کتاب صوتی ادعایی علیه واقعیت اثر دونالد هافمن

بخشی از کتاب

چشمان شما همین امروز جانتان را نجات خواهند داد. با راهنمایی آن‌هاست که از پله‌ها سقوط نمی‌کنید، خود را جلوی یک خودروی پرسرعت نمی‌اندازید، یا یک سیب گندیده را گاز نمی‌زنید. اما چرا حواس ما راهنمایانی چنین قابل‌اعتماد هستند؟ بیشتر ما یک حدس غریزی داریم: چون آن‌ها حقیقت را به ما می‌گویند. ما فرض می‌کنیم جهان واقعی از اشیایی در بستر فضا و زمان تشکیل شده است که حتی اگر کسی نگاهشان نکند، همچنان وجود دارند. ما گمان می‌کنیم تکامل داروینی، ادراک ما را صیقل داده است تا حقیقت عینی را دقیق‌تر ببینیم؛ زیرا اجدادی که واقعیت را درست‌تر می‌دیدند، در شکار و تولیدمثل موفق‌تر بودند و ژن‌های خود را به ما منتقل کردند. خلاصه اینکه، ما باور داریم ادراک حقیقی‌تر، ادراک سازگارتر و برازنده‌تر است.

اما این حدس و گمان‌ها کاملا اشتباه‌اند. ادراک ما از مارها، سیب‌ها و حتی خود فضا و زمان، واقعیت عینی را آشکار نمی‌کند. مسئله این نیست که حواس ما در فلان جزئیات خطا می‌کنند؛ مسئله این است که خود زبان اشیای فیزیکی در فضا و زمان، زبان کاملا اشتباهی برای توصیف واقعیت عینی است. این تنها یک ادعا نیست، بلکه یک قضیه‌ی اثبات‌شده در نظریه‌ی تکامل است.

اگر حواس ما حقیقت را نمی‌گویند، پس چگونه ما را زنده نگه می‌دارند؟ یک استعاره به درک این موضوع کمک می‌کند. فرض کنید در حال نوشتن یک نامه‌ی الکترونیکی هستید و آیکون فایل شما، یک مستطیل آبی‌رنگ در میانه‌ی صفحه‌نمایش است. آیا این بدان معناست که خود فایل در درون رایانه، واقعا آبی‌رنگ و مستطیلی است؟ مسلما خیر. رنگ و شکل آیکون، رنگ و شکل حقیقی فایل نیست. هدف این رابط کاربری، نشان‌دادن حقیقت مدارهای الکترونیکی و ولتاژها نیست؛ بلکه پنهان‌کردن آن حقیقت پیچیده است تا شما بتوانید کارهای مفیدی انجام دهید.