کتاب صوتی چرخه را بشکن اثر ماریل بوکه

کتاب صوتی چرخه را بشکن نوشته‌ی ماریل بوکه، راهنمایی علمی و کاربردی برای شناخت تروماهای میان‌نسلی و متوقف‌کردن الگوهای آسیب‌زایی است که گاه بدون آنکه متوجه باشیم، از خانواده و نسل‌های پیشین به ارث می‌بریم. بوکه در این کتاب توضیح می‌دهد که بعضی اضطراب‌ها، ترس‌ها، احساس شرم، شیوه‌های دفاعی و مشکلات ما در روابط، فقط حاصل تجربه‌های شخصی‌مان نیستند؛ بلکه ممکن است ریشه در تاریخ عاطفی خانواده داشته باشند. نسخه‌ی صوتی کتاب با ترجمه‌ی خشایار رحیمیان و صدای شرگان انورزاده از سوی ماه آوا و با همکاری انتشارات لیوسا منتشر شده.

خلاصه کتاب چرخه را بشکن اثر ماریل بوکه

آیا ممکن است زخمی که سال‌ها پیش بر یکی از اعضای خانواده وارد شده، هنوز در رفتارها، احساسات و انتخاب‌های ما حضور داشته باشد؟ ماریل بوکه پاسخ این پرسش را در مفهوم «تروماهای میان‌نسلی» جست‌وجو می‌کند. منظور از تروما در اینجا فقط حوادث آشکاری مانند خشونت، جنگ، مهاجرت اجباری یا فقدان نیست. سکوت عاطفی، شرم، کنترل‌گری، تبعیض، تنبیه بدنی، نادیده‌گرفتن احساسات و زندگی در محیطی ناامن نیز می‌توانند آثاری ماندگار بر یک خانواده بگذارند.

این آثار همیشه به شکل خاطره‌ای روشن منتقل نمی‌شوند. گاهی آنچه به نسل بعد می‌رسد، الگویی برای زندگی‌کردن است: ترس از ابراز احساسات، تلاش دائمی برای راضی نگه‌داشتن دیگران، ناتوانی در تعیین حدومرز، وابستگی عاطفی، کمال‌گرایی، خشم فروخورده یا احساس مسئولیت بیش از اندازه در برابر اعضای خانواده. فرد ممکن است نداند منشأ این واکنش‌ها چیست، اما بارها آن‌ها را در روابط عاطفی، فرزندپروری و حتی رابطه با بدن خود تکرار کند.

بوکه برای توضیح این فرایند، از پژوهش‌های روان‌شناسی و عصب‌شناسی، تجربه‌های اتاق درمان و تمرین‌های عملی کمک می‌گیرد. او میان ذهن، بدن و محیط اجتماعی پیوند برقرار می‌کند و نشان می‌دهد که آسیب روانی فقط در افکار و خاطرات باقی نمی‌ماند؛ بلکه ممکن است در واکنش‌های بدنی، تنش مزمن، گوش‌به‌زنگی دائمی یا دشواری در احساس امنیت نیز خود را نشان دهد. کتاب همچنین با احتیاط به یافته‌های مربوط به اپی‌ژنتیک می‌پردازد؛ حوزه‌ای که تأثیر محیط و تجربه را بر نحوه‌ی فعالیت بعضی ژن‌ها بررسی می‌کند.

چرخه را بشکن تنها برای شناسایی زخم‌ها نوشته نشده است. بخش مهمی از کتاب به راه‌های ترمیم اختصاص دارد. تمرین‌های تنفسی و بدنی، توجه آگاهانه به احساسات، شناسایی محرک‌های عاطفی، بررسی تاریخ خانوادگی و شناخت واکنش‌های دفاعی، از جمله ابزارهایی هستند که نویسنده در اختیار مخاطب می‌گذارد. هدف این تمرین‌ها آن است که خواننده بتواند میان تهدید واقعی زمان حال و واکنشی که از تجربه‌های گذشته برمی‌خیزد، تمایز بگذارد.

رویکرد کتاب بر سرزنش‌کردن والدین یا نسل‌های گذشته استوار نیست. بوکه از خواننده می‌خواهد شرایط خانوادگی، فرهنگی و تاریخی هر نسل را ببیند و در عین حال مسئولیت انتخاب‌های امروز خود را بپذیرد. ممکن است اعضای پیشین خانواده نیز قربانی زخم‌هایی بوده باشند که هیچ‌گاه فرصت شناخت یا درمانشان را پیدا نکرده‌اند؛ اما درک این موضوع به معنای ادامه‌دادن همان رفتارها نیست. شکستن چرخه یعنی رنج گذشته را انکار نکنیم و اجازه ندهیم آن رنج، بدون بررسی و تغییر، به روابط و نسل‌های بعد منتقل شود.

معرفی نویسنده‌ی کتاب چرخه را بشکن

دکتر ماریل بوکه روان‌شناس آفروـلاتینا و متخصص تروماهای میان‌نسلی است. او اصالتاً اهل جمهوری دومینیکن است و مدرک دکتری روان‌شناسی خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرده است. بوکه دوره‌ی تخصصی سلامت روان کل‌نگر را نیز در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا گذرانده و بخشی از فعالیت حرفه‌ای خود را بر ارائه‌ی خدمات سلامت روان به جوامع سیاه‌پوست و لاتین‌تبار متمرکز کرده است.

او بنیان‌گذار و مدیر مجموعه‌ی Break the Cycle of Trauma است؛ مرکزی که هدف آن کاهش انتقال تجربه‌های نامطلوب کودکی و آسیب‌های روانی از نسلی به نسل دیگر است. نگاه بوکه به درمان، فقط فردمحور نیست. او معتقد است برای فهم کامل رنج روانی باید تاریخ خانواده، شرایط فرهنگی، تبعیض‌های اجتماعی و تجربه‌های بدنی فرد را نیز در نظر گرفت. کتاب چرخه را بشکن حاصل همین نگاه چندجانبه و تجربه‌ی بالینی اوست.

چرا باید کتاب صوتی چرخه را بشکن را بشنویم؟

یکی از امتیازهای اصلی کتاب، ترکیب توضیح‌های علمی با تمرین‌های قابل اجراست. بوکه به گفتن اینکه «گذشته بر ما اثر می‌گذارد» بسنده نمی‌کند؛ بلکه به مخاطب کمک می‌کند نشانه‌های این اثر را در زندگی روزمره پیدا کند. پرسش‌ها و تمرین‌های کتاب می‌توانند نقطه‌ی شروعی برای گفت‌وگو با خود، بررسی تاریخ خانواده و شناخت الگوهایی باشند که تا امروز ناخودآگاه تکرار شده‌اند.

قالب صوتی برای چنین اثری می‌تواند مفید باشد، زیرا شنونده فرصت دارد مطالب را با سرعت متناسب با وضعیت عاطفی خود دنبال کند. این کتاب بهتر است شتاب‌زده شنیده نشود. توقف میان فصل‌ها، یادداشت‌برداری و اختصاص‌دادن زمان جداگانه به تمرین‌ها، به استفاده‌ی عملی‌تر از مطالب کمک می‌کند. روایت شرگان انورزاده نیز متن ترجمه‌شده‌ی خشایار رحیمیان را در قالب نسخه‌ای نزدیک به یازده ساعت در اختیار مخاطب قرار می‌دهد.

موضوع بعضی فصل‌ها ممکن است خاطرات دشوار یا احساسات سنگینی را فعال کند. بنابراین بهتر است شنونده در زمان مناسب و در فضایی امن سراغ کتاب برود و در صورت مواجهه با نشانه‌های شدید تروما، از روان‌شناس یا روان‌درمانگر کمک بگیرد. چرخه را بشکن یک منبع آموزشی و خودشناسی است و جایگزین ارزیابی یا درمان تخصصی محسوب نمی‌شود.

کتاب چرخه را بشکن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب به افرادی پیشنهاد می‌شود که احساس می‌کنند بعضی مشکلات و الگوها در خانواده‌شان نسل‌به‌نسل تکرار شده‌اند. کسانی که با اضطراب مزمن، ترس از طردشدن، کمال‌گرایی، احساس گناه، خشم فروخورده، مهرطلبی یا دشواری در تعیین حدومرز روبه‌رو هستند نیز می‌توانند از مطالب آن بهره ببرند.

چرخه را بشکن برای والدینی مناسب است که نمی‌خواهند زخم‌ها و روش‌های تربیتی آسیب‌زای گذشته را در رابطه با فرزندان خود تکرار کنند. دانشجویان روان‌شناسی، مشاوران و علاقه‌مندان مباحث تروما، کودک درون، رابطه‌ی ذهن و بدن و تاریخ عاطفی خانواده نیز مخاطبان این اثرند؛ هرچند کتاب یک منبع دانشگاهی تخصصی یا دستورالعمل درمان بالینی نیست.

بخشی از کتاب چرخه را بشکن

اگر این کتاب را می‌خوانید به احتمال زیاد چرخه‌شکن هستید. کسی هستید که تصمیم گرفته با تغییر شیوه‌ی حضورش در جهان، میراثی متفاوت از آنچه به ارث برده برای خانواده و جامعه‌اش بسازد. جستجوی شفای شما فقط درباره خودتان نیست. انگیزه ‌ای جمعی دارد.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب چرخه را بشکن

• وقتی بدن نه می‌گوید — گبور مته — نشر میلکان
• بدن هرگز دروغ نمی‌گوید — آلیس میلر — نشر نو
• از تروما تا ترمیم — آلن دوباتن — نشر صوتی نیک