
مهدی قراچه داغی یکی از مترجمان پرکار ایرانی متولد سال ۱۳۲۶ در کاشان است. نام او بیشتر با ترجمهی کتابهای روانشناسی، روابط انسانی، موفقیت و مدیریت شناخته میشود. فعالیتش در ترجمه از اوایل دههی پنجاه شروع شد و در طول چند دهه صدها کتاب با ترجمهی او منتشر شده است. اما مهدی قراچه داغی فقط مترجم کتابهای روانشناسی نیست. او اقتصاد خوانده، در صنعت هواپیمایی کار کرده، ورزشکار دوومیدانی بوده و در مدیریت این رشته هم فعالیت داشته است. بااینحال چیزی که نام او را برای چند نسل از خوانندگان ایرانی آشنا کرده، همان کتابهایی است که از روانشناسی و روابط گرفته تا مدیریت و کسبوکار ترجمه کرده است.
مهدی قراچه داغی در سال ۱۳۲۶ در کاشان به دنیا آمد. تحصیلات دانشگاهی او در رشتهی اقتصاد بود و دورهی کارشناسی ارشد اقتصاد را در دانشگاه ملی ایران گذراند. علاقهی او به روانشناسی اما خیلی زودتر شکل گرفته بود. خودش گفته است از دورهی دبیرستان کتابهای روانشناسی میخوانده و با آثار این حوزه آشنا بوده است. سالها بعد همین علاقه مسیر بخش بزرگی از ترجمههایش را تعیین کرد.
مهدی قراچه داغی فعالیتش در ترجمه را در اوایل دههی پنجاه شروع کرد. نخستین کتابهایی که ترجمه میکرد بیشتر به اقتصاد مربوط بودند؛ رشتهای که خودش در دانشگاه خوانده بود. اما از اواخر دههی پنجاه ترجمهی کتابهای روانشناسی در کار او جدیتر شد. بعد از آن، روانشناسی به مهمترین بخش کارنامهاش تبدیل شد و موضوعاتی مثل روابط، خانواده، اعتمادبهنفس، موفقیت و شناخت خود هم وارد ترجمههایش شدند.
مهدی قراچه داغی خواهرزادهی سهراب سپهری است. مهدی قراچه داغی گفته است سهراب بعضی از ترجمههای اولیهی او را میخواند و روی آنها نظر میداد. برای مترجمی که تازه کارش را شروع کرده بود، داشتن کسی مثل سهراب سپهری در کنار خودش فقط یک رابطهی خانوادگی نبود. او یکی از اولین کسانی بود که متنهای مهدی قراچه داغی را میخواند و دربارهی آنها با او حرف میزد. زندگی حرفهای مهدی قراچه داغی فقط در کتاب و ترجمه نگذشت. او مدتی در صنعت هواپیمایی فعالیت کرد و در زمینهی آموزش خدمات فرودگاهی و خدمات زمینی کار کرد. در همان سالها ترجمه را هم ادامه میداد. به این ترتیب، ترجمه برای مدتی در کنار شغل اصلی او قرار داشت تا اینکه بهتدریج به مهمترین بخش فعالیت فرهنگیاش تبدیل شد.
ورزش هم در زندگی مهدی قراچه داغی جای مهمی داشته است. او در دوران جوانی در رشتهی دوومیدانی فعالیت میکرد و در مسابقات این رشته حضور داشت. سالها بعد فعالیتش در دوومیدانی از ورزشکردن فراتر رفت. او در مدیریت این رشته هم حضور پیدا کرد و از جمله مدتی دبیر فدراسیون دوومیدانی بود.
مهدی قراچه داغی در سال ۱۳۹۵ گفته بود تا آن زمان ۵۱۰ عنوان کتاب ترجمه کرده است. عددی که نشان میدهد با یکی از پرکارترین مترجمان معاصر ایران روبهرو هستیم. بخش بزرگی از این کتابها در حوزهی روانشناسی هستند، اما فهرست ترجمههای او فقط به این موضوع محدود نمیشود. مدیریت، کسبوکار، موفقیت، روابط انسانی، ارتباطات و حتی ورزش هم در میان موضوعاتی هستند که سراغشان رفته است.
تعداد ترجمههای مهدی قراچه داغی بسیار زیاد است. اگر بخواهیم چند کتاب شناختهشدهتر از میان کارهای او انتخاب کنیم، میشود به این آثار اشاره کرد:
«از حال بد به حال خوب» نوشتهی دیوید برنز یکی از شناختهشدهترین کتابهایی است که با ترجمهی مهدی قراچه داغی در ایران منتشر شده است.کتاب دربارهی رابطهی میان فکر و احساس است و توضیح میدهد چطور بعضی الگوهای فکری میتوانند حال روانی آدم را تغییر دهند. برنز در این کتاب از رویکرد شناختدرمانی برای شناخت و تغییر افکار منفی استفاده میکند. کتاب صوتی از حال بد به حال خوب را هم میتوانید در فیدیبو بشنوید.
«عشق هرگز کافی نیست» هم از آثار دیوید برنز است. موضوع این کتاب روابط عاطفی و مشکلاتی است که حتی در روابطی که دو نفر به یکدیگر علاقه دارند ممکن است به وجود بیاید. ایدهی اصلی کتاب این است که برای داشتن یک رابطهی سالم، عشق بهتنهایی کافی نیست. شیوهی فکرکردن، گفتوگو و برداشت آدمها از رفتار یکدیگر هم اهمیت دارد.
«روانشناسی تصویر ذهنی» دربارهی تصویری است که هر انسان از خودش در ذهن دارد و تأثیری که این تصویر روی رفتار و تصمیمهایش میگذارد. این کتاب یکی از آثاری است که نام مهدی قراچه داغی را برای خوانندگان کتابهای روانشناسی و خودشناسی آشنا کرده است.
«۲۱ قانون انکارناپذیر رهبری» نوشتهی جان سی. مکسول از ترجمههای مهدی قراچه داغی در حوزهی مدیریت است.این کتاب به ویژگیها و مهارتهای رهبری میپردازد و بیشتر برای کسانی نوشته شده که با مدیریت، تیمسازی و هدایت دیگران سروکار دارند.
«سخنرانیهای تد» نوشتهی کریس اندرسون دربارهی سخنرانی و ارائه در جمع است. اندرسون در این کتاب تجربهی سالها کار با سخنرانان TED را به مجموعهای از نکات دربارهی ساختن، آمادهکردن و ارائهی یک سخنرانی تبدیل کرده است.
مهدی قراچه داغی ترجمه را فقط جابهجاکردن کلمههای انگلیسی با معادل فارسی نمیداند. خودش گفته است تلاش میکند متنهایش برای خوانندهی ایرانی قابل فهم باشند و «رنگ و بوی ایرانی» داشته باشند. این ویژگی با نوع کتابهایی که بیشتر ترجمه کرده هم هماهنگ است. بسیاری از این آثار برای مخاطب عمومی نوشته شدهاند و قرار است دربارهی موضوعاتی مثل رابطه، احساسات، کار، اعتمادبهنفس و زندگی روزمره با خواننده حرف بزنند. بنابراین زبان روان و قابل فهم برای او اهمیت زیادی دارد.
در کارنامهی مهدی قراچه داغی آثار نویسندگان مختلفی دیده میشود. از میان نامهای شناختهشدهتر میتوان به این نویسندگان اشاره کرد:
موضوع آثار این نویسندگان هم نشان میدهد دامنهی کاری او چقدر گسترده است؛ از روانشناسی و روابط گرفته تا مدیریت، رهبری، تجارت و سخنرانی.























