایی از کتاب را به شرح زیر آورده‌ایم: شاه هر کاری بخواهد می‌تواند انجام دهد، سخنش قانون است. این ضرب‌المثل که: «قانون مادها و پارس تغییرناپذیر است» صرفا سخنان قدیمی زائدی درباره حکومت خودسرانه بوده است. شاه همه وزیران را منصوب می‌کند و می‌تواند وزرا، صاحب‌منصبان، ماموران و قاضیان را برکنار کند. زندگی و مرگ همه افراد خانواده شاه در دست اوست و هیچ‌کدام از ماموران لشکری و کشوری که در خدمت شاه‌اند، از این قانون مستثنا نیستند. افرادی که مورد بی‌مهری واقع شده‌اند یا معدوم می‌شوند، اموالشان به سلطان می‌رسد و حق سلب حیات در هر حال فقط در اختیار اوست. اما وی می‌تواند این حق را به کارگزاران یا نواب خود واگذار کند. همه اموالی که قبلا به وسیله مقام سلطنت تفویض و یا خریداری نشده باشد و در واقع هر گونه مالی که اثبات حق قانونی نسبت به آن مقدور نباشد به او تعلق دارد، وی می‌تواند آن مال را به هرکه دلخواه اوست انتقال دهد. همه حقوق و امتیازات، مانند خدمات عمومی، استخراج معادن، کشیدن خطوط تلگراف، ساختن جاده، راه‌آهن، تراموا و... و حق بهره‌برداری از همه منابع کشور متعلق به اوست. سه قوه حکومت یعنی مقننه، قضائیه و مجریه در وجود او متمرکز است و هیچ‌گونه قید و الزامی نمی‌توان بر شاه تحمیل کرد. - نقدی بر کتاب صوتی ایران بین دو انقلاب: منتقدان بر این باورند که نویسنده کتاب؛ استاد آبراهامیان با نگاهی جانب‌دارانه نسبت به رضاشاه موجب شده که از بسیاری از حقایق تاریخ چشم‌پوشی شود و ناگفته بماند. به همین دلیل بخش‌هایی که در خصوص این دوران نوشته شده به ‌هیچ‌وجه از استحکام و صداقت کافی برخوردار نیست و نمی‌توان به آن‌ها اتکا نمود. درباره یرواند آبراهامیان: پروفسور یرواند آبراهامیان در سال ۱۳۲۰ در تهران متولد شد و تا سن ده‌سالگی در تهران زندگی کرد، سپس برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت. وی در سال ۱۳۴۲ مدرک کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه آکسفورد و در سال ۱۳۴۸ مدرک دکترای خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت نمود. وی پس از فارغ‌التحصیلی به تدریس درس تاریخ ایران در دانشگاه‌های معتبری همچون پرینستون و آکسفورد پرداخت و در حال حاضر نیز در کالج باروک شهر نیویورک مشغول به تدریس درس تاریخ عمومی می‌باشد. از جمله دیگر آثار این نویسنده می‌توان به تاریخ ایران مدرن، کودتا، یک آنارشیست آمریکایی: زندگی والترین کلیر، اعتراف شکنجه‌شدگان: ابراز ندامت‌های علنی در ایران مدرن، مردم در سیاست ایران، اسلام رادیکال، مقالاتی در جامعه‌شناسی ایران، پارانوید در سیاست ایران، آنارشیسم در انقلاب روسیه و... اشاره نمود.