کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب اثر فرانسیس لاتوم

خالق عاشقانه‌های گوتیک

«فرانسیس لاتوم» نویسنده‌ی داستان‌ها و نمایشنامه‌های گوتیک است که سال 1774 در روتردام هلند و در خانواده‌ای انگلیسی متولد شده. او بعدها به شهر نوریچ، زادگاه پدرش مهاجرت کرد و خیلی زود به نمایشنامه‎نویسی موفق بدل شد. نخستین نمایشش زمانی روی صحنه رفت که تنها هجده سال داست و این آغازی بود بر موفقیت‌های لاتوم. او هم‌زمان به جهان ادبیات داستانی هم پا گذاشت و دست‌به‌کار نوشتن چند رمان شد و طی چند سال و با انضباطی مشهود آن‌ها را منتشر کرد. رمان‌های فرانسیس لاتوم در دو دسته قرار می‌گیرند: دسته‌ی اول رمان‌هایی درباه‌ی زندگی اجتماعی طبقه‌ی اشراف هستند که با چاشنی طنز و هجو همراه هستند. اما دسته‌ی دوم که بانی عمده‌ی شهرت این نویسنده است، شامل عاشقانه‌های گوتیکی است که در رأس‌شان رمان «ناقوس نیمه‌شب» قرار دارد. لاتوم بین سال‌های 1975 و 1830 بیش از بیست رمان نوشت که از میان‌شان می‌توان به آثاری چون «قلعه‌ی اولادا»، «اسرار ایتالیایی»، «راه نفوذناپذیر را کشف کن»، «غارت‌گر مرموز؛ یا روزهای ملکه بِس»، «حیرت؛ عاشقانه‌ای از یک سده قبل»، «پیمان مرگ‌بار؛ یا صومعه‌ی سنت‌مایکل»، «ناشناخته؛ یا هنرکده‌ی شمالی» و «رویدادهای عرفانی؛ یا رؤیای پرده‌ی نقش‌دار؛ افسانه‌ای عاشقانه از روزگار آن بولین» اشاره کرد. آثاری که علی‌رغم شهرتی که نویسنده‌شان در زمان حیات برای خود دست‌وپا کرده بود، بیشترشان امروزه به‌دشواری یافت می‌شوند. ناقوس نیمه‌شب تنها اثر این نویسنده است که به فارسی ترجمه شده. فرانسیس لاتوم سه دهه‌ی پایانی عمرش را در اسکاتلند سپری کرد و سرانجام سال 1832 در آبردین‌شایر درگذشت.

ماجرای شبحی سرگردان در قلعه که هر نیمه‌شب ناقوس را به صدا درمی‌آورد

فرانسیس لاتوم داستان ناقوس نیمه‌شب را با معرفی اشراف‌زاده‌ای به اسم «کنت کوئنبرگ» آغاز می‌کند. کنت دو پسر دارد؛ آلفونسوس و فردریک. آلفونسوس پس از مرگ پدر ملک و عنوان او را به ارث می‌برد، ازدواج می‌کند و صاحب پسری می‌شود که او را نیز آلفونسوس می‌نامد. کشمکش داستان از جایی شروع می‌شود که آلفونسوس پدر، علی‌رغم تمام خصائل پسندیده‌ای که دارد، در دام بدگمانی گرفتار می‌شود و به رابطه‌ی همسرش آنا و برادرش فردریک شک می‌کند. این شک او را وامی‌دارد تا نقشه‌ای بریزد و حقیقت را جست‌وجو کند. در این حیص‌وبیص خبر مرگ آلفونسوس پدر به همسر و فرزندش می‌رسد و هسمرش برای حفظ جان فرزند خود، آلفونسوس جوان را وادار به ترک عمارت می‌کند. و ماجرای پرفرازونشیب قهرمان داستان از این‌جا آغاز می‌شود. توجه آلفونسوس در جایی از مسیر غریب زندگی‌اش، به شایعه‌ای جلب می‌شود که درباره‌ی عمارت خانوادگی کوئنبرگ نقل محافل شده؛ شبحی سرگردان هر شب ساعت دوازده در قلعه راه می‌‎رود و ناقوس بزرگ عمارت را به صدا درمی‌آورد. پیش از آن‌که دست سرنوشت آلفونسوس را دوباره به سرزمین پدری و سمت ناقوسی که نیمه‌شب‌ها در عمارت به صدا درمی‌آورد برگرداند، او روزگاری پرماجرا را از سر می‌گذراند و با انسان‌های رنگ‌به‌رنگی هم‌مسیر و هم‌کلام می‌شود. فرانسیس لاتوم به این طریق پای خرده‌روایت‌ها و ماجراهای دیگری از شخصیت‌های حاشیه‌ی داستان را هم به رمانش باز می‌کند و گاه به‌سمت ساختاری داستان‌درداستان حرکت می‌کند؛ روایت‌هایی که گاه در بزنگاه‌هایی با خط اصلی داستان و ماجراهای آلفونسوس تلاقی و اشتراک پیدا می‌کنند و ابعادی تازه از عمارت کوئنبرگ، راز شبح قلعه و ناقوسش برای آلفونسوس فاش یا معماهایی جدید برای او طرح می‌کنند. در کنار ساختار جالب توجه و ماجرای گیرا و کشش اثر، یکی از دلایل اهمیت و شهرت رمان ناقوس نیمه‌شب ارجاع‌های «جین آستین» نویسنده‌ی نام‌آشنای انگلیسی در رمان «نورثنگر ابی» است. رمان فرانسیس لاتوم یکی از هفت کتاب ترسناکی است که شخصیت محوری نورثنگرابی یعنی «کاترین مورلند» می‌خواند، تحت تأثیرش قرار می‌گیرد و خود را در نقش قهرمان آن داستان می‌بیند.

مجموعه‌ی رمان‌های گوتیک در آوانامه

نشر صوتی آوانامه با همکاری «انتشارات ققنوس» تاکنون چند جلد از رمان‌های مجموعه‌ی گوتیک این نشر را در قالب کتاب صوتی منتشر کرده که «ناقوس نیمه‌شب» اثر «فرانسیس لاتوم» جدیدترین اثر از این مجموعه است که با ترجمه‌ی «مریم مهدوی» و اجرای «فرهاد اتقیایی» تولید شده است. پیش از این شش عنوان شنیدنی از این مجموعه منتشر شده‌اند: «فرانکنشتاین» اثر عمیق و تکان‌دهنده‌ی «مری شلی»، «دراکولا» رمان معروف «برام استوکر» و از مهم‌ترین آثار تاریخ ادبیات وحشت، «دکتر جکیل و آقای هاید و دو داستان دیگر» اثر نام‌آشنای «رابرت لویی استیونسون»، کتاب پرفروش و پرمخاطب «سایه‌ی باد» اثر «کارلوس روئیس سافون»، «سنت ایروین و زستراتزی» مجموعه‌ی دو داستان از «پرسی شلی» و نیز رمان «ساحره‌ی کوه کهربا» اثر خواندنی «ویلهلم ماینهولد». دوست‌داران ادبیات گوتیک، می‌توانند در آینده نیز شنونده‌ی آثار برجسته‌ی دیگری از نویسندگان بزرگ گوتیک باشند.