کتاب بچه‌های گیمر اثر آلوک کانوجیا نشر پندار تابان

همه می‌دانیم که بازی‌های ویدئویی و صفحه‌نمایش‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی کودکان و نوجوانان شده‌اند و والدین بیش از هر زمان دیگری با پرسش‌هایی مواجه‌اند: «فرزندم چقدر باید بازی کند؟»، «چطور برایش حدومرز سالم تعیین کنم؟» یا «چگونه رابطه‌ام را با او تقویت کنم؟» بسیاری از خانواده‌ها در مواجهه با زمان‌های طولانی بازی، تعارض‌های قدرت و عاداتی که به نظر خارج از کنترل می‌رسند دچار سردرگمی و استرس می‌شوند، چالش‌هایی که شاید پدرومادرهای نسل قبل تجربه‌ی مواجهه‌ی مستقیم با آن‌ها را نداشته‌اند.

مجموعه‌ی فرزندپروری نشر خوانا با هدف ارائه‌ی آثاری مستند، کاربردی و روشمند در حوزه‌ی روابط خانوادگی و تربیت فرزند شکل گرفته است. در این مجموعه می‌کوشیم کتاب‌هایی را معرفی کنیم که به‌جای توصیه‌های سطحی، بر مبنای روان‌شناسی معاصر و تجربه‌ی بالینی نوشته شده‌اند و فضایی را برای تأمل و بازاندیشی در نقش والدین فراهم آوریم. در این مجموعه تاکنون مادر بودن را منتشر کرده‌ایم که شامل جستارهایی درباره‌ی مادری و مادرانگی می‌شود، از زبان زنانی که هرکدام تجربه‌شان از مادری را از دوره‌ای خاص و با رویکرد و نگاه متفاوت برایمان تعریف می‌کنند. تربیت فرزند در دوره‌ی مدرن کتاب دیگری از این مجموعه است و همان‌طور که از عنوانش پیداست، به چالش‌های فرزندپروری در عصر مدرن می‌پردازد. نکته‌ی مهمی که نویسنده از آن غافل نمی‌شود و مدام به آن بازمی‌گردد، چگونگی تأثیر فرزندان بر پدر و مادر است. والدین فیلسوف دیگر کتاب این مجموعه است با دیدی نو و فلسفه‌محور. نویسنده کتاب را از اهمیت بچه‌دار‌شدن و معنای «فرزند» شروع می‌کند، مسائلی را که هر پدر و مادری در طول این مسیر با آن روبه‌رو می‌شود بررسی می‌کند و با نگاهی چالش‌برانگیز -و می‌توان گفت اخلاقی- به تک‌تکشان می‌پردازد. کتاب دیگر این مجموعه، دوستی فرزندانمان با کره‌ی زمین، با رویکرد متفاوتی سراغ فرزندپروری می‌رود؛ صد روش برای محافظت از محیط‌زیست را به ما معرفی می‌کند که می‌توانیم با درنظرداشتن آن‌ها در پرورش فرزندانمان و به‌کارگیری‌شان در زندگی روزمره، به شکل‌گیری یک «انقلاب آب‌و‌هوایی» کمک کنیم. عنوان دیگر، پرورش تاب‌آوری در کودکان، حول موضوع ایجاد و افزایش تاب‌آوری کودکان در سختی‌ها و شرایط دشوار می‌گردد. نویسنده از خلال این داستان‌ها و روایت‌ها به پدر و مادرها، معلمان و تمام افرادی که با کودکان سروکار دارند می‌آموزد با کودکی که دچار تروماهای فردی و اجتماعی می‌شود چگونه باید رفتار کرد و از چه مسیری به او کمک رساند. در عنوان بعدی، وقتی هیچ‌چیز کافی نیست، نویسنده به طور مستقیم فرهنگ سمی موفقیت را نشانه می‌گیرد و هشدار می‌دهد که سلامت روان کودکان و نوجوانان در جوامعی که فشار روزافزونی برای رسیدن به «موفقیت» به آن‌ها وارد می‌کند در خطر است. کتاب راهکارهایی عملی ارائه می‌دهد تا پدر و مادر را در پرورش فرزندانی سالم و البته موفق یاری کند. در عنوان دیگر، تربیت فرزند در عصر دیجیتال،‌ قصد نویسنده برطرف‌کردن شکاف ارتباطی بین نسل‌ها با کمک به والدین است تا با همدلی، تجربه‌های دیجیتالی فرزندانشان را درک کنند. در عنوان بعدی، منتوری برای والدین، نویسنده روابط والد و فرزند را در موقعیت‌های گوناگون بررسی و راهکارهایی برای هرکدام ارائه می‌کند. او می‌گوید روابط والدین و فرزند نه فقط ذهن، که مغز کودک را نیز تغییر می‌دهد و این یعنی روش‌های ارتباطی ما با فرزندمان تأثیرات منفی یا مثبت بنیادینی بر سلامت جسم و روان آن‌ها در بزرگسالی دارد. در عنوان دیگر، سؤال‌های سخت بچه‌ها، سراغ یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های والدین رفته‌ایم و آن رویارویی با پرسش‌های دشوار کودکان و نوجوانان است، کتاب ما را راهنمایی می‌کند تا درباره‌ی موضوعات مهمی همچون مرگ، احساسات، شکست، پول، دوستی و... با فرزندانمان صحبت کنیم. عنوان بعدی، داربست باشیم نه دیوار، به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه می‌توان فرزندی پرورش داد که هم احساس امنیت کند و هم از درون، تاب‌آوری و استقلال لازم برای زیستن در دنیای پیچیده‌ی امروز را داشته باشد؟ عنوان بعدی، اول والد خودت باش، به خواننده نشان می‌دهد چگونه می‌توان الگوهای آسیب‌زای دوران کودکی را، که اکنون در رفتار والدگری‌مان بازتولید می‌شوند، شناسایی و بازنگری کرد و چگونه با شفقت و مسئولیتی آگاهانه در ارتباط با کودکان حضور داشته باشیم.

در جدیدترین عنوان این مجموعه، بچه‌های گیمر، نویسنده با استفاده از تجربه‌ی شخصی در رویارویی با اعتیاد به بازی کردن، دانش روان‌عصب‌شناسی و پژوهش‌های به‌روز، والدین را در یک برنامه‌ی گام‌به‌گام هشت‌هفته‌ای برای تعیین، تثبیت و مدیریت مرزهای سالم بازی و استفاده از صفحه‌نمایش همراهی می‌کند. کتاب شامل استراتژی‌های ارتباطی اثربخش برای مواجهه با کودکانی است که ممکن است تحریک‌پذیر، بی‌ادب یا بی‌انگیزه به نظر برسند، و توضیح می‌دهد که چرا کودکان جذب بازی‌ها می‌شوند و چگونه می‌توان نیازهای واقعی‌شان را در زندگی واقعی برآورده کرد. نویسنده همچنین راهکارهایی برای مدیریت رفتارهایی که معمولاً با بازی طولانی‌مدت همراه‌اند ارائه می‌دهد.

امیدواریم خواندن این کتاب گام تأثیرگذاری برای مواجهه‌ای دگرگونه با این چالش جدید والدین باشد.