کتاب صوتی فاشیسم چیست؟ اثر رابرت پکستون

در آغاز این کتاب، از ارائه یک تعریف منسجم و روشن از فاشیسم سر باز زدم. هدفم این بود که ــ دست‌کم برای مقاصد آموزشی ــ جست‌وجوی سنتی و محدودکننده «حداقلِ فاشیستی» را کنار بگذارم. به نظرم سودمندتر می‌آمد که نمونه‌های تاریخیِ موفقیت‌ها و شکست‌های فاشیسم را در جریان یک چرخه کامل رشد و افول بررسی کنم. آشکار کردن روندهایی که طی آن فاشیسم پدیدار می‌شود، گسترش می‌یابد، به قدرت می‌رسد (یا نمی‌رسد) و سپس در قدرت به «حداکثر فاشیستی» رادیکال تبدیل می‌شود، استراتژی بهتری بود تا جست‌وجو برای یافتن یک «ذات» ایستا و محدود. اکنون که به پایان این سفر تاریخی رسیده‌ایم، دیگر نمی‌توان از ضرورت تعریف فاشیسم گریخت؛ در غیر این صورت خطر آن هست که از نام‌گراییِ «فهرست موجودات» بگریزیم اما به نام‌گراییِ مراحل و فرآیندها بیفتیم. ممکن است در تلاش برای جدا کردن اجزای آن، مفهوم کلی فاشیسم ناپدید شود. با این حال، پیش از ارائه تعریف، باید چند مسئله دیگر را در نظر گرفت.

بررسی فاشیسم در پنج مرحله، که در هرکدام رفتار متفاوتی دارد، پرسشی دشوار پدید می‌آورد: کدام یک فاشیسم واقعی است؟