کتاب صوتی مهمانی زنان دیوانه اثر ویکتوریا ما

کتاب «مهمانی زنان دیوانه» نوشته‌ی ویکتوریا ما، نویسنده فرانسوی، پس از انتشار به‌سرعت به یکی از رمان‌های شاخص معاصر فرانسه تبدیل گردید. این اثر که در ژانر رمان تاریخی با رویکردی اجتماعی و روان‌شناختی قرار می‌گیرد، روایت خود را در پاریس اواخر قرن نوزدهم و در یکی از مهم‌ترین مراکز پزشکی آن زمان، یعنی بیمارستان سالپتریر، شکل می‌دهد. ویکتوریا ماس با الهام از اسناد تاریخی و وقایع واقعی، به بررسی جایگاه زنان در نظام پزشکی، علمی و اجتماعی آن دوره می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه مفاهیمی مانند جنون و بیماری روانی در پیوند با قدرت و ساختارهای مردسالار تعریف می‌شدند.

داستان کتاب بر محور چند شخصیت زن پیش می‌رود که هر یک به دلایلی متفاوت در آسایشگاه سالپتریر بستری شده‌اند. مهم‌ترین آن‌ها دختری جوان از طبقه بورژوا است که به دلیل ادعای ارتباط با ارواح و نافرمانی از انتظارات خانوادگی، از سوی پدر و برادرش به عنوان فردی دیوانه معرفی می‌شود. در کنار او پرستار ارشد بخش زنان قرار دارد که در ابتدا کاملا به رویکرد علمی پزشکان و آموزه‌های دکتر ژان-مارتن شارکو وفادار است. تعامل میان این شخصیت‌ها به‌تدریج لایه‌های پنهان نظام درمانی و مرز مبهم میان بیماری واقعی و برچسب اجتماعی را آشکار می‌کند.

یکی از عناصر محوری رمان، مراسم سالانه‌ای به نام «مهمانی زنان دیوانه» است؛ رویدادی واقعی در تاریخ سالپتریر که طی آن بیماران زن با لباس‌های رسمی آراسته می‌شدند و در برابر اشراف، پزشکان و نخبگان جامعه به نمایش درمی‌آمدند. این مراسم در کتاب به‌عنوان نمادی از نگاه نمایشی و ابزاری به زنان و سوءاستفاده از علم برای تثبیت نظم اجتماعی تصویر می‌شود. ماس از طریق این رویداد، نقدی مستند بر روان‌پزشکی قرن نوزدهم ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه مفاهیمی مانند هیستری، نافرمانی یا استقلال فکری می‌توانستند به بستری شدن اجباری زنان منجر شوند. «مهمانی زنان دیوانه» فراتر از یک روایت داستانی، بازخوانی دقیقی از تاریخ فراموش‌شده زنان در نهادهای درمانی است و پیوندی میان ادبیات، تاریخ و مطالعات زنان برقرار می‌کند.