کتاب صوتی بهشت گربه‌ها اثر امیل زولا

خالق «سایه‌های شب» و شاهکارهای دیگر

«امیل ادوارد شارل آنتوان زولا» معروف به امیل زولا (Emile Zola)، نویسنده و روزنامه‌نگار سرشناس فرانسوی است که سال 1840 در پاریس متولد شده. بسیاری زولا را برجسته‌ترین نویسنده‌ی گرایش ناتورالیسم در تاریخ ادبیات می‌دانند و نقش او در تئاتر طبیعت‌گرا را نمی‌توان نادیده گرفت. او در آزادسازی سیاسی فرانسه هم بسیار اثرگذار بوده است. زولا در زمان حیاتش چندین رمان و داستان کوتاه، مقاله و نمایشنامه نوشت اما بیشتر برای مجموعه‌ی بیست‌جلدی «روگن ماکار» شناخته می‌شود. این شکل از گردآوری آثار در یک مجموعه‌ی بزرگ، تحت تأثیر «انوره دو بالزاک» و «کمدی انسانی» او اتفاق افتاد. اما اندیشه‌های زولا بیش از بالزاک تحت تأثیر «چارلز داروین» بود و در داستان‌هایش نقش وراثت و محیط زیست بر جامعه و افراد آن پررنگ و محسوس است. برخی از آثار مهم و تأثیرگذار امیل زولا عبارتند از: «ژرمینال»، «ترز راکن»، «نانا»، «بهشت بانوان»، «آسوموار»، «دارایی خانواده‌ی روگن»، «شکم پاریس»، «سهم سگان شکاری»، «شکست»، «حمله به آسیاب»، «پول و زندگی»، «فتح پلاسان»، «شاهکار» و البته «سایه‌های شب». زولا در زمستان 1902، زمانی که 62 سال داشت، بر اثر مسمومیت با مونوکسید کربن که از تهویه‌ی نادرست دودکش ناشی شده بود، درگذشت اما پس از یک قرن و اندی، شاهکارهایش هنوز هم برای مخاطبان ادبیات کلاسیک جذاب و آموزنده هستند.

روایت گربه‌هایی که راز انسان‌ها را بر ملا می‌کنند

کتاب «بهشت گربه‌ها» مجموعه‌ای از پنج داستان کوتاه است که در کنار هم تصویری چند وجهی از وضعیت اجتماعی و انسانی قرن نوزدهم را پیش چشم می‌گذارد؛ روایاتی که در قالب شخصیت‌هایی ساده و صمیمی، از پنجره‌ای کوچک به جهان پرهیاهوی فقر، جنگ، رویا و فروپاشی نگاه می‌کنند. در داستان نخست که نام کتاب نیز برگرفته از آن است، سفری داریم با گربه‌ای نازپرورده که از آسایش خانه فرار می‌کند و در کوچه‌های سرد دنبال آزادی می‌گردد، اما زولا نشان می‌دهد آزادیِ بی‌پناه در برابر واقعیت‌های بیرحمِ زندگی تا چه اندازه بی‌رحم و ماجراجویانه است. دیگر داستان‌ها — از «آهنگر» و «بیکاری» تا «خاطرات» و «افسانه‌ی شنل کوتاه آبی عشق» — موضوع‌هایی همچون فلاکت کارگران، زوال اجتماعی، خاطرات پراکنده و عشق‌های ناامیدکننده را در هم می‌تنند و تصویری از زمانه‌ای می‌دهند که انسان و حیوان هر دو در جست‌وجوی معنا و بقا هستند. زولا این قطعات را در سال‌های 1866 تا 1872 منتشر کرد و با نثر آهنگین و طبیعت‌گرایی‌اش توانست دردها و امیدهای پنهان را در دل زندگی روزمره بیرون بکشد؛ روایت‌هایی که هنوز هم با خوانندگان معاصر گفتگو می‌کنند و نشان می‌دهند چگونه ادبیات می‌تواند آینه‌ای برای درد و شور اجتماعی باشد.

بخشی از کتاب «بهشت گربه‌ها»

«پیشاپیشِ دسته، همه‌ی جوانان زیبای شهر راه می‌روند. گردشی بنا به رسم و آیین است. به این‌جا می‌آیند که ببینند و دیده شوند. دخترها در آستانه‌ی درها ایستاده‌اند. سلام‌های محجوبانه و لبخندها و حرف‌های درِ گوشی بین دوستان ردوبدل می‌شود. جوان‌ها به ‌این ‌شکل، بین دو ردیف از پنجره‌های ‌آذین‌بسته، و فقط برای این‌که از برابر پنجره‌ی خاصی بگذرند، دور شهر می‌گردند. سرشان را بلند می‌کنند، و کار تمام است. بعدازظهر دلپذیری است، ناقوس‌ها به صدا درمی‌آیند، کودکان در جوی‌ها و بر سنگفرش‌ها مشت‌مشت گل‌ طاوسی و مشت‌مشت رز پَرپَر‌شده می‌ریزند. خیابان به رنگ صورتی درآمده؛ گل‌های طاوسی، روی این سطح قرمز کمرنگ، فرش طلایی پهن می‌کنند. و پیش ‌از همه، آن دو ژاندارم‌ نمایان می‌شوند. بعد، صف‌ بچه‌های بی‌سرپرست می‌گذرد؛ بچه‌های مدرسه‌ی شبانه‌روزی، انجمن‌های برادری، بانوان سالمند و آقایان سالمند. یک مسیح نوک انگشتان خادم کلیسایی تاب می‌خورد. راهب خپلی نشان شلوغی با خود می‌آورد که همه‌ی اسباب شبیه‌خوانی مصایب مسیح بر آن نقش بسته. چهار زن درشت‌اندام، که بدن‌های سالمشان پیراهن‌های سفیدشان را چاک می‌دهد، با روبان بیرق بزرگی را نگه داشته‌اند که بره‌ای معصومانه روی آن خوابیده. بعد، بر فراز سرها، در پرتو شمع‌هایی که روشناییِ روز رنگ از رُخشان می‌پرانَد، بخوردان‌های نقره بالا می‌آیند، برق می‌زنند، و ستونی از بخار غلیظ بر جای می‌گذارند که سپیدی‌اش، مانند تکه‌پارچه‌ی بادبرده‌ای از آن‌همه پیراهن مَلمَل که از پی هم می‌آیند، لحظه‌ای پیچ‌وتاب می‌خورد.»

کتاب صوتی «بهشت گربه‌ها»

نشر صوتی آوانامه با همکاری «انتشارات ققنوس» کتاب صوتی «بهشت گربه‌ها» اثر «امیل زولا» را با ترجمه‌ی «مژگان حسینی روزبهانی» و اجرای «کمیل سلیمان‌پور» و «فرناز رسولی» تهیه و تولید کرده است.