
دن براون نویسندهی آمریکایی رمانهای معمایی و پرتعلیق است که با آثاری مانند «رمز داوینچی»، «فرشتگان و شیاطین» و «دوزخ» شناخته میشود. او در ۲۲ ژوئن ۱۹۶۴ در اکستر، ایالت نیوهمپشایر، به دنیا آمد. رمزنگاری، تاریخ هنر، علم، مذهب و انجمنهای مخفی، از موضوعات اصلی داستانهای او هستند.
دن براون نویسندهی مجموعهی رابرت لنگدان است. لنگدان، استاد نمادشناسی دانشگاه هاروارد در جهان داستانی براون، نخستینبار در «فرشتگان و شیاطین» ظاهر شد و سپس شخصیت اصلی «رمز داوینچی»، «نماد گمشده»، «دوزخ»، «خاستگاه» و «راز رازها» شد. فعالیت حرفهای براون پیش از شهرت ادبی، شامل موسیقی و تدریس زبان انگلیسی بود. او پس از تجربهی ترانهنویسی و انتشار آثار موسیقی، توجهش را به نوشتن رمان معطوف کرد. انتشار چهارمین رمانش، «رمز داوینچی»، جایگاه حرفهای او را بهطور چشمگیری تغییر داد.
دن براون در محوطهی مدرسهی فیلیپس اکستر بزرگ شد. مدرسهای که پدرش در آن تدریس میکرد. او در گفتوگویی با همین مدرسه توضیح داده است که خانوادهاش تلویزیون نداشتند و کتابهای کودک و موسیقی کلاسیک، بخش مهمی از دوران کودکیاش را تشکیل میدادند. پدرش برای پیداکردن هدیههای کریسمس، بازیهای جستوجوی گنج طراحی میکرد. سرنخها به شکل شعر نوشته میشدند و بچهها را به اتاقها و نقاط مختلف خانه میبردند. براون همچنین گفته است که در پنجسالگی، داستانی را برای مادرش تعریف کرد تا بنویسد و سپس خودش برای آن تصویر کشید.
پدر او، ریچارد جورج براون، مدرس ریاضیات و نویسندهی کتابهای درسی بود. او از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۷ در فیلیپس اکستر تدریس کرد. مادرش، کانی براون، پیانیست و نوازندهی ارگ کلیسا بود. دن، خواهرش والری و برادرش گرگوری در چنین محیط آموزشی و موسیقایی رشد کردند. حضور ریاضیات و موسیقی مذهبی در خانه، زمینهای برای پرسشهایی فراهم کرد که بعدها در بسیاری از رمانهای او تکرار شدند.
دن براون پس از تحصیل در فیلیپس اکستر، وارد کالج امهرست شد و در سال ۱۹۸۶ مدرک کارشناسی گرفت. او در دوران تحصیل به زبان، نویسندگی خلاق و آهنگسازی علاقه داشت و در دورهی نویسندگی آلن للچاک، رماننویس مهمان امهرست، شرکت کرد. او در سال ۱۹۸۵، بخشی از دوران دانشجوییاش را در سویل اسپانیا گذراند و در دانشگاه سویل، تاریخ هنر خواند. براون این تجربه را در شناخت هنر بهعنوان زبانی مبتنی بر نماد و استعاره مؤثر میداند. آشنایی با سویل نیز بعدها در انتخاب مکانهای رمان «قلعهی دیجیتال» نقش داشت.
براون پس از پایان دانشگاه، برای دنبالکردن ترانهنویسی به لسآنجلس رفت. او موسیقی مینوشت و تولید میکرد و برای تامین هزینههای زندگی، در مدرسهی بورلی هیلز پرپ زبان انگلیسی درس میداد. فعالیت موسیقاییاش به موفقیتی که انتظار داشت نرسید. او بعدها به فیلیپس اکستر بازگشت و در همان مدرسهای که دوران تحصیلش را گذرانده بود، زبان انگلیسی تدریس کرد. این دوره، پیش از تمرکز تماموقت او بر نویسندگی قرار داشت.
دن براون در جریان فعالیت موسیقایی با بلایت نیولن آشنا شد. کسی که در آکادمی ملی ترانهنویسان، مسئول توسعهی هنرمندان بود. آنها در سال ۱۹۹۷ ازدواج کردند. براون در توضیح روند نگارش «رمز داوینچی»، از نقش بلایت در تحقیق و گفتوگو دربارهی موضوعات کتاب یاد کرده است. زندگی مشترک آنها در دسامبر ۲۰۱۹ با طلاق پایان یافت.
براون، خواندن «توطئهی روز رستاخیز» اثر سیدنی شلدون را از تجربههای مهم در تصمیمش برای نوشتن رمانهای پرتعلیق میداند. او در گفتوگویی توضیح داده است که کشش داستان و میل به دنبالکردن اتفاق بعدی، باعث شد به امکان نوشتن داستانی در همین گونه فکر کند. نخستین رمان او، «قلعهی دیجیتال»، در سال ۱۹۹۸ منتشر شد.
«راز داوینچی» در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و براون را به یکی از چهرههای شناختهشدهی نشر جهان تبدیل کرد. موفقیت کتاب، توجه بسیاری از خوانندگان را به لئوناردو داوینچی، تاریخ مسیحیت و مکانهای مطرحشده در داستان جلب کرد. مجلهی تایم در سال ۲۰۰۵، براون را در فهرست صد چهرهی تأثیرگذار خود قرار داد. رمان، همزمان بحثهای فراوانی دربارهی بازنمایی تاریخ و مذهب به راه انداخت. برای نمونه، ماسیمو اینترووینیه، پژوهشگر ادیان، روایت کتاب دربارهی پیشینهی انجمن صهیون را نقد کرد. این بحثها بخشی از بازتاب عمومی رمان شدند.
«فرشتگان و شیاطین» در سال ۲۰۰۰ منتشر شد و نخستین حضور رابرت لنگدان را رقم زد. داستان با قتل یک فیزیکدان و کشف نشانهای مرتبط با ایلومیناتی آغاز میشود. لنگدان برای بررسی این نشانه فراخوانده میشود و سپس با تهدیدی علیه واتیکان روبهرو میشود.او همراه ویتوریا وترا، دانشمند ایتالیایی، مسیر سرنخها را در رم دنبال میکند. کلیساها، دخمهها و آثار هنری، اجزای معمایی میشوند که باید پیش از پایان شمارش معکوس حل شود. تقابل علم و مذهب، یکی از محورهای اصلی این رمان است.
«راز داوینچی» در سال ۲۰۰۳ منتشر شد. قتل متصدی موزهی لوور و نشانههای باقیمانده کنار جسد، رابرت لنگدان را وارد ماجرایی میکند که به آثار لئوناردو داوینچی و رازی مذهبی پیوند دارد.
لنگدان با سوفی نوو، متخصص رمزگشایی، همراه میشود و مسیر معما از پاریس به لندن ادامه پیدا میکند. کتاب، آثار هنری و روایتهای مربوط به تاریخ مسیحیت را در ساختار یک تعقیبوگریز معمایی به کار میگیرد. این اثر، مشهورترین نقطهی ورود به جهان داستانی براون است.
«نشان گمشده» در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. رابرت لنگدان برای سخنرانی به ساختمان کنگرهی آمریکا دعوت میشود، اما پس از ورود، با شیئی هولناک و رمزگذاریشده روبهرو میشود. همزمان، دوست و راهنمای او، پیتر سولومون، ربوده شده است. لنگدان برای نجات سولومون، سرنخهایی مرتبط با فراماسونری و تاریخ پنهان واشینگتن را دنبال میکند. براون در این رمان، ساختمانها، اتاقها و گذرگاههای پایتخت آمریکا را به فضای یک جستوجوی معمایی تبدیل میکند.
«دوزخ» در سال ۲۰۱۳ منتشر شد و چهارمین رمان مجموعهی رابرت لنگدان است. اینبار، بخش «دوزخ» از «کمدی الهی» دانته در مرکز معما قرار میگیرد. لنگدان در ایتالیا وارد ماجرایی میشود که هنر، ادبیات و علم را به یکدیگر پیوند میدهد. او برای یافتن پاسخ، باید نشانههای برگرفته از جهان دانته را تفسیر کند و دربارهی افرادی که میتواند به آنها اعتماد کند تصمیم بگیرد. تهدیدی با پیامدهای گسترده، جستوجوی او را به رقابتی با زمان تبدیل میکند.
«خاستگاه» در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. ادموند کرش، آیندهپژوه و شاگرد پیشین لنگدان، در موزهی گوگنهایم بیلبائو آمادهی اعلام کشفی میشود که قرار است به پرسشهایی بنیادی دربارهی وجود انسان پاسخ دهد.مراسم به آشوب کشیده میشود و لنگدان همراه آمبرا ویدال، مدیر موزه، برای پیداکردن رمز دسترسی به یافتههای کرش راهی بارسلونا میشود. هنر مدرن، فناوری و اختلاف میان باورهای مذهبی و توضیحهای علمی، محورهای اصلی رماناند.
«راز رازها» در سال ۲۰۲۵ منتشر شد. رابرت لنگدان برای حضور در سخنرانی کاترین سولومون به پراگ سفر میکند. کاترین در آستانهی انتشار کتابی دربارهی آگاهی انسان است، اما وقوع قتلی خشونتآمیز، سفر را به بحرانی تازه تبدیل میکند. کاترین و دستنوشتهاش ناپدید میشوند و لنگدان باید همزمان از تعقیبکنندگان بگریزد و او را پیدا کند. داستان از پراگ به لندن و نیویورک گسترش مییابد و پژوهش دربارهی ذهن را با افسانهها و تاریخ شهر پیوند میدهد.