کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب اثر فرانسیس لاتوم

کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب نوشته‌ی فرانسیس لاتوم، رمانی کلاسیک در ادبیات گوتیک است که شنونده را به جهان قلعه‌های متروک، صومعه‌های کهن، رازهای خانوادگی و اشباح سرگردان می‌برد. داستان درباره‌ی آلفونسوس، وارث خانواده‌ی کوئنبرگ، و رازی است که گذشته‌ی خاندان او را به صدای ناقوسی مرموز پیوند می‌دهد. این اثر با ترجمه‌ی مریم مهدوی و صدای فرهاد اتقیایی توسط آوانامه تولید شده است.

خلاصه کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب اثر فرانسیس لاتوم

داستان با معرفی کنت کوئنبرگ و دو پسر او، آلفونسوس و فردریک، آغاز می‌شود. پس از مرگ کنت، آلفونسوس وارث عنوان و املاک خانوادگی می‌شود، ازدواج می‌کند و نام خود را بر پسرش نیز می‌گذارد. زندگی این خانواده در ظاهر آرام است، اما بدگمانی و حسادت آلفونسوسِ پدر همه‌چیز را تغییر می‌دهد. او به رابطه‌ای پنهانی میان همسرش آنا و برادرش فردریک مشکوک می‌شود و برای کشف حقیقت نقشه‌ای خطرناک طراحی می‌کند.

در ادامه خبر مرگ آلفونسوس پدر به خانواده می‌رسد و آنا برای حفاظت از پسرش، آلفونسوس جوان را وادار می‌کند قلعه را ترک کند. این جدایی، آغاز زندگی پرماجرای شخصیت اصلی است. آلفونسوس از امنیت و امتیازهای جایگاه اشرافی خود دور می‌شود و در موقعیت‌های مختلفی قرار می‌گیرد؛ از میدان‌های جنگ می‌گذرد، مدتی در معدن کار می‌کند و پس از تجربه‌ی فقدان‌ها و ناکامی‌های متعدد، به‌عنوان خادم وارد یک صومعه می‌شود.

آلفونسوس در جریان این سفر با آدم‌های مختلفی روبه‌رو می‌شود و سرگذشت هریک، بخشی از جهان گسترده‌ی رمان را شکل می‌دهد. لاتوم روایت اصلی را با داستان‌های فرعی، اعتراف‌ها، خاطره‌ها و ماجراهای شخصیت‌های دیگر درمی‌آمیزد. برخی از این روایت‌ها در ابتدا مستقل به نظر می‌رسند، اما به‌تدریج با گذشته‌ی آلفونسوس و اسرار خانواده‌ی کوئنبرگ پیوند می‌خورند. به همین دلیل، داستان ساختاری تودرتو دارد و حقیقت از میان روایت‌های متعدد آشکار می‌شود.

در همان حال، شایعه‌ای هراس‌انگیز درباره‌ی قلعه‌ی متروک کوئنبرگ دهان‌به‌دهان می‌چرخد. گفته می‌شود هر شب، درست در نیمه‌شب، شبحی در راهروهای قلعه سرگردان می‌شود و ناقوس بزرگ عمارت را به صدا درمی‌آورد. هیچ‌کس نمی‌داند این موجود کیست، چرا در قلعه حضور دارد و طنین ناقوس چه پیامی با خود می‌آورد. هراس از این اتفاق باعث شده است مردم از نزدیک‌شدن به ملک خانوادگی آلفونسوس خودداری کنند.

معرفی نویسنده‌ی کتاب ناقوس نیمه‌شب

فرانسیس لاتوم نویسنده و نمایشنامه‌نویس انگلیسی بود که در سال ۱۷۷۴ در روتردام و در خانواده‌ای انگلیسی به دنیا آمد. او پس از مهاجرت به نوریچ، فعالیت نمایشی خود را از جوانی آغاز کرد و نخستین نمایشنامه‌اش در هجده‌سالگی روی صحنه رفت. آشنایی با نمایش و شیوه‌های ایجاد تعلیق را می‌توان در صحنه‌پردازی، گفت‌وگوها و ورودهای ناگهانی شخصیت‌ها در رمان‌های او نیز مشاهده کرد.

آثار داستانی لاتوم در دو مسیر عمده قرار می‌گیرند. بخشی از نوشته‌هایش به زندگی اجتماعی طبقات مرفه و مناسبات اشرافی می‌پردازند و لحنی طنزآمیز یا انتقادی دارند. بخش دیگر، که شهرت ادبی او بیشتر به آن وابسته است، شامل رمان‌های عاشقانه‌ی گوتیک می‌شود. ناقوس نیمه‌شب، منتشرشده در سال ۱۷۹۸، شناخته‌شده‌ترین اثر او در این گروه است.

جایگاه تاریخی رمان با اشاره‌ی جین آستین به آن در کتاب نورثنگر ابی اهمیت بیشتری پیدا کرد. ناقوس نیمه‌شب یکی از هفت رمان هراس‌انگیزی است که ایزابلا تورپ به کاترین مورلند پیشنهاد می‌کند. این آثار مدت‌ها کتاب‌هایی خیالی تصور می‌شدند، اما همگی رمان‌هایی واقعی از دوره‌ی اوج ادبیات گوتیک بودند. حضور نام اثر لاتوم در رمان آستین، آن را به بخشی از تاریخ شکل‌گیری و نقد ادبیات گوتیک تبدیل کرده است.

لاتوم در طول زندگی حرفه‌ای خود بیش از بیست رمان نوشت و سه دهه‌ی پایانی عمرش را در اسکاتلند گذراند. بسیاری از آثار او با وجود محبوبیت در زمان انتشار، بعدها کمیاب شدند؛ بااین‌حال، ناقوس نیمه‌شب به دلیل فضای گوتیک، ساختار پرحادثه و ارتباطش با نورثنگر ابی همچنان مورد توجه خوانندگان ادبیات کلاسیک قرار دارد.

چرا باید کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب را بشنویم؟

ناقوس نیمه‌شب فرصتی برای آشنایی با شکل اولیه‌ی رمان گوتیک انگلیسی است؛ دوره‌ای که قلعه‌های ویران، دالان‌های تاریک و پدیده‌های ظاهراً فراطبیعی، بستری برای بیان اضطراب‌های خانوادگی و اجتماعی بودند. برخلاف بسیاری از داستان‌های وحشت معاصر که سریع وارد حادثه می‌شوند، این رمان فضای خود را به‌تدریج می‌سازد. مسیر طولانی آلفونسوس، خرده‌روایت‌ها و آشکارشدن مرحله‌به‌مرحله‌ی گذشته، بخشی از تجربه‌ی داستان‌اند.

ساختار پرشخصیت و روایت‌های تودرتوی کتاب در قالب صوتی می‌تواند دنبال‌کردن ماجرا را روان‌تر کند. فرهاد اتقیایی روایت فارسی اثر را به‌تنهایی اجرا کرده و با تغییر لحن در گفت‌وگوها، شخصیت‌های مختلف و فضای کلاسیک داستان را از یکدیگر متمایز می‌کند. صدای او با جهان رازآلود قلعه‌ها، صومعه‌ها و اتفاق‌های شبانه‌ی رمان تناسب دارد و فرصت می‌دهد تعلیق داستان در جریان شنیدن حفظ شود.

نسخه‌ی آوانامه با تهیه‌کنندگی دامون آذری تولید شده است. طراحی و ترکیب صدا و انتخاب موسیقی را محمد حنیفه انجام داده و نرگس داورپناه ناظر ضبط اثر بوده است. استفاده‌ی حساب‌شده از عناصر صوتی، بدون تبدیل اثر به نمایش رادیویی، حال‌وهوای تاریک رمان را تقویت می‌کند.

کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دوستداران ادبیات گوتیک، رمان‌های کلاسیک وحشت و داستان‌های رازآلود تاریخی مناسب است. شنوندگانی که از ماجراهای واقع‌شده در قلعه‌ها و صومعه‌های قدیمی، اسرار خانوادگی، عشق‌های پرمانع و تعلیق میان واقعیت و خرافه لذت می‌برند، با جهان داستان ارتباط برقرار خواهند کرد.

علاقه‌مندان به آثار جین آستین، به‌ویژه نورثنگر ابی، نیز می‌توانند با شنیدن این رمان یکی از کتاب‌هایی را بشناسند که آستین مستقیماً به آن اشاره کرده است. ناقوس نیمه‌شب برای مخاطبانی مناسب‌تر است که با ریتم مفصل رمان‌های قرن هجدهم، شخصیت‌های متعدد و داستان‌های فرعی مشکلی ندارند و انتظار یک اثر وحشت سریع و امروزی را نمی‌کشند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب صوتی ناقوس نیمه‌شب

دراکولا — برام استوکر — آوانامه

فرانکنشتاین یا پرومته‌ی مدرن — مری شلی — گروه انتشاراتی ققنوس

ساحره‌ی کوه کهربا — ویلهلم ماین‌هولد — گروه انتشاراتی ققنوس