کتاب فرهنگ موسیقی کار در ایران اثر هوشنگ جاوید نشر انتشارات سوره مهر

کتاب فرهنگ موسیقی کار در ایران دربر دارنده مجموعه مقالات مختلفی است که نویسندگان و پژوهشگران مختلف در زمینه آوازها و نغمه‌های کار در ایران نوشته‌اند. این نوشته‌ها مخاطبان را با نوع خاصی از موسیقی آشنا می‌کند که شاید کمتر به آن پرداخته شده است و یا پیش از این نیز، خیلی درباره آن نمی‌دانستیم. موسیقی فولکلوری که می‌تواند زمینه‌ساز ساخت موسیقی‌های جدید شود و البته ارزش آن را نباید در حد یک کار تفریحی دانست، بلکه با کمک پژوهش‌های انجام شده، به نقش، ارزش و جایگاه این نوع موسیقی در ایران پی می‌بریم.  

موسیقی نظم و هماهنگی ای را که لازمه انجام کارهای دسته‌جمعی و طاقت‌فرسا است در حد بسیار زیادی تقویت میکند و به ذهن‌های آشفته سر و سامان می‌دهد و شنونده را آماده برقراری ارتباط با خداوند متعال و خدمت به خلق میکند. از این رو بیشتر دانشمندان و عرفای نامدار ایرانی موسیقی را به شرط اینکه در خدمت معنویت و اتصال به خداوند باشد جایز شمرده‌اند و اعتقاد دارند که موسیقی عرفانی و معنوی، عشق به خدا را در انسان مؤمن بیدار میکند و باب پی بردن به جمال حق تعالی را میگشاید. موسیقی سالم سبب ارتقای کیفیت زندگی انسان شده، مردم را به صلح و صفا و برادری دعوت میکند.

موسیقی عامیانه و سنتی همانند سایر هنرهای عامیانه و به طور کلی میراث فرهنگی معنوی یا غیر ملموس هر کشوری ساخته و پرداخته فرد یا گروه خاصی نیست بلکه زاییده اندیشه، هوش، دانش، خلاقیت، هنر، امیال و آرزوها، احساسات و عواطف، پیروزی و ناکامی‌ها و بالاخره تمامی اعتقادات و باورهای یک قوم و ملت است که ریشه در گذشته‌های بسیار دور دارد، از حوادث مشترک زندگی مردم مایه گرفته و خصلت جمعی دارد، به صورت سینه به سینه و شفاهی از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا می‌کند و در این روند از شرایط حاکم بر زندگی جاری مردم نیز متأثر می‌شود. هنرهای عامیانه و سنتی ایران که بخش عظیمی از این میراث فرهنگی معنوی به شمار می‌آید، پیوند مستقیم و قوی با زندگی تولیدی جامعه دارد و کمتر رنگ و حالت تفننی به خود می‌گیرد.

موسیقی عامیانه یا فولکلوریک و سنتی ایران بیان احساسات پاک و صادقانه عموم مردم ایران است که در قالبهای مناسب و دلنشین اجرا میشود. این موسیقی در تمام اشکال خود سرشار از مضامین و تعبیرات اسلامی است و این خصوصیت جزو ویژگی‌های این هنر بی‌پیرایه و ساده نیز محسوب می‌شود. هنرمندان مسلمان و متعهد ایرانی تاکنون توانسته‌اند با آمیختن فرهنگ و هنر ایرانی با مضامین، تفکرات و تعبیرات و ارزش‌های اسلامی امکان بروز و رشد برای خود و هنرشان را فراهم سازند.