کتاب صوتی لذات فلسفه اثر ویل دورانت

تاریخ‌نگار تمدن

«ویلیام جیمز دورانت» مورخ و فیلسوف آمریکایی است که بین سال‌های 1885 و 1981 زیسته و بیش از هرچیز برای نگارش مجموعه‌ی سترگ «تاریخ تمدن» شناخته می‌شود؛ مجموعه‌ی یازده‌جلدی که ویل دورانت به‎‌همراه همسرش «آریل دورانت» در حدفاصل سال‌های 1935 و 1975 مشغول تحریر آن بودند و بیش از چهل سال از عمر خود را وقف این کار کردند. این مورخ بزرگ کوشید مجموعه‌ای عظیم از دانش تاریخی که در طول سالیان دراز گرد آمده بود را گردآوری کند و سامان دهد. تلاشی که علاوه بر به‌یادگار گذاشتن اثری ارزشمند و بی‌تکرار، در سال 1968 جایزه‌ی معتبر پولیتزر برای ادبیات غیرداستانی را برای این زوج به ارمغان آورد. پیش از آن و در سال 1926، دورانت «تاریخ فلسفه» را نگاشته بود و با این اثر، به رواج و همه‌گیری فلسفه کمکی شایان کرده بود. از میان آثار متعدد ویل دورانت می‌توان به «درس‌های تاریخ»، «لذات فلسفه»، «درباره‌ی معنی زندگی»، «قهرمانان تاریخ»، «دعوت به فلسفه» و «برگ‌ریزان» اشاره کرد.

تلاشی برای رسیدن به فلسفه‌ای متناسب و هماهنگ با زندگی

ویل دورانت «لذات فلسفه» را در سال 1953 به دست چاپ سپرد و اساساً نسخه‌ای است تجدیدنظر شده و به‌روزشده از کتاب «کاخ‌های فلسفه» که پیش‌تر در سال 1929 منتشر شده بود. این کتاب تلاشی است برای رسیدن به فلسفه‌ای متناسب و هماهنگ با زندگی. دورانت در لذات فلسفه، در مسائل فلسفی همان کوششی را به کار برده که در کتاب «تاریخ فلسفه» برای شخصیت‌ها و طریقه‌های فلاسفه‌ی بزرگ به کار برده بود تا آن‌ها را با گفتاری روشن به فهم نزدیک سازد و با تطبیق آنان با زمانه‌ی ما، به آن‌ها زندگی ببخشد. تفاوت لذات فلسفه با کتاب پیشین بیشتر در این است که این‌جا موضوع بحث خود ما هستیم. رفتار و عقیده‌ی انسانی در زمان حال در معرض تغییراتی عمیق‌تر و ناراحت‌کننده‌‎تر از تغییراتی است که پس از ظهور فلسفه در یونان صورت گرفته است. امروزه همه‌ی اعمال و اندیشه‌های ما در مرحله‌ی آزمایش است و هنوز چیزی محقق و مستقر نگشته است. وسعت و پیچیدگی و تنوع تغییرات زمان ما بی‌سابقه است. همه‌چیز با شتاب در جریان است و ما در میان امواج آن لنگرگاه و محلی برای استقرار نمی‌یابیم. امروز فرهنگ ما سطحی و دانش ما خطرناک است، زیرا از لحاظ ماشین توان‌گر و از نظر غایات و مقاصد فقیرتر شده‌ایم. ما روی زمین با سرعتی بی‌سابقه و روزافزون حرکت می‌کنیم و نمی‌دانیم کجا می‌رویم و آیا در این‌جا برای نفوس ناآرام خود سعادتی پیدا خواهیم کرد. ما با دانش خود که ما را با قدرت مست کرده است، نابود می‌شود؛ ما بدون حکمت نجات نخواهیم یافت. پختگی همه‌چیز است و شاید اگر به فلسفه وفادار بمانیم، وحدتی شفابخش به روح ما بدهد. فلسفه دانشی است موزون که رهاورد آن یک زندگی متناسب و موزون است. فلسفه نوعی انضباط نفس است که ما را تا صفا و آزادی بالا می‌برد.

درباره‌ی تقریباً همه‌چیز

ویل دورانت در لذات فلسفه کوشیده کارکردهای فلسفه در وجوه گوناگون زندگی و نقش نگرش فلسفی به مسائل مختلف را بررسی کند و به مخاطبش نشان دهد. او در این مسیر موضوع‌های بسیار گسترده‌ای را مورد بحث قرار می‌دهد و تلاش می‌کند تمام مسائلی که در معنی و ارزش زندگی انسانی به‌طور عمده مؤثر است را پوشش دهد. دورانت در آغاز، مدتی با منطق بازی می‌کند و سعی می‌کند به سؤال اساسی «حقیقت چیست؟» پاسخ دهد. سپس از کنار بحث چگونگی شناخت می‌گذرد و حدود معرفت انسانی را تفسیر می‌کند. پس از آن سراغ مرکز مابعدالطبیعی اشیاء می‌رود و حواس مخاطبانش را متوجه ماتریالیسم می‌کند. از آن‌جا به منطقه‌ی اخلاق رو می‌آورد و در طبیعت زندگی و جست‌وجوی علل به تحقیق می‌پردازد. دورانت سپس درباره‌ی زن امروزی بحث می‌کند. پس از آن چندی در حوزه‌ی زیبایی‌شناسی به بحث می‌پردازد و معنی زیبایی و غایات هنر را بررسی می‌کند. سپس نظری به تاریخ می‌اندازد، در درس‌ها و قوانین آن کاوش می‌کند و سرنوشت تمدن را مورد بررسی قرار می‌دهد. پس از آن نظری اجمالی به فلسفه‌ی سیاسی می‌اندازد و مسائلی چون آنارشیسم، کمونیسم، سوسیالیسم، محافظه‌کاری، دموکراسی، آریستوکراسی و استبداد را تحلیل می‌کند. فلسفه‌ی دین نیز از مباحث مبسوط و جذاب لذات فلسفه است؛ دورانت در این اثر می‌کوشد گفت‌وگویی میان ادیان و طیف‌های گوناگون تفکرات درباره‌ی مذهب شکل دهد و از این طریق تریبونی به هر طرز فکر بدهد و به مخاطبش اجازه دهد حرف هرکدام را بشنود و تحلیل کند. سرانجام به رویارویی بدبینی و خوش‌بینی می‌پردازد، سعی می‌کند خوشی‌ها و رنج‌های زندگی انسانی را بسنجد و با نظری کلی ارزش و معنی زندگی را بیان کند. مجموع بحث‌های ویل دورانت در لذات فلسفه، علاوه بر این‌که می‌تواند درهای تازه‌ای بر اندیشه‌ی مخاطب بگشاید، می‌تواند سررشته‌ای به شنونده بدهد تا افکار خود را نظم بخشد و دغدغه‌های خود را با دانشی کامل‌تر دنبال بگیرد.

آثار ویل دورانت در آوانامه

کتاب صوتی «لذات فلسفه» جدیدترین اثری است که به‌قلم «ویل دورانت» منتشر شده است. نشر صوتی آوانامه طی همکاری با «انتشارات علمی و فرهنگی» نسخه‌ی صوتی این کتاب را با ترجمه‌ی «عباس زریاب خوئی» تولید کرده است و روایت این کتاب برعهده‌ی «سلمان ظاهری» بوده است. علاقه‌مندان به تاریخ و فلسفه می‌توانند به کتاب‌های صوتی «بیداری ذهن»، «تاریخ فلسفه»، «تاریخ تمدن» و «درباره‌ی معنی زندگی» که پیش‌تر توسط آوانامه صوتی شده‌اند نیز رجوع کنند و از دانش و قلم دورانت بهره‌ای بیشتر ببرند.