کتاب ابوالهول یخ‌ها اثر ژول ورن نشر گروه انتشاراتی ققنوس

بی‌شک هیچ‌کس داستانی به نام ابوالهول یخ‌ها را باور نخواهد کرد. مهم نیست، اما به نظرم بد نیست در اختیار همگان قرار گیرد. هر کس آزاد است باورش کند یا نکند.

برای این دست ماجراجویی‌های شگفت‌انگیز و وحشتناک نمی‌توان جایی مناسب‌تر از جزایر دزولاسیون را تصور کرد ـ نامی که ناخدا کوک در سال ۱۷۷۹ بر آن جزایر گذاشت. بر اساس آنچه طی چند هفته اقامتم در آن‌جا دیدم می‌توانم تأیید کنم که درخور چنین نام ترحم‌برانگیزی هم هست، نامی که دریانورد مشهور انگلیسی بر آن گذاشته است. نام جزایر دزولاسیون برازنده آن است.

می‌دانم که نام کرگلن در سیاهه نام‌های جغرافیایی عموماً برای دسته‌ای از جزایر در عرض جغرافیایی ´۵۴ °۴۹ جنوبی و طول جغرافیایی ´۶ °۶۹ شرقی به کار می‌رود. دلیل این نامگذاری این است که کرگلن، بارون فرانسوی، اول بار در سال ۱۷۷۲ به وجود این جزیره‌ها در بخش جنوبی اقیانوس هند پی برد. در واقع، سر اسکادران در آن سفر فکر کرده بود که در مرز دریاهای جنوبی قاره‌ای کشف کرده، اما در دومین کاوشگری‌اش متوجه اشتباهش شد. در آن‌جا تنها یک مجمع‌الجزایر وجود داشت. باور کنید یا نه، جزایر دزولاسیون تنها نامی است که برازنده این مجموعه متشکل از سیصد جزیره یا جزیرک است، که در میان انزوای عظیم اقیانوس محصور شده و تندبادهای جنوبی پیوسته آشفته‌اش می‌کنند.

با این حال، این مجمع‌الجزایر مسکونی است و دو ماه پیش از دوم اوت ۱۸۳۹، به لطف حضورم در بندر کریسمس، به تعداد اروپایی‌ها و آمریکایی‌هایی که هسته اصلی جمعیت کرگلن را شکل می‌دادند یک تن هم اضافه شده بود. راستش، با پایانِ مطالعاتم در زمینه زمین‌شناسی و معدن‌شناسی، که مرا به سفر به آن‌جا کشانده بود، فقط منتظر فرصتی بودم تا آن‌جا را ترک کنم.

بندر کریسمس در مهم‌ترین جزیره این مجمع‌الجزایر واقع شده؛ جزیره‌ای با مساحت چهارهزار و پانصد کیلومتر مربع ـ یعنی نصف مساحت جزیره کُرس. دسترسی به این بندر سرراست و ساده است. کشتی‌ها می‌توانند آن‌جا در چهار براسی آب لنگر بیندازند. در شمال، پس از گذر از تِیبل‌مونت، که با ارتفاع هزار و دویست پا بر دماغه فرانسوا سایه انداخته، می‌توانید از میان طاقی بازالتی که قله‌اش فرسایش یافته منظره روبه‌رو را ببینید. خلیج باریکی می‌بینید محاصره‌شده با جزیرک‌هایی که در برابر بادهای سهمگین شرق و غرب مقاومتشان را از دست نمی‌دهند. در انتهای این خلیج، بندر کریسمس به‌وضوح نمایان می‌شود. کشتی‌تان می‌تواند با راندن به راست، مستقیم به آن‌جا برسد. به لنگرگاه که برسد، با مهار تکان کشتی به‌آسانی می‌توانید با یک لنگر آن‌جا ثابتش کنید، به شرطی که خلیج یخ نزده باشد.

افزون بر این، جزایر کرگلن صدها آبدره دیگر دارد. ساحل‌هایش، به‌‌ویژه سواحل بین شمال و جنوب‌شرقی، تکه‌پاره و مانند پایین دامن زن فقیری تریشه شده‌اند. آن‌جا جزیره‌ها و جزیرک‌ها پرشمارند. خاک، با منشأ آتشفشانی، از کوارتز آمیخته با سنگی آبی‌فام تشکیل می‌شود. با فرارسیدن تابستان، خزه سبزرنگ، گلسنگ‌های خاکستری، انواع گیاهان گلدار، و خاراشکن‌های سفت و سخت بر آن می‌رویند. تنها بوته‌ای که آن‌جا سبز می‌شود نوعی کلم بسیار تلخ است، که در هیچ سرزمین دیگری نظیرش را نمی‌توان یافت.