خرید کتاب های فئودور داستایوفسکی

فئودور داستایوفسکی یکی از مهم‌ترین و معروف‌ترین نویسندگان روسیه متولد ۱۱ نوامبر ۱۸۲۱ است. با اینکه ۱۴۵ سال از مرگ این غول ادبیات روسیه می‌گذرد هنوز کتاب‌‌هایش مثل «جنایت و مکافات»، «برادران کارامازوف»، «ابله» و «قمارباز» در صدر پرخواننده‌ترین کتاب‌های جهان است. این نویسنده در ۶۰ سالگی و در سال ۱۸۸۱ چشم از جهان بست اما ما را با جهانی روبه‌رو کرد که در آن انسان تا تاریک‌ترین نقطه‌های ذهن و روحش پیش می‌رود. داستایفسکی نویسنده‌ای است که فقر، گناه، ایمان، عذاب وجدان، ترس، آزادی و میل به سقوط را به رمان تبدیل کرده است.

خواندن کتاب‌های فیودور داستایفسکی یعنی ورود به دنیایی که در آن هیچ شخصیتی کاملاً خوب یا کاملاً بد نیست. قاتل می‌تواند عذاب وجدان داشته باشد، مؤمن می‌تواند شک کند، انسان پاک می‌تواند در جامعه‌ای بیمار خُرد شود و کسی که گناه کرده دنبال راهی برای نجات باشد. همین نگاه پیچیده به انسان است که باعث شده آثار داستایفسکی هنوز زنده و خواندنی باشند.

داستایفسکی یا داستایوفسکی، کدام درست است؟

شکل دقیق‌تر و نزدیک‌تر به تلفظ روسی، داستایفسکی است. نوشتار اسم این نویسنده در روسی بیش از همه‌ی مدل‌های نوشتاری به تلفظ «داستایِفسکی» نزدیک‌تر است، نه «داستایوفسکی». با این حال، در فارسی هر دو شکل، داستایفسکی و داستایوفسکی، رایج شدند.

زندگینامه‌ی فئودور داستایوفسکی، کودکی اشرافی کنار فقر و بیماری

فیودور داستایفسکی در مسکو و در خانواده‌ای اشرافی به دنیا آمد. کودکی او در محوطه‌ی بیمارستان ماریینسکی گذشت، بیمارستانی برای فقرا که پدرش پزشک آن بود. همین جزئیات ساده، یکی از کلیدهای فهمیدن جهان داستانی داستایفسکی است. او از کودکی با چهره‌ی واقعی فقر، بیماری و رنج روبه‌رو شد و زندگی آدم‌های فرودست را از دور تماشا نکرد بلکه در کنار آن بزرگ شد.

بعدها همین تجربه در رمان‌هایی مثل «بیچارگان» و «جنایت و مکافات» خودش را نشان داد. «راسکولنیکف»، شخصیت اصلی «جنایت و مکافات»، فقط یک دانشجوی فقیر در یک داستان جنایی نیست. او از جهانی می‌آید که داستایفسکی آن را خوب می‌شناسد. جهانی که در آن فقر، غرور، تحقیر و ناامیدی می‌توانند آدم را به خطرناک‌ترین تصمیم زندگی‌اش برسانند.

خانواده‌ی فیودور داستایفسکی، مادری مذهبی و پدری سخت‌گیر

در خانه‌ی داستایفسکی دو تصویر مهم کنار هم وجود داشتند: مادری مذهبی و پدری سخت‌گیر. مادرش، ماریا، زنی مؤمن بود و گفته می‌شود او با انجیل، خواندن و نوشتن را به فیودور یاد داد. شاید ریشه‌ی علاقه‌ی عمیق داستایفسکی به ایمان، گناه، توبه و رستگاری را باید در همین سال‌های کودکی جست‌وجو کرد.

پدرش، میخائیل، مردی جدی و سخت‌گیر بود. مرگ او بعدها با روایت‌ها و شایعاتی همراه شد. علت رسمی مرگ پدر داستایفسکی سکته اعلام شد، اما روایت مشهوری وجود دارد که می‌گوید رعیت‌هایش او را کشتند. این روایت قطعی نیست، اما در بسیاری از خوانش‌ها، میان تصویر پدر در زندگی داستایفسکی و فضای «برادران کارامازوف» به ارتباط‌های اشاره شده. در این رمان، مسئله‌ی پدر، پسر، گناه، مسئولیت و پدرکشی در مرکز داستان قرار دارد.

داستایفسکی در پانزده‌سالگی مادرش را بر اثر بیماری سل از دست داد. کمی بعد همراه برادرش برای تحصیل به سن‌پترزبورگ فرستاده شد و وارد مدرسه‌ی مهندسی نظامی شد، جایی که با روحیه‌ی او چندان سازگار نبود. او بیشتر از انضباط خشک نظامی، به ادبیات، نقاشی، معماری و جهان خیال علاقه داشت. همین حس بیگانگی با محیط بعدها در بسیاری از شخصیت‌های او دیده می‌شود. آدم‌هایی حساس، تنها و ناسازگار با جهانی که در آن گیر افتادند.

3 بار اعدام نمایشی، لحظه‌ای که داستایفسکی مرگ را دید

یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های زندگی فیودور داستایفسکی در جوانی رخ داد. او با حلقه‌ی پتراشفسکی، جمعی از روشنفکران روس، ارتباط گرفت و همین ارتباط سرنوشتش را تغییر داد. در سال ۱۸۴۹ بازداشت شد و به اعدام محکومش کردند. داستایفسکی را همراه چند زندانی دیگر 3 بار تا پای جوخه‌ی آتش بردند. برای چند دقیقه واقعاً فکر کرد همه‌چیز تمام شده است. اما درست در آخرین لحظه حکم اعدام لغو شد و مجازاتش به زندان و تبعید در سیبری تغییر کرد.

داستایفسکی فقط درباره‌ی مرگ فکر نکرده بود. چند دقیقه واقعاً روبه‌روی مرگ ایستاده بود. به همین دلیل وقتی در «رمان ابله»، «پرنس میشکین» از حال انسانی حرف می‌زند که چند دقیقه تا اعدام فاصله دارد، آن بخش فقط خیال‌پردازی ادبی نیست. داستایفسکی چیزی را می‌نوشت که با تن و ذهن خودش لمس کرده بود.

تبعید به سیبری و رمان خاطرات خانه‌ی مردگان

بعد از لغو حکم اعدام، داستایفسکی چهار سال را در زندان کار اجباری سیبری گذراند. او در سیبری با محکومان، جنایتکاران و آدم‌هایی زندگی کرد که جامعه آن‌ها را طرد کرده بود. اما آن‌ها را فقط مجرم ندید. در میان همان آدم‌ها، ترس، مهربانی، خشونت، ایمان، پشیمانی و میل به زنده ماندن را دید.

حاصل این تجربه بعدها در خاطرات خانه‌ی مردگان دیده شد. اگر می‌خواهید بدانید زندان سیبری با داستایفسکی چه کرد، این کتاب یکی از بهترین راه‌ها برای ورود به آن بخش از زندگی اوست.

بیماری، صرع و رمان ابله

داستایفسکی صرع داشت و این بیماری نگاه او را به شکنندگی انسان عمیق‌تر کرد. در ابله، پرنس میشکین هم با صرع درگیر است. شخصیتی که انگار زیادی صادق است برای جهانی که دروغ، طمع و قضاوت در آن زیاد است. «ابله» را می‌توان یکی از شخصی‌ترین کتاب‌های داستایفسکی دانست. 

قمار، بدهی و رمان قمارباز

زندگی داستایفسکی فقط با زندان و بیماری تعریف نمی‌شود. او سال‌هایی هم با قمار، بدهی و اضطراب مالی درگیر بود. این تجربه به شکل آشکار وارد رمان قمارباز شد. داستایفسکی این کتاب را زیر فشار مالی نوشت و برای اینکه رمان را به‌موقع تحویل دهد، از آنا، تندنویسی جوان، کمک گرفت. او این اثر را در مدت کوتاهی، حدود ۲۶ روز، تمام کرد و آنا بعدها همسرش شد.

«کتاب قمارباز» داستان آدمی است که میان امید بردن و ترس باختن گیر افتاده و آرام‌آرام اختیار خودش را از دست می‌دهد.

کتاب صوتی قمارباز را در فیدیبو بشنوید.

زنان زندگی داستایفسکی؛ از پولینا تا آنا

اما آنا تنها زنی نبود که در زندگی داستایفسکی نقش داشت. پیش از او، رابطه‌ی داستایفسکی با پولینا از بخش‌های پرتنش زندگی شخصی‌اش بود. پولینا زنی جوان و مستقل بود و بسیاری او را یکی از الهام‌بخش‌های احتمالی برخی شخصیت‌های زن آثار داستایفسکی می‌دانند. از جمله «پولینا» در قمارباز و «ناستاسیا» در ابله. البته نمی‌توان با قطعیت گفت هر شخصیت از یک فرد واقعی آمده است، اما روشن است که تجربه‌های عاطفی داستایفسکی در ساختن زنان پیچیده، مغرور، زخمی و تأثیرگذار رمان‌هایش بی‌نقش نبودند.

از رمان «بیچارگان» تا «برادران کارامازوف»

سیر نویسندگی فئودور داستایوفسکی از رمان اجتماعی آغاز شد و به رمان‌های بزرگ روان‌شناختی و فلسفی رسید. او با بیچارگان به‌عنوان نویسنده‌ای جوان شناخته شد. 

اما بعد از بازگشت از سیبری، داستایفسکی به‌تدریج به نویسنده‌ای تبدیل شد که بیش از هر چیز به درون انسان توجه داشت. در جنایت و مکافات، وجدان و گناه را به مرکز رمان آورد. در ابله، پاکی و آسیب‌پذیری را در برابر جامعه‌ای بیمار قرار داد. در شیاطین، سراغ ایده‌های سیاسی و ویرانگر رفت. در قمارباز، وسواس و اعتیاد را نوشت. و در نهایت، در برادران کارامازوف، همه‌ی پرسش‌های بزرگ عمرش را درباره‌ی خدا، پدر، آزادی، گناه و رستگاری جمع کرد.

آثار داستایفسکی، مهم‌ترین کتاب‌های فیودور داستایفسکی

آثار داستایفسکی هرکدام دریچه‌ای به بخشی از ذهن و زندگی او هستند. اگر بخواهیم مهم‌ترین کتاب‌های فئودور داستایوفسکی را بشناسیم، باید به چند اثر اصلی اشاره کنیم:

جنایت و مکافات

جنایت و مکافات احتمالاً مشهورترین کتاب فیودور داستایفسکی و یکی از بهترین انتخاب‌ها برای شروع است. داستان درباره‌ی راسکولنیکف، دانشجویی فقیر در سن‌پترزبورگ است که زیر فشار فقر، غرور و ایده‌های خطرناک، دست به جنایت می‌زند. اما مسئله‌ی اصلی رمان قتل نیست. چیزی است که بعد از قتل در ذهن و روح او اتفاق می‌افتد.

کتاب صوتی جنایت و مکافات را در فیدیبو بشنوید. 

برادران کارامازوف

برادران کارامازوف آخرین رمان داستایفسکی و یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات جهان است. این کتاب فقط داستان یک خانواده نیست. در مرکز آن، رابطه‌ی پدر و پسر، گناه، مسئولیت، ایمان و پدرکشی قرار دارد. «برادران کارامازوف» انگار همه‌ی پرسش‌های بزرگ داستایفسکی را یک‌جا جمع می‌کند: پدر یعنی چه؟ گناه فقط کار کسی است که دست به عمل می‌زند یا دیگران هم در آن سهم دارند؟ اگر ایمان فرو بریزد، اخلاق روی چه چیزی می‌ایستد؟

کتاب صوتی برادران کارامازوف را با صدای آرمان سلطان‌‍‌زاده بشنوید.

ابله

در ابله، داستایفسکی شخصیتی را خلق می‌کند که پاک، صادق و مهربان است اما همین پاکی در جامعه‌ای پر از دروغ و قضاوت، او را آسیب‌پذیر می‌کند. 

یادداشت‌های زیرزمینی

یادداشت‌های زیرزمینی یکی از مهم‌ترین متن‌های داستایفسکی برای فهم جهان فکری اوست. راوی این کتاب مردی منزوی، تلخ، خشمگین و خودآگاه است که با خودش و جهان سر جنگ دارد. این اثر در شکل‌گیری ادبیات مدرن و شخصیت‌های ضدقهرمان اهمیت زیادی دارد.

کتاب صوتی یادداشت‌های زیرزمینی را در فیدی‌پلاس بشنوید.

تسخیرشدگان

تسخیرشدگان یا جن‌زدگان رمانی سیاسی، تاریک و پرتنش است. داستایفسکی در این کتاب نشان می‌دهد وقتی ایده‌های افراطی بدون اخلاق و مسئولیت وارد زندگی انسان‌ها می‌شوند، چه ویرانی‌ای به بار می‌آورند.

کتاب صوتی تسخیرشدگان هم در فیدیبو موجود است.

نازنین داستایفسکی

نازنین یکی از آثار کوتاه‌تر فیودور داستایفسکی است و برای خوانندگانی که می‌خواهند با متنی جمع‌وجورتر وارد جهان او شوند، انتخاب قابل توجهی است. 

از فضای نازنین داستایفسکی در تئاتر ایران هم اقتباس شده است. نمایش «امشب به صرف بورش و خون» به نویسندگی مهدی یزدانی‌خرم و کارگردانی صابر ابر روی صحنه رفته است.

اگر با کتاب صوتی میانه‌ی خوبی دارید کتاب صوتی نازنین را گوش بدهید.

شب‌های روشن

شب‌های روشن یکی از معروف‌ترین آثار کوتاه فیودور داستایفسکی است. داستانی عاشقانه و اندوهگین درباره‌ی تنهایی، خیال‌پردازی و دیداری کوتاه که زندگی را برای لحظه‌ای روشن می‌کند. از این داستان، فیلم ایرانی «شب‌های روشن» به کارگردانی فرزاد موتمن هم اقتباس شده است. برداشتی آزاد که حال‌وهوای عاشقانه و تنهای اثر داستایفسکی را به فضای شهری ایران آورده است.

برای شنیدن کتاب صوتی شب های روشن کلیک کنید.

استنطاق

استنطاق داستایفسکی به مشروح بازجویی‌های فیودور داستایفسکی در زندان تزار می‌پردازد. همان دوره‌ای که او به‌خاطر ارتباط با حلقه‌ی پتراشفسکی بازداشت شد و تا پای اعدام رفت. 

کتاب صوتی استنطاق هم در فیدیبو است. 

بهترین کتاب‌های فئودور داستایوفسکی برای شروع

اگر تا امروز کتابی از فیودور داستایفسکی نخواندید، بهتر است مستقیم سراغ سنگین‌ترین آثارش نروید. بهترین مسیر برای شروع می‌تواند این باشد:

·       نازنین

·       شب‌های روشن

·       جنایت و مکافات

·       یادداشت‌های زیرزمینی

·        قمارباز 

·       ابله 

·       شیاطین 

·       برادران کارامازوف

سبک نگارش فئودور داستایوفسکی

سبک نوشتن داستایفسکی ترکیبی از رمان روان‌شناختی، فلسفی، اجتماعی و گاهی جنایی است. شخصیت‌های داستایفسکی زیاد فکر می‌کنند، بحث می‌کنند، اعتراف می‌کنند، شک می‌کنند، از خودشان فرار می‌کنند و دوباره به خودشان برمی‌گردند.

داستایفسکی انسان را ساده نمی‌دید. در رمان‌های او آدم‌ها فقط خوب یا بد نیستند. قاتل ممکن است عذاب وجدان داشته باشد. آدم مؤمن ممکن است شک کند و… همین عمق روان‌شناختی باعث شده آثار داستایفسکی بر ادبیات مدرن، اگزیستانسیالیسم، روان‌شناسی، الهیات و نقد ادبی اثر بگذارد. 

چه کسانی روی فیودور داستایفسکی تأثیر گذاشتند؟

داستایفسکی از دل سنت ادبی روسیه و اروپا بیرون آمد. از میان نویسندگانی که روی او تأثیر گذاشتند می‌توان به این نام‎‌ها اشاره کرد:

·       نیکلای گوگول

·       الکساندر پوشکین

·       اونوره بالزاک

·       چارلز دیکنز

·       ویکتور هوگو 

·       شکسپیر 

·       سروانتس

گوگول برای داستایفسکی اهمیت ویژه‌ای داشت، چون پیش از او نشان داده بود که می‌شود درباره‌ی آدم‌های کوچک، کارمندان فرودست، تحقیرشدگان و حاشیه‌نشین‌ها نوشت. 

تأثیر فئودور داستایوفسکی روی نویسندگان بعد از خود

فیودور داستایفسکی بر نویسندگان، فیلسوفان و متفکران بسیاری اثر گذاشت. از جمله: 

·   فرانتس کافکا

·       آلبر کامو

·   ژان پل سارتر

·       هرمان هسه

·   ویلیام فاکنر

·   ارنست همینگوی 

·   و حتی فیلسوفانی مثل نیچه و فروید

چرا باید کتاب‌های داستایفسکی را بخوانیم؟

داستایفسکی نویسنده‌ای ماندگار است. او تاریکی انسان را می‌شناسد، اما در همان تاریکی دنبال امکان نجات می‌گردد. اگر به رمان‌هایی علاقه دارید که شخصیت‌های عمیق، داستان‌های چندلایه و پرسش‌های اخلاقی و فلسفی دارند، آثار فیودور داستایفسکی یکی از مهم‌ترین انتخاب‌ها برای شماست.