کتاب قانون جاذبه نوشته ژان تولی، یک رمان کوتاه ادبی با تم روانشناسی و فلسفی است. این اثر برخلاف عنوانی که ممکن است ذهن را به سمت مفاهیم فیزیک یا قانون جذب بکشاند، یک روایت انسانی، جنایی و روان‌شناختی عمیق است که با استفاده از استعاره‌ها و کشمکش‌های درونی شخصیت‌ها، جهان پیچیده وجدان، قانون، عدالت و مسئولیت فردی را به تصویر می‌کشد.

فضای داستان در یک شب سرد در ایستگاه کوچک پلیس فرانسه اتفاق می‌افتند؛ فضایی محدود، بسته و با تنشی زیاد که با گفت‌وگوهای بی‌وقفه و بازی روانی میان دو شخصیت اصلی، فضایی تئاترگونه و نفس‌گیر خلق می‌کند. این کتاب با ترجمه زهرا قدیمی از نشر چشمه منتشر شده است.

خلاصه کتاب قانون جاذبه اثر ژان تولی

داستان قانون جاذبه در شبی سرد و آرام، داخل یک کلانتری کوچک آغاز می‌شود؛ جایی‌که همه‌ چیز عادی به‌نظر می‌رسد، تا اینکه زنی جوان با چمدانی در دست وارد می‌شود و با خونسردی اعلام می‌کند که آمده است خودش را تسلیم کند. او اعتراف می‌کند که ده سال پیش، شوهرش را از طبقه یازدهم یک ساختمان به پایین پرت کرده و باعث مرگش شده است. اما نکته عجیب اینجاست: این اتفاق سال‌ها پیش افتاده است و حالا، درست در شبی معمولی، او تصمیم گرفته است تا حقیقت را بگوید.

افسر پلیسی که با این زن روبه‌رو می‌شود، مردی خسته و باتجربه است که فقط می‌خواهد شیفت کاری‌اش تمام شود و به خانه برود. او در ابتدا حرف‌های زن را جدی نمی‌گیرد و حتی سعی می‌کند او را منصرف کند؛ اما هرچه گفت‌وگوی میان آن‌ها ادامه پیدا می‌کند، مشخص می‌شود که این ماجرا خیلی ساده‌تر از یک اعتراف جنایی نیست. زن نه به‌دنبال هیجان است و نه توجه؛ او فقط می‌خواهد از باری که سال‌هاست روی وجدانش سنگینی می‌کند، خلاص شود.

تمام داستان در قالب گفت‌وگوی این دو نفر پیش می‌رود. گفت‌وگویی که کم‌کم از یک پرونده‌ی قتل، به بحثی عمیق درباره گناه، مسئولیت، عدالت و وجدان تبدیل می‌شود. زن باور دارد که حتی اگر قانون او را فراموش کرده باشد، وجدانش این کار را نکرده است. در مقابل، افسر پلیس با دیدگاهی واقع‌گرایانه‌تر، از محدودیت‌های قانون، بی‌فایده‌بودن اعتراف دیرهنگام و پیچیدگی حقیقت حرف می‌زند.

در دل این گفت‌وگوها، عنوان کتاب معنا پیدا می‌کند. قانون جاذبه فقط درباره سقوط یک انسان از ارتفاع نیست، بلکه درباره نیرویی ناپیداست که انسان را به سمت حقیقت، اعتراف و روبه‌روشدن با خودش می‌کشاند. همان‌طور که جسم نمی‌تواند از قانون جاذبه فرار کند، روح هم نمی‌تواند برای همیشه از بار گناه بگریزد.

نویسنده قضاوت را به خواننده می‌سپارد و او را با پرسش‌هایی تنها می‌گذارد، مثل اینکه آیا اعتراف همیشه راه رهایی است؟ آیا قانون می‌تواند جای وجدان را بگیرد؟ و آیا بعضی گناهان، حتی اگر پنهان بمانند، باز هم انسان را به پایین می‌کشند؟

این کتاب از نشر چشمه داستانی کوتاه و عمیق است؛ داستانی که آرام شروع می‌شود، اما تا مدت‌ها بعد از تمام‌شدن کتاب، ذهن خواننده را رها نمی‌کند.

معرفی نویسنده کتاب قانون جاذبه ژان تولی

ژان تولی، نویسنده، طنزپرداز، تصویرگر و فیلم‌نامه‌نویس برجسته فرانسوی است و به‌عنوان یکی از چهره‌های خاص ادبیات معاصر فرانسه شناخته‌ می‌شود. تولی فعالیت هنری خود را ابتدا به‌عنوان کاریکاتوریست و طراح آغاز کرد و سال‌ها با نشریات معتبر فرانسوی همکاری داشت.

شهرت جهانی او به‌خاطر رمان‌هایی است که مرز میان طنز و تراژدی را از میان می‌برند. او استاد کمدی سیاه بود و درباره موضوعاتی مانند مرگ، خشونت، جنایت ، پوچی، مسئولیت فردی و انحراف‌های انسانی به‌زیبایی سخن می‌گفت. از شناخته‌شده‌ترین آثارش می‌توان به کتاب مغازه خودکشی، کتاب آدم‌خواران، کتاب خرزهره و کتاب قانون جاذبه اشاره کرد. او باور داشت انسان در موقعیت‌های بحرانی، چهره واقعی خود را نشان می‌دهد و همین نگاه، ستون اصلی آثارش را شکل داد.

چرا باید کتاب قانون جاذبه را بخوانیم؟

از جمله دلایلی که مطالعه این اثر با ترجمه زهرا قدیمی را خواندنی و به‌یادماندنی می‌کند، این موارد هستند:

·   این رمان کوتاه با ساختار گفت‌وگومحور، سرعت بالای روایت و عمق معنایی زیاد، بسیار لذت‌بخش و چالشی است؛

·   کتاب شما را درگیر پرسش‌های بنیادین می‌کند و از قانون، وجدان، حقیقت، عدالت و مسئولیت حرف می‌زند؛

·   نویسنده با زبانی دقیق در دل گفت‌وگو تنش ایجاد می‌کند و شما را آن فضای بسته می‌کشد؛

·   کتاب تلاش کرده است تا مدت‌ها شما را به فکر درباره زندگی وا دارد.

کتاب قانون جاذبه به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

این کتاب برای هر اهل ادبیاتی مناسب و خواندنی خواهد بود؛ اما به‌صورت ویژه به افراد زیر پیشنهاد می‌شود:

·   علاقه‌مندان به داستان‌های کوتاه با معانی عمیق؛

·   علاقه‌مندان له داستان‌های جنایی و روان‌شناختی؛

·   علاقه‌مندان به پرسش‌های فلسفی و اخلاقی درباره انسان و قانون؛

·   طرفداران ادبیات معاصر فرانسه و سبک‌های متفاوت روایت.

بخشی از کتاب قانون جاذبه

در این بخش می‌توانید قسمتی از متن کتاب قانون جاذبه را مطالعه کنید تا درباره تهیه آن به تصمیم نهایی برسید:

دست‌های ظریف زنانه‌ای چمدان کوچک روی میز را می‌بندد. چمدانی با طرح پیچازی به رنگ آبی و طوسی، چفت‌های آهنی هم‌زمان با حرکت نرم و آرام انگشت شست پایین می‌آیند. زن کتش را روی صندلی بر می‌دارد و در تاریک‌روشن اتاق پذیرایی، زیر نور تک‌لامپی که قفسه ظروف را روشن کرده، می‌پوشدش. بالکن طبقه یازدهم پنجره‌ای کشویی دارد که لای پرده حیر سرتاسری‌اش کمی باز مانده است. از لای پرده‌ها، زیر نور آسمان پر ستاره، دریا و سازه‌های غول‌پیکر آهنی متعلق به کارخانه کشتی‌سازی نورماندی به چشم می‌آید. زن شالگردنش را گره می‌زند. طرح کاغذ دیواری اتاق پذیرایی دالبرهایی به رنگ‌های آبی و صورتی است. تابلویی زشت سر یک سگ ژرمن‌شپرد بدریخت را نشان می‌دهد که زبانش بیرون افتاده.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

اگر از کتاب قانون جاذبه لذت بردید، ممکن است کتاب‌های زیر را نیز دوست داشته باشید:

·   کتاب مغازه خودکشی از نشر چشمه

·   کتاب آدم‌خواران از نشر چشمه

·   کتاب خرزهره از نشر چشمه