کتاب صوتی گرداب اثر صادق هدایت

کسی با همایون تماس می‌گیرد و به او می‌گوید که بهرام‌میرزا خودش را کشته. اما چرا؟ چطور ممکن است؟ این‌قدر ناگهانی! باورش خیلی سخت است. سخت است دل کندن از دوستی قدیمی. مگر می‌شود چنین حادثه‌ای را فراموش کرد و به زندگی عادی و روزمره برگشت؟ بهرام از جلوی چشمش نمی‌رفت. باورش نمی‌شد!

این فقط بخشی از ماجرای همایون و بهرام در داستان کوتاه «گرداب» به قلم صادق هدایت است و هر چه داستان بیشتر جلو می‌رود، شرایط عجیب‌تر می‌شود و دگرگونی بیشتری در شخصیت اصلی داستان ایجاد می‌شود.

داستان «گرداب» از مجموعه داستان «سه قطره خون» را با صدای متفاوت علیرضا ناصحی که سعی کرده احوال شخصیت‌هایش را به بهترین شکل نشان دهد، می‌شنوید.

خبر از دست دادن دوست و رفیقی قدیمی، خبری تلخ و سختی است که در یک روز زمستانی بر جان همایون می‌نشیند و ماجرای داستان کوتاه‌ «گرداب» را رقم می‌زند. صادق هدایت در داستان «گرداب» با قلمش فضایی‌سازی دقیقی می‌کند؛ دخترک عروسک گچی‌اش را، که صورتش شکسته، کنارش گذاشته و مات و کپر به اطراف نگاه می‌کند. مرگ و از دست دادن فرصت‌های زندگی، سوگواری و افسردگی، لباس سیاه، چشم‌های سرخ بی‌خوابی‌کشیده، دود سیگار، سفیدی مو، که محال است راحت از جان چهره‌ غم‌زده‌ سوگوار کنده شود، دنیای داستان صوتی «گرداب» را شکل می‌دهد. این داستان به عشق، خیانت، دوستی و رفاقت می‌پردازد.

کتاب «سه قطره خون» هدایت در سال ۱۳۱۱ منتشر می‌شود. یکی از ۱۱ داستان کوتاه این مجموعه‌ «سه قطره خون»، داستان «گرداب» است که در بخشی از آن، به روایت علیرضا ناصحی، می‌شنوید:

«با اینکه آن‌ها آن‌قدر یک‌دل و یک‌رنگ بودند و هیچ چیز را از یکدیگر پنهان نمی‌کردند، چطور شد که بهرام از این تصمیم خودکشی با او مشورت نکرد؟ چه علتی داشت؟ دیوانه شده یا مسئله خانوادگی در میان بوده؟ همین را پی در پی از خودش می‌پرسید.»

این بار هم در داستان هدایت، زن محور اصلی است گرچه دو شخصیت مرد آن در سایه دوستی قدیمی‌شان، خودنمایی می‌کنند.

زنان، این نیمی از جمعیت جهان، که بسته به اینکه فرهنگ زمانه در چه اوضاعی به سر ببرد، احساس خوشبختی‌شان کم یا زیاد می‌شود، هر یک داستان‌هایی ناگفته در دل دارند که اگر عیان شود، چه خنده‌ها و گریه‌ها و فریادها و آوازها که شنیده نخواهد شد؛ نوین کتاب در قالب مجموعه‌ای به نام «روایت آواهای سوپرانو» صدای لطیف و گاه حزن‌انگیز و گاه سرخوشانه جمعی از زنان تاریخ ایران و جهان را منتشر کرده است که داستان پیش رو، یکی از آنهاست.

داستان «گرداب» بخشی از مجموعه داستان‌های زنانه «روایت آواهای سوپرانو» است که هر یک به شکلی به موضوع زنان می‌پردازند و دبیری این مجموعه بر عهده حسین مسعودی آشتیانی است.