کتاب جهانی دوست‌داشتنی‌تر اثر آلن دوباتن نشر پندار تابان

مشکلات از آنجا شروع می‌شود که قدرتمندترین ایدئولوژی دویست‌وپنجاه سال اخیر، یعنی رمانتیسم، واژه‌ی «عشق» را تصاحب کرده است. این جنبش فکری که از اروپای قرن هجدهم شروع شد و به همه جای دنیا رسید، این تصور را در ذهن ما ایجاد کرد که عشق، یعنی شیفتگی دو نفر به یکدیگر و غرق‌شدن در حسِ خاص‌بودن هم. به ما قبولاند که عشق، همان اشتیاقی است که در کتابخانه یا سوپرمارکت، با دیدن آدمی جذاب حس می‌کنیم؛ غریزه‌مان می‌گوید کسی که پاسخ تنهایی و آرزوهای ماست. رمانتیسم به‌درستی می‌گفت که عشق، قوی‌ترین تجربه‌ی ممکن است، اما تعریفش را به تحسین و کشش یک‌طرفه محدود کرد و آن را با شیفتگیِ ناگهانی و گذرایی برابر دانست.

رمانتیسم برای به کرسی‌نشاندن حرفش از کمک بااستعدادترین شاعران، ترانه‌سرایان، نقاشان و فیلم‌سازان بهره برد. همان‌طور که فرانسوا دو لا روشفوکو، مقاله‌نویس فرانسوی، به کنایه می‌گوید: «چه بسیار آدم‌ها که اگر وصف عشق را نشنیده بودند، هرگز عاشق نمی‌شدند.» رمانتیسم کاری کرد که همه منتظر این «عشق» باشند و با تمام وجود انتظارش را بکشند. کاری کرد که آدم‌های موقر در قطار با جدیت امیدوار باشند که شاید بین دو شهر چشمشان به آدمی شگفت‌انگیز بیفتد که در یک لحظه معنای زندگی‌شان شود.

انسان‌ها همیشه شیفتگی و کشش عاطفی را احساس کرده‌اند، اما این فقط قمار بزرگ رمانتیسم بود که ملت‌ها را به این باور رساند که همین شور و هیجان‌ قله‌ی زندگی و اوج خوشبختی است.