کتاب ماجراهای شرلوک هولمز اثر سر آرتور کانن دویل نشر ثالث

کتاب ماجراهای شرلوک هولمز نوشته‌ی سر آرتور کانن دویل، مجموعه‌ای از هفت داستان کوتاه جنایی و معمایی با محوریت پرونده‌های شرلوک هولمز و دکتر واتسن است. در هر داستان، جنایتی ظاهراً حل‌نشدنی یا ناپدیدشدنی مرموز، هولمز را با مجموعه‌ای از سرنخ‌های پراکنده روبه‌رو می‌کند. این نسخه با ترجمه‌ی جمشید اسکندانی از سوی نشر ثالث منتشر شده است. داستان‌های کتاب از دوره‌ی بازگشت هولمز انتخاب شده‌اند؛ دوره‌ای که کانن دویل پس از غیبت این کارآگاه مشهور، او را دوباره به خیابان‌های مه‌گرفته‌ی لندن و پرونده‌های پیچیده بازگرداند.

خلاصه کتاب ماجراهای شرلوک هولمز اثر سر آرتور کانن دویل

این نسخه از «ماجراهای شرلوک هولمز» شامل هفت داستان با نام‌های «ماجرای عینک دورطلایی»، «ماجرای مدرسه‌ی پرایوری»، «ماجرای چارلز آگوستوس میلورتون»، «ماجرای پیتر سیاه»، «ماجرای سه‌چهارم گمشده»، «ماجرای کاخ آبی گرنج» و «ماجرای دومین لکه» است. داستان‌ها به یکدیگر وابسته نیستند و هرکدام پرونده‌ای کامل را روایت می‌کنند؛ اما حضور هولمز و واتسن، روش استدلالی کارآگاه و فضای انگلستان اواخر قرن نوزدهم به مجموعه انسجام می‌دهد.

در «ماجرای عینک دورطلایی»، جوانی به نام ویلوبی اسمیت که دستیار یک استاد سالخورده است، در محل کار خود به قتل می‌رسد. قاتل هیچ رد آشکاری بر جای نگذاشته و تنها سرنخ مهم پرونده، یک عینک دورطلایی است که کنار جسد پیدا می‌شود. هولمز باید از ویژگی‌های ظاهری همین شیء و جزئیات محیط، به هویت صاحب آن و انگیزه‌ی جنایت برسد. «ماجرای مدرسه‌ی پرایوری» نیز با ناپدید شدن پسر یکی از اشراف و یکی از معلمان مدرسه آغاز می‌شود. مسیرها، رد دوچرخه‌ها و تناقض موجود در گفته‌های افراد، اجزای معمایی را می‌سازند که دامنه‌ی آن بسیار فراتر از یک فرار ساده است.

در «ماجرای چارلز آگوستوس میلورتون»، هولمز با مردی روبه‌رو می‌شود که از اسرار خصوصی اشخاص ثروتمند برای اخاذی استفاده می‌کند. این بار مسئله فقط شناسایی مجرم نیست؛ هولمز می‌داند میلورتون چه می‌کند، اما برای متوقف کردن او مدرک و راه قانونی مؤثری در اختیار ندارد. همین موقعیت، کارآگاه را به مرز میان قانون و عدالت می‌کشاند و یکی از متفاوت‌ترین پرونده‌های مجموعه را می‌سازد.

«ماجرای پیتر سیاه» از قتل خشن یک ناخدای سابق کشتی شکار نهنگ آغاز می‌شود. جسد پیتر کری در کلبه‌ی کوچکش پیدا شده و شیوه‌ی قتل نشان می‌دهد که قاتل باید نیروی بدنی و مهارت قابل‌توجهی داشته باشد. ابزار قتل، دفترچه‌ای خون‌آلود و اشیایی که در کلبه باقی مانده‌اند، هولمز را به گذشته‌ی دریایی مقتول می‌رسانند.

در «ماجرای سه‌چهارم گمشده»، یکی از بازیکنان مهم تیم راگبی دانشگاه کمبریج درست پیش از مسابقه‌ای سرنوشت‌ساز ناپدید می‌شود. این پرونده در آغاز شبیه ماجرایی مربوط به رقابت ورزشی به نظر می‌رسد، اما جست‌وجوی هولمز لایه‌ای شخصی‌تر و عاطفی‌تر از زندگی مرد گمشده را آشکار می‌کند. «ماجرای کاخ آبی گرنج» نیز درباره‌ی قتل یک اشراف‌زاده در خانه‌ی خود و شهادت همسر اوست؛ شهادتی که در نگاه نخست همه‌چیز را توضیح می‌دهد، اما بعضی جزئیات صحنه‌ی جرم با آن سازگار نیستند.

آخرین داستان کتاب، «ماجرای دومین لکه»، از گم شدن نامه‌ای محرمانه آغاز می‌شود؛ سندی سیاسی که انتشارش ممکن است روابط میان دو کشور را به بحران بکشاند. هولمز باید پیش از آنکه محتوای نامه افشا شود، آن را پیدا کند. در این داستان، یک قتل، رفت‌وآمدهای پنهانی و رازی خانوادگی به پرونده‌ای سیاسی گره می‌خورند.

معرفی نویسنده‌ی کتاب ماجراهای شرلوک هولمز

سر آرتور کانن دویل نویسنده و پزشک اسکاتلندی بود. تحصیل پزشکی در دانشگاه ادینبرو و آشنایی او با دکتر جوزف بل در شکل‌گیری شخصیت شرلوک هولمز تأثیر داشت. بل پزشکی بود که با مشاهده‌ی ظاهر، رفتار و شیوه‌ی سخن گفتن بیماران می‌توانست اطلاعاتی درباره‌ی زندگی و گذشته‌ی آنان به دست آورد. کانن دویل همین توانایی مشاهده و استنتاج را به ویژگی اصلی کارآگاه داستان‌هایش تبدیل کرد.

شرلوک هولمز نخستین‌بار در رمان «اتود در قرمز لاکی» ظاهر شد. کانن دویل در ادامه چهار رمان و پنجاه‌وشش داستان کوتاه درباره‌ی او نوشت. هولمز به‌تدریج آن‌قدر محبوب شد که از شهرت خالقش نیز پیش افتاد. نویسنده زمانی کوشید با مرگ این شخصیت در آبشار رایشن‌باخ به ماجراهایش پایان دهد، اما واکنش گسترده‌ی خوانندگان باعث شد او را به جهان داستان بازگرداند. داستان‌های انتخاب‌شده برای نسخه‌ی نشر ثالث از ماجراهای پس از همین بازگشت هستند.

هولمز تنها به‌دلیل هوش زیاد ماندگار نشده است. رابطه‌ی او با دکتر واتسن، عادت‌های نامتعارفش، بی‌حوصلگی‌اش در زمان نداشتن پرونده و برخورد گاه سرد و گاه همدلانه‌اش با مجرمان، از او شخصیتی چندبعدی ساخته‌اند. کانن دویل نیز با انتخاب واتسن به‌عنوان راوی، هم بخشی از افکار هولمز را پنهان می‌کند و هم به خواننده شخصیتی نزدیک‌تر و معمولی‌تر برای همراهی می‌دهد.

کانن دویل در کنار آثار کارآگاهی، داستان‌های تاریخی، علمی‌تخیلی و ماجراجویانه نیز نوشته است؛ بااین‌حال، بیش از هر اثر دیگری با شرلوک هولمز شناخته می‌شود. تأثیر این شخصیت را می‌توان در شمار زیادی از کارآگاهان ادبی پس از او و اقتباس‌های سینمایی، تلویزیونی، رادیویی و نمایشی مشاهده کرد.

چرا باید کتاب ماجراهای شرلوک هولمز را بخوانیم؟

جذابیت اصلی این مجموعه در شیوه‌ی ساخته شدن معماهاست. هر پرونده از چند نشانه‌ی کوچک شکل می‌گیرد: عینکی که کنار جسد مانده، جای دوچرخه‌ای روی زمین، شیوه‌ی بسته شدن یک زنگ، دفترچه‌ای خون‌آلود یا لکه‌ای که در محل نامناسبی دیده می‌شود. هولمز اتفاقی به پاسخ نمی‌رسد؛ او مشاهده می‌کند، احتمال‌های مختلف را کنار می‌گذارد و میان جزئیاتی که ظاهراً ارتباطی با یکدیگر ندارند پیوند برقرار می‌کند.

داستان‌ها فقط جدول‌های منطقی یا بازی‌های فکری نیستند. پشت بیشتر پرونده‌ها انگیزه‌هایی مانند ترس، عشق، انتقام، طمع، حفظ آبرو و وفاداری وجود دارد. گاهی نیز حل شدن معما، هولمز را با پرسشی اخلاقی روبه‌رو می‌کند: آیا اجرای دقیق قانون همیشه به معنای برقراری عدالت است؟ این جنبه‌ی انسانی باعث می‌شود داستان‌ها پس از افشای هویت مجرم نیز چیزی برای فکر کردن باقی بگذارند.

کوتاه بودن پرونده‌ها یکی دیگر از امتیازهای کتاب است. هر داستان ریتم و فضای مستقلی دارد و می‌توان آن را در یک یا چند نوبت خواند. در عین حال، کنار هم قرار گرفتن هفت ماجرا تصویر کاملی از روش کار هولمز به دست می‌دهد؛ از بررسی صحنه‌ی جرم و بازجویی شاهدان تا تغییر چهره، تعقیب مظنونان و طراحی تله برای آشکار شدن حقیقت.

کتاب ماجراهای شرلوک هولمز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دوستداران داستان‌های کلاسیک جنایی، پلیسی و معمایی مناسب است؛ به‌خصوص خوانندگانی که از دنبال کردن سرنخ‌ها و حدس زدن راه‌حل پرونده پیش از کارآگاه لذت می‌برند. تنوع موقعیت‌ها نیز کتاب را برای کسانی جذاب می‌کند که مجموعه‌داستان را به یک رمان جنایی بلند ترجیح می‌دهند.

خوانندگان علاقه‌مند به شخصیت‌های کارآگاهی، فضای لندن و انگلستان دوره‌ی ویکتوریایی و داستان‌هایی با راوی اول‌شخص نیز می‌توانند با این اثر ارتباط برقرار کنند. نوجوانان علاقه‌مند به ادبیات معمایی هم، با توجه به نبود توصیف‌های طولانی و ریتم نسبتاً سریع داستان‌ها، از مخاطبان مناسب آن به شمار می‌آیند؛ هرچند بعضی پرونده‌ها با قتل و خشونت سروکار دارند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب ماجراهای شرلوک هولمز

• سگ خانواده‌ی باسکرویل — سر آرتور کانن دویل — نشر شمشاد
• قتل‌های الفبایی — آگاتا کریستی — نشر هرمس
• معمای ماری روژه — ادگار آلن پو — نشر پندار تابان