کتاب تأملی در مدرنیته ایرانی اثر علی میرسپاسی نشر ثالث

کتاب «تأملی در مدرنیته ایرانی: بحثی درباره گفتمان‌های روشنفکری و سیاست مدرنیزاسیون در ایران» اثر دکتر علی میرسپاسی، در هفت فصل نگاشته شده است. نویسنده نظریه‌هایی را که پیرامون مدرن شدن ایران مطرح شده‌اند، بررسی کرده و با رویکردی تاریخی به کنکاش سیاست‌ها و نقش روشنفکران پرداخته است. کتاب از میانه‌های عصر ناصرالدین‌شاه قاجار شروع می‌شود که ایرانیان با اندیشه‌های مدرن و جهان و دولت غربی آشنا شدند. نویسنده این موضوع پرماجرا و پرمناقشه را از نقطه نظری علمی و درعین‌حال ویژه خود بسط می‌‌دهد و تحلیل‌های جالب‌توجهی را پیش می‌کشد. این کتاب را باید در زمره‌ی کتاب‌های علوم اجتماعی قرار داد. همچنین از آن‌جایی که پژوهش مفصلی به حساب می‌آید باید بیشتر کتابی برای افراد دانشگاهی در رشته‌های علوم اجتماعی و سیاسی قلمداد شود ولی نگارش روان و ساده‌اش راه را برای علاقه‌مندان عادی و غیردانشگاهی نیز باز گذاشته است.

این کتاب در سال ۲۰۰۴ به زبان انگلیسی نوشته شده و مخاطب اصلی آن جامعه‌ی آکادمیک غربی است. تا اینکه در سال ۱۳۹۳ از سوی نشر نی با ترجمه‌ی جلال توکلیان به فارسی منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیک آن نیز فیدیبو دسترس شما قرار دارد.

درباره‌ی نویسنده‌ی کتاب تأملی در مدرنیته ایرانی

دکتر علی میرسپاسی، جامعه‌شناس ایرانی ساکن ایالات متحده آمریکاست. او در سال ۱۳۲۹ متولد شده است. میرسپاسی دوره‌ی کارشناسی خود را با تحصیل در رشته‌ی علوم سیاسی در دانشگاه تهران گذرانده و سپس به ایالات متحده مهاجرت کرده و مدارک کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل و دکتری جامعه‌شناسی را از دانشگاه امریکن اخذ کرده است. او در حال حاضر کرسی استاد آلبرت گالاتین (Albert Gallatin Research Excellence Professor) مرکز تحقیقات خاورمیانه و اسلام دانشگاه نیویورک برعهده دارد. همچنین ریاست مرکز هاگوپ و مرکز ایران‌شناسی این دانشگاه را نیز برعهده دارد. او دانشگاه‌های بسیاری در آمریکا از جمله، دانشگاه ماساچوست و مرکز کارنگی به تدریس و پژوهش پرداخته است.

عمده‌ی پژوهش‌های میرسپاسی در زمینه‌ی جامعه‌شناسی اخلاق، دین، مطالعات فرهنگی، نظریه‌های تطبیقی و تاریخی در علوم اجتماعی است. او درباره‌ی ایران‌ چندین کتاب نوشته است که مباحثی چون مدرنیته، سیاست، دموکراسی و تحولات سیاسی و فرهنگی در ایران را پوشش می‌دهد. می‌توان وی را از پرکارترین جامعه‌شناسان ایرانی به شمار آورد.

گفتنی است که او از سردبیران و ویراستاران ژورنال‌های آکادمیک جامعه‌شناسی مختلف است.

دو دلیل برای مطالعه‌ی کتاب تأملی در مدرنیته ایرانی

• این کتاب اثر پژوهشی جامع و جالب‌توجهی است که خواننده را با مختصات اندیشه‌ی روشنفکران، مدرن شدن ایران و مدرنیته آشنا می‌کند. نویسنده‌ی دانشمند جامع و جدی‌ای در حوزه‌ی علوم اجتماعی است که با کار مفصل تحقیقی این کتاب را به رشته‌ی تألیف درآورده است. روانی و سادگی کتاب آن را به اثر مفید برای همگان تبدیل کرده است. بنابراین از دست دادن آن برای علاقه‌مندان این حوزه نشدنی به نظر می‌رسد.
• ما نیازمندیم که جامعه‌ی خودمان را بشناسیم، این برای پیشرفت و اصلاح همه‌ی امور و جامعه‌ی ما ضرورت دارد. این کار شدنی نیست مگر آنکه تاریخ تحول و مدرن شدن کشورمان را بشناسیم. چنین کتابی همانی است که به آن برای این منظور نیاز داریم.

بخشی از کتاب تأملی در مدرنیته ایرانی

پس طبیعی است که در هیچ جنبش، نظریه یا کنش اجتماعی فرهنگ نقش محوری نداشته باشد. در هیچ جنبش، نظریه یا کنش اجتماعی فرهنگ نقش محوری نداشته باشد. بد نیست به این نکته اشاره شود که مردود شمردن این ادبیات جدید، با اعتراف ناخواسته بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی هم‌زمان شده است. بدین معنا که آنان مکتوبات فراوانی در باره «جهان سوم» پدید آورده‌اند که خود این امر، حقیقتاً و از اساس، با گفتمان توسعه ناهمخوان است. در مناقشات جامعه‌شناختی، هر زمان که بحث «فرهنگ» و «ذهنیت» یا قدرت پیش می‌آید، «دانشمندان» آمرانه و با بی‌حوصلگی سعی می‌کنند ما را به «واقعیت» ارجاع دهند. ما نیز محتملاً می‌توانیم به همه این دانشمندان این نکته را متذکر شویم که انقلاب ایران نیز یک واقعیت بود. چنانچه می‌دانیم برخلاف همه خوش‌بینی‌های علمی و غافلانه‌ای که مدعی بود، ایران، ورودی آرام به آب‌های ساکن مدرنیته و سکولاریسم خواهد داشت و همه چیز مطابق نقشه پیش خواهد رفت، واقعیت به شکل انقلاب آشکار شد و انقلاب ایران بر همه آن فرضیات، پیش بینی ها و دیدگاههای جهانی متکبرانه و ناآگاهانه که تا سپیده دمان انقلاب، توسط مراکز اقتدار غربی پرورده شده بود، ضربه ای خرد کننده وارد آورد. این دیدگاه‌ها، البته ممکن است در باره اتفاقات اصلی ایران، ناقص باشند.

پنج پیشنهاد برای علاقه‌مندان به کتاب تأملی در مدرنیته ایرانی

کسانی که مباحث و کتاب‌های علوم سیاسی و اجتماعی را دنبال می‌کنند، این کتاب دکتر میرسپاسی برایشان فرصت مغتنمی است. در این جا نیز کتاب‌های دیگری را پیشنهاد می‌کنیم:

• کتاب چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟ ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر، اثر جیمز رابینسون و دارون عجم‌اوغلو
• کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان
• کتاب جستارهایی درباره‌ی تئوری توطئه در ایران، نوشته‌ی احمد اشرف، محمدعلی همایون کاتوزیان، یرواند آبراهامیان
• کتاب سنت و مدرنیته، نوشته‌ی صادق زیباکلام
• الزامات سیاست در عصر ملت - دولت، به قلم احمد زیدآبادی