کتاب فلسلفۀ سیاسی آیزایا برلین اثر جان گری نشر نو

آیزایا برلین فیلسوف و مورخ اندیشه‌ها از سرشناس‌ترین و برجسته‌ترین متفکران دوران معاصر به شمار می‌رود جان گری در کتاب «فلسفه سیاسی آیزایا برلین»، یک اندیشه واحد با نیروی بنیان‌کن عظیم که روح‌بخش عقاید برلین است را روایت می‌کند.

کتاب به‌صورت بسیار روشنی ارزش‌های غایی بشریت را بررسی کرده و با نگاهی تضاد موجود در خواسته‌ها را مطرح کرده و نشان می‌دهد که این تضادها با هیچ مقیاس عقلانی سنجیده نمی‌شود؛ ازاین‌رو پیامدهای این اندیشه برای فلسفه این است که تصور جامعه کاملی که در آن‌همه آرمان‌ها و خوبی‌های اصیل به دست آید. مفهومی تراژیک که تنها در اندیشه برلین مشاهده می‌شود.

جان گری « John Gray» نویسنده کتاب‌های پرفروش لیبرالیسم، قانون قدرت، سگ‌های پوشالی و فلسفه سیاسی استوارت میل که یک‌عمر را صرف مطالعه فلسفه کرده است. در کتاب فلسفه سیاسی آیزایا برلین، بخشی از اندیشه‌های مهم این فیلسوف معاصر را به اشتراک می‌گذارد.

کتاب در دسته‌بندی کتاب‌های فلسفه قرار گرفته و با ترجمه خشایار دیهیمی و توسط انتشارات نسل نشر نو منتشر شده است.

معرفی نویسنده

جان نیکلاس گری متولد 17 اپریل 1948 یک فیلسوف سیاسی و نویسنده انگلیسی است که علاقه‌مند به فلسفه تحلیلی است. او در سال 2008 به‌عنوان استاد مدرسه اندیشه اروپایی در دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن بازنشسته شد. گری به طور منظم با گاردین و دیگر نشریات مهم همکاری می‌کند.

گری چندین کتاب تأثیرگذار نوشته است، از جمله سپیده‌دم دروغین: توهمات سرمایه‌داری جهانی (1998) که استدلال می‌کند که جهانی‌شدن بازار آزاد یک پروژه روشنگری ناپایدار است که در حال حاضر در حال فروپاشی است. سگ‌های پوشالی: اندیشه‌هایی درباره انسان‌ها و حیوانات دیگر (2002) که به انسان‌گرایی فلسفی حمله می‌کند، جهان‌بینی که گری آن را منشأ ادیان می‌داند.

چرا باید کتاب فلسلفۀ سیاسی آیزایا برلین را بخوانیم؟

در سال 1921 زمانی که آیزایا برلین وارد انگلستان شد در سی سالگی در قلب زندگی روشنفکری بریتانیا قرار داشت. او از آن زمان تاکنون حضور و فرماندهی خود را حفظ کرده است و کمتر کسی می‌تواند این را که او یکی از بزرگ‌ترین متفکران بریتانیا بوده است، نقض کند. شهرت او در سراسر جهان گسترش‌یافته و  به‌عنوان یک گفتگوگر بزرگ، مورخ روشنفکر، و مردی قابل‌احترام او را الهام‌بخش‌ترین فیلسوف قرن نامیده‌اند.

بااین‌حال، کمک‌های برلین به تفکر  به‌ویژه در فلسفه اخلاقی و سیاسی، و نظریه لیبرال  کمتر درک شده است و به طرز شگفت‌انگیزی توسط جهان دانشگاهی نادیده گرفته شده است. در این کتاب نشان داده می‌شود که ایده‌ای او توسط یک ایده واحد، قدرتمند و برانداز متحرک هستند تکثرگرایی ارزشی که واقعیت تضاد عمیق بین ارزش‌های انسانی نهایی را تأیید می‌کند که عقل قادر به حل آن نیست. اگرچه کثرت‌گرایی ارزشی برلین با سرسختی روشن، انسان‌دوستانه و واقع‌گرایانه، با سنت‌های غالب غربی، سکولار و مذهبی که بر هماهنگی نهایی ارزش‌ها تأکید می‌کند، در تضاد است. این از بیان مجدد بسیار متمایز لیبرالیسم در آثار برلین پشتیبانی می‌کند یک لیبرالیسم آگنوستیک که نه بر انتخاب عقلانی بلکه بر اساس انتخاب‌های رادیکالی که در مواجهه با معضلات حل‌نشدنی انجام می‌دهیم. این بیانیه جدید لیبرالیسم، موضوع اصلی کتاب پرجنب‌وجوش و شفاف جان گری است که به سنت روشنفکری لیبرال روح تازه‌ای برای زندگی، منبع جدیدی از زندگی می‌دهد و میراث مرکزی و ماندگار برلین را در برمی‌گیرد.

در بخشی از کتاب فلسفه سیاسی آیزایا برلین می‌خوانیم

نسبی‌گرایان بر این باور بوده‌اند که شرایط متفاوت و خلق و خوهای متفاوت سیاست‌های متفاوتی را می‌طلبد؛ امّا غالبآ حتّی آنها هم فرضشان این بوده است که گرچه مسیر ممکن است متفاوت باشد، امّا هدف نهایی ــ خوشبختی انسان و ارضای آرزوهای بشری‌ــ یکی بیش نیست. برخی متفکران شکاک در جهان باستان ـمثلاً، کارنئادس‌ــ پا را فراتر گذاشته و این اندیشه تشویش‌آور را مطرح کرده‌اند که برخی از ارزش‌های نهایی ممکن است با هم سازگار نباشند و در نتیجه هیچ راه‌حلّی نتوان یافت که همه آنها را در بربگیرد. چنین تردیدی درباره منطق مفهوم جامعه کامل نه فقط در میان یونانیان، بلکه در دوره رنسانس هم وجود داشته است، و کسانی چون پونتانو، ۸۸ مونتنی، ۸۹ ماکیاولّی، و پس از آنها لایبنیتس و روسو، آن را بدین نحو بیان کرده‌اند که هیچ چیزی به دست نمی‌آید، مگر آنکه به ازایش چیزی را از دست بدهیم. چیزکی از این تردید در بطن تراژدیهای سوفوکلس، ائوریپیدس، و شکسپیر هم نهفته است. به هر روی، جریان اصلی در سنّت غربی از این تردید اساسی چندان لطمه‌ای ندیده و چندان تأثیری نپذیرفته است. فرض اصلی در این جریان این بوده است که مسائل ارزشی در اساس قابل حل‌اند و با قطعیت هم قابل حلّند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

گری یک بیوگرافی فکری فشرده از برلین را ارائه می‌دهد، یک بررسی محبت‌آمیز، منصفانه و درعین‌حال انتقادی در آثار او جریان دارد. این کتاب منبع عالی بوده و زمینه لازم برای درک نوشته‌های نسبتاً حجیم و متفاوت برلین را در اختیار خواننده قرار می‌دهد. خواندن کتاب‌هایی در این دسته برای علاقه‌مندان به فلسفه می‌تواند بسیار جذاب باشد و ارزشمند باشد، زیرا برلین نویسنده‌ای خاص و منحصربه‌فرد بود که ایده‌هایش را به‌گونه‌ای مطرح می‌کرد که ممکن است برخی بیشتر از این که مطلب را بفهمند، گیج شوند. درحالی‌که در این کتاب گری با زبانی قابل‌فهم این مطالب را به خواننده منتقل می‌کند.

• کتاب رساله‌ای درباره حکومت اثر جان لاک
• کتاب صوتی هنر رنجاندن اثر آرتور شوپنهاور
• کتاب تاریخ اندیشه‌ی سیاسی غرب اثر جان مکللند