کتاب صوتی من دانای کل هستم (پیش فروش) اثر مصطفی مستور

(پیش‌فروش این کتاب از ۵ آبان آغاز می‌شود. کتاب در تاریخ ۱۲ آبان منتشر خواهد شد و از آن تاریخ، فایل کامل آن در اختیار خریداران قرار می‌گیرد.)

کتاب صوتی «من دانای کل هستم» مجموعه‌ای از هفت داستان کوتاه نوشته‌ی مصطفی مستور است. داستان‌های این مجموعه با وجود استقلال روایی، در پرداختن به عشق، تنهایی، مرگ، اضطراب و نسبت انسان با خداوند و سرنوشت به یکدیگر نزدیک می‌شوند. نسخه‌ی صوتی کتاب با صدای ساغر قناعت و از سوی رادیوگوشه منتشر شده است.

خلاصه کتاب من دانای کل هستم

این مجموعه از داستان‌های «چند روایت معتبر درباره‌ی سوسن»، «من دانای کل هستم»، «مغول‌ها»، «و ما اَدریکَ ما مریم؟»، «ملکه الیزابت»، «مشق شب» و «دوزیستان» تشکیل شده است. مستور در این داستان‌ها موقعیت‌هایی را روایت می‌کند که در ظاهر از زندگی روزمره آغاز می‌شوند، اما به پرسش‌هایی درباره‌ی اختیار، ایمان، فقدان و امکان شناخت دیگری می‌رسند. عشق نیز در سراسر مجموعه حضور دارد؛ نه فقط به‌صورت رابطه‌ای عاطفی، بلکه همچون نیرویی که تصمیم‌ها، رنج‌ها و نگاه شخصیت‌ها به جهان را تغییر می‌دهد.

در «چند روایت معتبر درباره‌ی سوسن»، شخصیت اصلی زنی است که از نگاه چند نفر توصیف می‌شود. این روایت‌های متفاوت، تصویری یکدست و قطعی از سوسن به دست نمی‌دهند و نشان می‌دهند شناخت هر انسان تا چه اندازه به زاویه‌ی دید دیگران وابسته است. رابطه‌ی سوسن با یک شاعر نیز در مرکز این روایت‌ها قرار دارد و سویه‌ای متفاوت از زندگی او را آشکار می‌کند.

داستان هم‌نام کتاب بر رابطه‌ی یک نویسنده با جهان داستانی‌اش تمرکز دارد. نویسنده خود را صاحب اختیار شخصیت‌ها می‌داند و درباره‌ی سرنوشت مردی به نام یونس تصمیم می‌گیرد، اما زنی که نوشته‌های او را تایپ می‌کند با این تصمیم‌ها مخالفت می‌کند. گفت‌وگوی آن‌ها به‌تدریج مرز میان نویسنده، راوی و شخصیت داستانی را کم‌رنگ می‌کند. داستان از این موقعیت برای طرح مسئله‌ی جبر و اختیار بهره می‌گیرد: آیا نویسنده واقعاً بر تمام رخدادهای روایت مسلط است و شخصیت‌ها هیچ امکانی برای سرپیچی ندارند؟ پژوهش‌های ادبی نیز به حضور نویسنده در متن، جهان‌های تودرتو و از میان رفتن مرز واقعیت و خیال در این داستان اشاره کرده‌اند. 

داستان‌های دیگر مجموعه شکل‌های متفاوتی از آشفتگی و فقدان را نشان می‌دهند. «مغول‌ها» با اضطراب‌ها و فشارهای زندگی مردی عادی سروکار دارد و «و ما اَدریکَ ما مریم؟» رابطه‌ی دو جوان با روحیه‌ها و نگاه‌های متفاوت را دنبال می‌کند. در «ملکه الیزابت»، بازی چند کودک برای تغییر نام اشیا و آدم‌های اطرافشان، نظم آشنای جهان را بر هم می‌زند. «مشق شب» تجربه‌های یک کودک ناظر را در محیط خانواده بازتاب می‌دهد و «دوزیستان» از خلال گفت‌وگوهایی عمدتاً یک‌طرفه، سوگ مردی را روایت می‌کند که معشوقش را از دست داده است. تنوع این موقعیت‌ها سبب می‌شود مفاهیم مشترک کتاب در قالب‌هایی متفاوت بررسی شوند، بی‌آنکه داستان‌ها به بخش‌هایی از یک روایت واحد تبدیل شوند. 

معرفی نویسنده کتاب من دانای کل هستم

مصطفی مستور، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی، سال ۱۳۴۳ در اهواز متولد شد. او در رشته‌ی مهندسی عمران تحصیل کرد و سپس دوره‌ی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی را گذراند. نخستین داستانش با عنوان «دو چشم‌خانه‌ی خیس» در سال ۱۳۶۹ در مجله‌ی کیان منتشر شد و نخستین مجموعه‌داستان او، «عشق روی پیاده‌رو»، در سال ۱۳۷۷ به چاپ رسید.

در داستان‌های مستور، زندگی روزمره‌ی شخصیت‌ها اغلب با پرسش‌هایی درباره‌ی عشق، مرگ، ایمان، تنهایی و معنای زندگی پیوند می‌خورد. «من دانای کل هستم» نمونه‌ی روشنی از این شیوه است: نویسنده موقعیت‌های ملموس و روابط انسانی را حفظ می‌کند، اما از دل آن‌ها به مسئله‌هایی مانند اختیار، شناخت و مسئولیت آفریننده در برابر مخلوق می‌رسد. 

چرا باید کتاب من دانای کل هستم را بخوانیم؟

هفت داستان این کتاب از نظر شخصیت‌ها و موقعیت‌های روایی متفاوت‌اند، اما مضامین مشترک آن‌ها مجموعه را منسجم نگه می‌دارد. مستور برای پرداختن به موضوعاتی مانند جبر و اختیار یا نسبت واقعیت و خیال، آن‌ها را به شکل بحث نظری مطرح نمی‌کند؛ این پرسش‌ها در گفت‌وگوی یک نویسنده با تایپیستش، بازی چند کودک یا مواجهه‌ی شخصیتی سوگوار با دیگران شکل می‌گیرند.

کوتاهی داستان‌ها نیز به معنای ساده‌بودن آن‌ها نیست. برخی روایت‌ها اطلاعات را میان چند صدا تقسیم می‌کنند و برخی دیگر برداشت خواننده از راوی و واقعیت داستان را تغییر می‌دهند. به همین دلیل، کتاب هم به‌عنوان مجموعه‌ای درباره‌ی روابط انسانی قابل خواندن است و هم برای مخاطبی که به شگردهای روایت و مرز میان نویسنده و شخصیت علاقه دارد، نکات قابل توجهی دارد.

کتاب من دانای کل هستم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دوستداران داستان کوتاه معاصر ایران و خوانندگانی مناسب است که روایت‌های فشرده با مضمون‌های عاطفی و فلسفی را دنبال می‌کنند. علاقه‌مندان به داستان‌های چندصدایی و روایت‌هایی درباره‌ی فقدان، ایمان و تنهایی نیز احتمالاً با بخش‌های مختلف مجموعه ارتباط برقرار می‌کنند.

نسخه‌ی صوتی می‌تواند برای کسانی مناسب باشد که می‌خواهند هر داستان را در نوبتی جداگانه بشنوند. استقلال داستان‌ها امکان شنیدن کتاب در فاصله‌های زمانی کوتاه را فراهم می‌کند، در حالی که تکرار برخی دغدغه‌ها پیوند کلی مجموعه را حفظ می‌کند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب من دانای کل هستم

چند روایت معتبر — مصطفی مستور — مصطفی مستور

عشق روی پیاده‌رو — مصطفی مستور —نوین کتاب

تهران در بعدازظهر — مصطفی مستور — رادیوگوشه