فیدیبو نماینده قانونی انتشارات روزنه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب کلزا

کتاب کلزا
کاشت‌ - داشت‌ -‌ برداشت، زراعت

نسخه الکترونیک کتاب کلزا به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب کلزا

امروزه با پیشرفت و توسعه علم کشاورزی شایسته است کارشناسان کشاورزی اطلاعات کافی در مورد کاشت، داشت و برداشت گیاهان مختلف به طور جداگانه داشته باشند. کلزا یکی از گیاهانی است که کشت آن در سالهای اخیر مورد توجه کشاورزان قرار گرفته است. این گیاه در گذشته به عنوان گیاه منطقه‌ای کشت می‌شد. کلزا به عنوان گیاه علوفه‌ای و روغنی در تغذیه دام و انسان و صنعت کاربرد دارد. امروزه با کمک علم اصلاح نباتات توانسته‌اند ارقامی تولید کنند که به مراتب مواد سمی آنها کمتر از ارقام قدیمی، یعنی رقم یک‌صفر باشند. از این گیاه در زمستان می‌توان با کاشت ارقام دوصفر علوفه مرغوب و فراوانی به دست آورد. به دلیل مصارف گوناگونی که دانه کلزا دارد این گیاه در شمار یکی از گیاهان باارزش روغنی در کشاورزی محسوب می‌شود. چون در مورد این گیاه با ارزش علوفه‌ای روغنی تاکنون اطلاعات منسجم و کافی در دست نبوده است، کتاب حاضر برای آشنایی بیشتر با این گیاه تهیه و تدوین گردیده و در اختیار علاقه‌مندان آن گذاشته می‌شود. امید است با کمک مطالبی که در این کتاب ارائه شده است، کارشناسان، محققان و کشاورزان محترم بتوانند اطلاعات کافی را برای کشت این گیاه به دست آورند.

ادامه...

بخشی از کتاب کلزا

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

کُلزا

زراعت (کاشت - داشت - برداشت)

اسدالله حجازی





حق انتشار الکترونیک برای فیدیبو محفوظ است

فصل ۱: کلزا - گیاهی قدیمی با آینده ای درخشان

در زمانهای قدیم در آسیا و نواحی مدیترانه از روغن کلزا برای روشن کردن چراغ (روشنایی) استفاده می کردند که بعدها از این روغن به عنوان ماده اولیه برای روشن کردن چراغ در اروپا استفاده گردید، چرا که از منابع انرژی فسیلی ارزان تر است. البته امروزه روغن کلزا به عنوان ماده غذایی استفاده می شود. از سال ۱۹۰۰ با توجه به نیازهای صنعتی، همان طوری که از روغن های مختلف استفاده می شود، از روغن این گیاه نیز در صنعت استفاده می گردد. به خصوص که این نوع روغن به خاطر کیفیتش به عنوان ماده گریس و نیز بعضی از مواد اولیه در کارخانه های تولید مواد شوینده استفاده می شود. در بخش شیمی و نیز کارخانه های شیمی اسیدهای چرب این روغن به ویژه اسید اروکا مورد توجه است.
در صد سال اخیر کشت کلزا در اروپا به طور چشمگیری بر بخش سیاسی و اقتصادی و نیز بخش تغذیه تاثیر گذاشته است. با توجه به نکاتی که ذکر شد روغن کلزا یکی از منابع مهم تهیه روغن گیاهی است. از روغن کلزا جهت ساخت مارگارین نیز استفاده می شود. تولید روغن کلزا در مقایسه با تولید بعضی از انواع روغن های حیوانی بالاتر است، به طوری که از یک هکتار کاشت کلزا، هزار تا دو هزار کیلوگرم روغن می توان به دست آورد. در بازارهای خارجی روغن کلزا بسیار رونق دارد. در قدیم کشت کلزا در اروپا و نیز در آلمان رشد چشمگیری داشت. در حال حاضر کشت کمتر گیاهی در بین گیاهان روغنی توانسته است این چنین گسترش داشته باشد. به خصوص که روغن این گیاه در تهیه پروتئین، علوفه پرانرژی و اخیراً در تهیه روغن یا ماده متحرکه موتور نیز به کار گرفته می شود. در هر صورت این گیاه به عنوان یک گیاه روغنی آینده درخشانی دارد و امروزه در بازار جهانی پیشرفت زیادی کرده است. در بخش تغذیه ۶۰ درصد روغن مصرفی بعضی از کشورها را روغن این گیاه تشکیل می دهد. توسعه آن در بازارهای داخلی و خارجی به عنوان ماده غذایی و تهیه چربی می تواند توسط روشهای مختلف اصلاح نباتات برای بالابردن کیفیت بهتر روغن انجام شود. روغن کلزا در بخش مواد غذایی از نظر کیفیت به آفتاب گردان بسیار نزدیک است.

کلزا به عنوان علوفه

با توجه به گونه های کم گلوکزینولات (واریته های ۰۰) فروش کنجاله کلزا در بازارهای فروش علوفه نسبت به فروش دیگر علوفه ها بیشتر است. 



جدول ۱-۱- تغییرات سطح زیرکشت کلزا در سال های  مختلف در آلمان



جدول ۲-۱- درصد اضافه نمودن کنجاله کلزا در مخلوط غذای دام



منبع: Agrar wirtschaft

جدول ۳-۱- تولید روغن و چربی ها در جهان به میلیون تن

همان طوری که ذکر شد به کارگیری کنجاله کلزا به عنوان علوفه مخلوط باعث بالابردن کیفیت علوفه شده است. امروزه کشورهایی مثل فرانسه و انگلستان با تولید واریته های جدید توانسته اند کنجاله هایی با کیفیت بالا تولید نمایند. کنجاله کلزا علوفه ای است با پروتئین بالا و نسبتِ مناسب لیزین به سیستئین. این گیاه با گیاهان خانواده لگومینوز ترکیب خوبی می سازد. کلزا علاوه بر این که خود به تنهایی گیاه علوفه ای مناسب است، با سویا و دیگر گیاهان نیز مخلوط خوبی درست می کند. روغن این گیاه در بازار جهانی حدود ۵ میلیون تن تولید داشته و برای بازار اروپا جهت تولید روغن و چربی نیز موفقیت آمیز بوده است.

کلزا به عنوان ماده خام شیمیایی

تنها نیاز کارخانه های آلمان به روغن و چربی این گیاه در سال های اخیر ۴۵۰ هزار تن بوده که بیش از ۹۰ درصد آن به کشور وارد شده است. پتانسیل نیاز روغن کلزا محدود است. در بخش صنعت تولید این روغن الزامی است. اولین هدف تولید و تبدیل در این بخش از کلزا، تولید اسید اروکا در اروپا می باشد.



منبع: Toepfer international

جدول ۴-۱- بازار جهانی دانه های روغنی (به میلیون تن)

بدین جهت برای تولید بهتر مواد به دست آمده از کلزا کوشش های فراوانی لازم است. علاوه بر آن می توان از روش های اصلاح نباتات، روغن کلزا با کیفیت بهتر تولید کرد.

کلزا به عنوان گیاه تولید انرژی

غیر از روغن های صنعتی و موتور، از روغن کلزا مستقیماً در موتورهای ماشین با تغییرات فنی استفاده می شود. با توجه به قیمت های مختلف روغن ها، این روغن می تواند در این بخش کاربرد فراوانی داشته باشد.

بازار جهانی

در بازار جهانی تولید روغن کلزا نقش مهمی دارد. البته کلزا و شلغم روغنی و خردل بهاره و پاییزه از نظر تولید غذا مصارف دیگری نیز در کشاورزی دارند.



شکل ۱-۱- میزان تولید محصول کلزا در بازار مشترک

حدود ۴۰ درصد بذر کلزا در چین و هندوستان تولید می شود. تولید کلزادر سال های اخیر در کشورهای اروپایی رو افزایش یافته است. در بین کشورهای تولیدکننده، جمهوری خلق چین در رده اول قرار دارد.
سطح زیر کشت کلزا در اروپا به این ترتیب است: انگلستان سال ۱۹۸۶، ۳ /۱ میلیون هکتار، آلمان سال ۱۹۸۶، ۳۳۰ هزار هکتار، سوئد ۱۹۸۶، ۳۲۹ هزار هکتار. در این میان کانادا و پس از آن ژاپن نیز یکی از صادرکنندگان مهم روغن این گیاه محسوب می شوند و از لحاظ تولید انواع دوصفر کلزا مقام اول و دوم را در جهان دارند کشورهای عضو بازار مشترک اروپا و روسیه نیز جزو صادرکنندگان کلزا هستند.

بازار مشترک اروپا

در بازار مشترک اروپا مهم ترین گیاهان روغنی عبارتند از: کلزا، آفتابگردان، سویا و زیتون، که از نظر تولید و مصرف با یکدیگر رقابت می کنند. این گیاهان در تعیین شرایط اقتصادی بازار مشترک به خصوص تولید روغن نقش مهمی ایفا می کنند و در این میان کلزا در سالهای ۱۹۸۷-۱۹۸۵ در بازار مشترک توسعه چشمگیری یافته است.
در میان گیاهان روغنی، کشت و تولید آفتابگردان و سویا نیز به مقدار زیادی افزایش داشته است. در مورد توسعه این گیاهان بر مبنای اصلاح نباتات، توانستند تولید روغن آنها را به طور چشمگیری افزایش دهند.



منبع: Eurostat

جدول ۵-۱- بیلان مصرف دانه کلزا (به ۱۰۰۰ تن)

در یک مقطع زمانی در سالهای اخیر با تولید ارقام صفر صفر (۰ ۰) در فرانسه و انگلستان قیمت روغن کلزا در بازار اروپا کاهش یافت. تولید کلزا در بازار اروپا در درجه اول در دست کشور فرانسه است. در این زمینه سعی می شود تکنیک های مناسب تری به کار برده شود تا محصول بیشتری با قیمت مناسب به بازار عرضه شود. امروزه تبدیل دانه کلزا به دیگر محصولات در فرانسه با مشکلاتی همراه است. در این کشور نیاز به روغن کلزا در بخش تغذیه انسان بسیار کم است. زیرا روغن کلزا در حال حاضر موارد استفاده صنعتی دارد. پنجاه درصد محصول دانه کلزا در آلمان جهت تولید روغن به کار برده می شود. کشور آلمان و کشور انگلستان بعد از فرانسه، در رده دوم تولید قرار دارند.

نظرات کاربران درباره کتاب کلزا