کتاب هنر یادگیری اثر جاش ویتسکین نشر میلکان

انسان باید قاعده‌ی هر پدیده یا رویدادی را عمیقاً جست‌وجو کند... پدیده‌ها و نفسْ از قاعده‌ی یکسانی پیروی می‌کنند. چنانچه قاعده‌ی یکی را دریابی، قاعده‌ی دیگری را هم درمی‌یابی، زیرا حقیقت درون و بیرون یکسان‌اند.

ار چنگ ییشو، قرن یازدهم

مرحله‌ی نهایی: مسابقات جهانی تای‌چی چوآن رشته‌ی تویی‌شو ورزشگاه شینچوانگ، تایپه، تایوان، پنجم دسامبر ۲۰۰۴

چهل ثانیه تا شروع دور دوم باقی مانده و من به پشت دراز کشیده‌ام و سعی می‌کنم نفس بکشم. تمام بدنم درد می‌کند. نفسی عمیق می‌کشم. نفسم را رها می‌کنم. فردا دیگر نمی‌توانم شانه‌ام را تکان دهم، یک سال طول می‌کشد تا خوب شود، اما فعلاً نبض می‌زند، تکان می‌خورد و من لرزش هوا را در اطرافم احساس می‌کنم. ورزشگاه از غوغای تشویق‌ها می‌لرزد؛ تشویق‌هایی به زبان ماندارین که برای من نیستند. هم‌تیمی‌هایم بالای سرم زانو زده‌اند و نگران‌اند. بازوها و شانه‌ها و پاهایم را می‌مالند. زنگ به صدا درمی‌آید. صدای پدرم را از جایگاه تماشاگران می‌شنوم: «یالّا جاش!» باید بلند شوم. حریفم را نگاه می‌کنم که به وسط رینگ می‌دود. فریاد می‌زند، به سینه می‌کوبد. هوادارانش منفجر می‌شوند. او را بوفالو صدا می‌زنند. از من درشت‌تر و قوی‌تر و مثل گربه فرز است. اما می‌توانم با او مبارزه کنم؛ فقط اگر زمین نخورم و بتوانم خودم را به وسط رینگ برسانم. باید همین حالا درونم را جست‌وجو کنم و آن را از جایی در اعماق بالا بیاورم. مچ‌هایمان با هم تماس پیدا می‌کنند، زنگ به صدا درمی‌آید و او مانند کامیون ماک به من حمله می‌کند.

چه کسی فکر می‌کرد به اینجا برسم؟ تا چند سال قبل در مسابقات شطرنج نخبگان در سراسر دنیا شرکت می‌کردم. از هشت‌سالگی همیشه در بین رقبای هم‌سن‌وسالم نفر اول در امریکا بودم. همه‌ی زندگی‌ام رقابت و تمرین بود تا برای مسابقات ملی یا جهانی بعدی به نهایت آمادگی برسم. سال‌های زندگی‌ام از پانزده تا هجده‌سالگی پس از اکران فیلمِ در جست‌وجوی بابی فیشر در میان جنجال رسانه‌ها گذشت؛ فیلمی که بر اساس کتاب پدرم ساخته شد. کتاب پدرم درباره‌ی دورانی بود که تازه شطرنج را شروع کرده بودم. من را شطرنج‌باز جوان نابغه‌ی امریکا می‌دانستند و می‌گفتند سرنوشتم این است که پا جا پای نام‌دارانی مانند بابی فیشر و گری کاسپاروف بگذارم و قهرمان جهان شوم.

اما مشکلاتی وجود داشت. پس از اکران فیلم به هر مسابقه‌ای که می‌رفتم، هوادارانم دورم جمع می‌شدند و از من امضا می‌خواستند. به‌جای تمرکز روی موقعیت مهره‌های شطرنج، به این فکر می‌کردم که چه آدم سرشناسی هستم. من از کودکی دانش اعجاب‌انگیز شطرنج و غوطه‌وری درمیان لایه‌های پیچیده‌ی آن را فراگرفته بودم؛ لایه‌هایی که همواره عمیق‌تر می‌شدند. ساعت‌ها پشت صفحه‌ی شطرنج می‌نشستم و با بینش درباره‌ی شطرنج، بسکتبال، اقیانوس، روان‌شناسی، عشق و هنر، که سرشار از شور و هیجانم می‌کردند، برمی‌خاستم. ورزشی نشاط‌آور بود و از‌طرفی، روح و روانم را آرام می‌کرد. متمرکزم می‌کرد. شطرنج دوستم بود. بعد، ناگهان بیگانه شد و آشفته‌ام کرد.