Loading

چند لحظه ...
کتاب کودتا

کتاب کودتا

نسخه الکترونیک کتاب کودتا به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق اپلیکیشن رایگان فیدیبو در دسترس است. همین حالا دانلود کنید

معرفی کامل کتاب کودتا را رایگان بشنوید

با کد تخفیف hifidibo این کتاب را در اولین خریدتان با ۵۰٪ تخفیف یعنی ۴,۲۰۰ تومان ارزان‌تر بخرید!

نقد و بررسی کتاب کودتا

ایران در طول تاریخ همواره در بستر حوادث گوناگونی بوده است. موقعیت جغرافیایی ایران در قلب خاورمیانه باعث شده است مناقشات زیادی بر سر میهن دوست داشتنی‌مان میان ابرقدرت‌ها وجود داشته باشد. اسناد تاریخی زیادی وجود دارند که نشان می‌دهد بسیاری از اتفاقات در ایران با دخالت قدرت‌های بیگانه رخ داده‌اند. این کشورها بارها و بارها برای دستیابی به منافع‌شان، ملت ایران را قربانی کرده‌اند. انگلستان و بعدها آمریکا بیش‌ترین تاثیر را در تاریخ ایران در زمان سلطنت قاجاریه و پهلوی داشته‌اند. یکی از نقاط عطف تاریخ ایران که سرنوشت این سرزمین را برای مدت‌ها تحت تاثیر خود قرار داد کودتای بیست و هشت مرداد است. یرواند آبراهامیان در کتاب کودتا پرده از نقش دولت‌های بیگانه در این اتفاق تاریخی بر می‌دارد.

کودتای ۲۸ مرداد

اتفاقات ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ لکه‌ی ننگینی در تاریخ ایران است که به سقوط دولت دکتر مصدق منجر شد. کودتای ۲۸ مرداد که در ظاهر به فرماندهی سرلشکر زاهدی انجام شد و شاه و طرفدارانش آن را «رستاخیز ملی مردم ایران» نامیدند، در حقیقت چیزی جز یک عملیات جاسوسی با شرکت آمریکا و انگلستان نبود. مصدق توانسته بود صنعت نفت را در ایران ملی کند و منافع انگلستان را که پیش از آن بیش‌ترین سهم را از نفت ایران در اختیار داشت به خطر انداخته بود. از سوی دیگر ملی‌گرایی در ایران ریشه دوانده بود و اندیشه‌های ضدسلطنتی تحت تاثیر کمونیسم شوروی و انقلاب‌های اروپایی میان روشن‌فکران ایرانی رسوخ کرده بود. «محمدرضا پهلوی» و خانواده‌ی سلطنتی خود را در خطر می‌دیدند. روحانیونی چون «آیت الله کاشانی» نیز با مصدق به مشکلات جدی خورده بودند.

همه‌ی این‌ها در کنار هم آمریکا و انگلیس را به این نتیجه رسانده بود که مصدق باید از صحنه کنار برود. «محمدرضا شاه» فرمان عزل دکترمصدق را در ۲۵ مرداد ماه صادر کرد. زمانی که مصدق فرمان را دریافت کرد، قاصد و همراهش را بازداشت کرد و حکم را خلاف قانون اساسی دانست. بر اثر مقاومت مصدق، «شاه» به همراه همسرش «ثریا» از ایران گریخت و به رم رفت. روزهای پرحادثه‌ای برای تاریخ ایران رقم خورد اما در نهایت 28 مرداد سرویس‌های جاسوسی آمریکا و انگلیس موفق شدند ماموریت خود را به انجام برسانند. از صبح این روز تظاهرات علیه دکترمصدق در خیابان‌های تهران شروع شد، اعتراضات به دفتر روزنامه‌های طرف‌دار مصدق و حزب توده رسید و در پایان روز به خانه‌ی دکتر مصدق نیز حمله شد. در نهایت دکتر مصدق دستگیر شد و «فضل‌الله زاهدی» نخست‌وزیر بعدی ایران نام گرفت. در ادامه‌ی این رویداد سرنوشت دردناکی برای بیشتر اعضای حزب توده و جبهه‌ی ملی ایران رقم خورد و دوران تاریک دیگری در تاریخ ایران آغاز شد.

درباره‌ دکتر مصدق؛ برجسته‌ترین ملی‌گرای ایران

دکتر محمد مصدق یا مصدق السلطنه مردی از دودمان قاجار و یکی از قدرت­مندترین سیاست­مداران تاریخ ایران است. درباره‌ی تاریخ تولد دکتر محمد مصدق اختلافاتی وجود دارد. بر اساس شناسنامه‌اش او ۲۹ اردیبهشت ۱۲۵۸ در تهران به دنیا آمده است اما بعضی مورخین او را متولد سال ۱۲۶۱ می‌دانند.

دکتر مصدق اولین فرد ایرانی است که موفق به دریافت مدرک دکترای رشته‌ی حقوق شده است. او هشت دوره در مجلس شورای ملی نماینده‌ی مردم تهران بود و سال‌ها پست‌های مختلفی را در دولت ایران بر عهده داشت. دکتر مصدق زمان سلطنت «رضا شاه» از عرصه‌ی سیاست ایران کنار رفت و پس از آن تبعید شد.

پس از سقوط «رضاشاه»، مصدق به سیاست بازگشت و تا نخست‌وزیری «محمدرضا پهلوی» پیش رفت. او با همراهی دکتر «حسین فاطمی» که دست راستش به حساب می‌آمد جبهه‌ی ملی ایران را تاسیس کرد و توانست نفت را ملی کند.

دکتر مصدق پس از کودتای ۲۸ مرداد دستگیر و زندانی شد و در نهایت به احمدآباد، روستای پدری‌اش تبعید شد. دکتر مصدق تا پایان عمر در این روستا تحت نظارت زندگی کرد. او در سال ۱۳۴۵ بر اثر بیماری سرطان در گذشت.

درباره کتاب کودتا؛ مرداد ۱۳۳۲، سازمان سیا و ریشه‌های روابط کنونی ایران و امریکا

کتاب کودتا اثر يرواند آبراهامیان با گاه‌شماری آغاز می‌شود که تمام حوداث منجر به کودتای ۲۸ مرداد و پس از آن را از سال ۱۲۸۰ تا شهریور ماه ۱۳۳۳ که قرارداد نفت با کنسرسیوم بین المللی بسته می‌شود، بیان می‌کند. خواننده می‌تواند با نگاهی به چند صفحه‌ی آغازین درک درستی از سیر تاریخی وقایع داشته باشد.

پس از آن، نویسنده معرفی مختصری از شخصیت‌هایی که در روند کتابش به آن‌ها اشاره می‎‌کند، ارائه کرده است. در این بخش نام افرادی مانند «علی اکبر اخوی» آخرین وزیر اقتصاد دکتر مصدق، «عبدالقدیر آزاد» مدیر روزنامه‌ی‌آزاد، «حسین اعلاء» معین الوزرا، «دکتر حسین فاطمی» دست راست دکتر مصدق، «سپهبد رزم آرا» و بسیاری دیگر آمده است. اطلاعات مختصری که در آغاز کتاب درباره‌ی این افراد نوشته شده است، خواننده را یاری می‌کند تا در حین مطالعه‌ی کتاب به درک دقیق‌تری از وقایع دست یابد و مطالب کتاب برایش کارآمد باشد.

یرواند آبراهامیان در مقدمه‌ی کتاب به روابط ایران و آمریکا در طول تاریخ اشاره می‌کند و ریشه‌ی اختلاف امروز دو کشور را در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که به سرنگونی دکتر مصدق منجر شد، می‌داند. آبراهامیان در مقدمه‌، هدفش از نگارش کتاب را این‌گونه توضیح می‌دهد: «هدف کتاب حاضر توان‌آزمایی دو تفکر متفاوت است. نخست نظریه‌ای که بر اساس عقلانیت متداول است و می‌گوید انگلیسی‌ها با حسن نیت با ایران مذاکره کردند و ایالات متحد تلاش‌های جدی به عمل آورد تا به عنوان یک میانجی خیرخواه عمل کند، ولی مصدق به دلیل آشتی ناپذیری‌ای که داشت حاضر نشد به هیچ سازشی تن در دهد... دوم اینکه، کتاب حاضر عقلانیت متداول که کودتا را با قاطعیت در وضعیت جنگ سرد و در چارچوب منازعه میان بلوک شوروی و ایلات متحده، یا به عبارت دیگر، میان بلوک کمونیست و جهان آزاد قرار می‌دهد، زیر سوال می‌برد. »

سپس آبراهامیان در چهار فصل با عنوان‌های «ملی‌کردن نفت»، «مذاکرات ایران و انگلیس»، «کودتا» و «میراث» با جزئیات درباره‌ی کودتای ۲۸ مرداد صحبت کرده است.

یرواند آبراهامیان در پایان کتاب و در بخش کتاب‌شناسی به اسناد وزارت خارجه‌ی انگلیس و آمریکا که در آن‌‌ها مطالبی درباره‌ی کودتای ۲۸ مرداد آمده است، اشاره می‌کند و اسناد دست اولی درباره‌ی این رویداد تاریخی ارائه می‌دهد.

معرفی یرواند آبراهامیان

یرواند آبراهامیان تاریخ نگار ایرانی- ارمنی ساکن نیویورک است. او سال ۱۳۱۹ در تهران متولد شد و در ۱۰ سالگی همراه خانواده‌اش به انگلستان مهاجرت کرد. آبراهامیان در دانشگاه آکسفورد درس خوانده است. او  سال ۱۳۴۸ به آمریکا مهاجرت کرد و آن‌جا مدرک دکترای خود را در رشته‌ی تاریخ از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد. تخصص آبراهامیان در تاریخ خاورمیانه و به‌خصوص ایران است.

یرواند آبراهیمیان در دانشگاه‌های آکسفورد، پرینستون و نیویورک سیتی، تاریخ تدریس کرده است. او یکی از برجسته‌ترین ایران‌شناسان تاریخ معاصر به حساب می‌آید. آبراهامیان از سال ۲۰۱۰ عضو فرهنگستان علوم و هنر آمریکاست.

یرواند آبراهامیان آثار قابل توجه زیادی در کارنامه دارد. «ایران بین دو انقلاب» شناخته‌شده‌ترین اثر این مورخ برجسته است. این کتاب را می‌توانید از فیدیبو دانلود کنید. از میان آثار دیگر این نویسنده‌ی برجسته می‌توان به کتاب‌های «تاریخ ایران مدرن»، «مردم در سیاست ایران» اشاره کرد که در فیدیبو در دسترس‌اند. کتاب «جستارهایی درباره‌ی تئوری توطئه در ایران» نیز اثر مشترکی از آبراهیمیان ، «محمدعلی همایون کاتوزیان» و «احمد اشرف» است که روی فیدیبو قرار دارد.

ترجمه و انتشار کودتا در ایران

کتاب کودتا در ایران چندین و چندبار ترجمه و منتشر شده است. «محمد ابراهیم فتاحی» سال ۹۲  این کتاب  را برای نشر «نی» ترجمه کرده است. عنوان کتاب در این ترجمه «کودتا، ۱۸ مرداد، سازمان سیا و ریشه های روابط ایران و آمریکا در عصر مدرن» آمده است. این ترجمه از کتاب روی فیدیبو وجود دارد.

ترجمه‌ی دیگر کتاب کودتا برگردان «عبدالرضا (هوشنگ) مهدوی» است که انتشارات «البرز» آن‌را منتشر کرده است. خرید و دانلود کتاب الکترونیک کودتا در همین صفحه ممکن است.

در بخشی از کتاب کودتا می‌خوانیم

رد شدن شتر از سوراخ سوزن آسان‌تر از آن است که مورخی بتواند به اسناد محرمانه سازمان سیا و ام.آی.۶. بریتانیا درباره کودتا دست یابد. با وجود این دشواری، خطوط اصلی کودتا را می‌توان از برخی منابع دیگر در کنار هم نهاد: از اسناد وزارت خارجه بریتانیا و ایالات متحد امریکا برخی از اسناد طبقه‌بندی شده امریکا سهوا در بایگانی انگلستان یافت می‌شود. زیرا پس از قطع روابط سیاسی ایران و انگلیس در مهرماه ۱۳۳۱، واشنگتن در ارسال گزارش‌های مهم از تهران با لندن شریک شد؛ از مکاتبات عادی که هر سال در مجموعه اسناد و روابط خارجی امریکا منتشر می‌شود؛ از خواندن دقیق روزنامه‌های آن زمان – خاطراتی که در سال‌های بعدی در ایران و غرب انتشار یافت- بویژه پس از انقلاب ۱۳۵۷- و سر انجام از گزارش‌های ماموران مخفی مانند کروميت روزولت و دونالد ویلبر.

شخص اخیر مهم‌ترین اسناد را برای ما باقی گذاشته است. تجزیه و تحلیل‌های جامع و دقیق او برای سازمان سیا که نقشه عملیات را شرح می‌دهد، جریان کودتا را خلاصه و با یک ریشه‌یابی نتیجه‌گیری می‌کند. البته یکایک این منابع به مطالعه دقیق و محتاطانه نیاز دارد و کمبودهای آن‌ها را باید با کمک عقل سلیم و قراین و امارات غیر مستند تکمیل کرد.

دولت‌های ایالات متحد و بریتانیا برای براندازی مصدق، مدت مدیدی به راه‌حل‌های سیاسی- بویژه شاه و مجلس- تکیه می‌کردند، اما پس از قیام سی‌ام تیر نتیجه گرفتند که براندازی دایم فقط به وسیله کودتای فوری و قطعی امکان پذیر است. اگرچه آخرین دستکاری‌های نقشه کودتا تا اوایل سال ۱۳۳۲ ادامه داشت، آنان پس از بازگشت پیروزمندانه مصدق به قدرت در اواسط ۱۳۳۱، بی‌درنگ شروع به اندیشیدن درباره لفظ کودتا کردند. دو کشور همه امکانات خود را بر روی میز نهادند، ولی همه آن‌ها را برای یکدیگر فاش نساختند.

مشخصات کتاب کودتا

نظرات کاربران درباره کتاب کودتا

ترجمه کتاب چطور هست؟چون نشر نی هم این‌کتاب را داره با ترجمه آقای فتاحی
در ۲ سال پیش توسط میثم کبیری ( | )
بسیار بسیار آموزنده بود برام خوندنش ، احساس کردم نویسنده به دور از انگیزه های سو دار شواهد تاریخی رو بررسی کرده ، و چقدر زحمت برای این کتاب کشیده شده ، حتماً توصیه میکنم که شما هم مطالعه کنید
در ۲ سال پیش توسط امین ( | )
کدام ترجمه بهتر است، نشر نی یا این کتاب؟
در ۶ ماه پیش توسط سارا ( | )
متن و ترجمه کتاب خوب و روان هست. مثل بقیه کتاب های نویسنده که من خوانده ام، صرفا به بیان و روایت وقایع نپرداخته و این کتاب هم تاریخ است و هم تحلیل.
در ۷ ماه پیش توسط علی ( | )
کتاب خوبی هست در نوع خودش .
در ۴ سال پیش توسط seyedhamidreza hosseini ( | )