کتاب صوتی هنر مردن اثر پل موران

موران را نويسنده دنياى مدرن خوانده‌اند، كسى كه جغرافياى ادبيات را گسترش داده است. موران باور داشت كه دنياى مدرن عجول است و آدم ها از آن عقب مى‌ افتند، حالا مى‌‌خواست آدمى را معرفى كند كه از دنيا تندتر مى‌دود: «سرعت قاتل رنگ‌هاست. صفحه‌ هزار رنگ چون بچرخد، فقط رنگ خاكسترى را مى‌بينى.»

کتاب صوتی «هنر مردن» را متنی متفکرانه با موضوعی عجیب دانسته‌اند که به درون‌مایه مرگ و خودکشی در ادبیات و زندگی شخصیت‌های برجسته پرداخته است. پل موران سفری پر فرازونشیب را درباره مفهوم خودکشی شخصیت‌های ادبی و افراد واقعی مانند گوستاو فلوبر، آندره مالرو و ژان کوکتو آغاز کرده است. او لحظات پایانی این افراد را نه‌فقط به‌عنوان حقایق زندگی‌نامه‌ای، بلکه به‌عنوان بازتابی از نگرش‌های فرهنگی و چالش‌های موجود نسبت به مرگ بررسی کرده است. کتاب حاضر دو بخش اصلی دارد. بخش اول شامل تأملات نویسنده در باب مرگ و عمل خودکشی است که برگرفته از انبوهی از گزارش‌ها و شهادت‌های تاریخی است. او با در نظر گرفتن اینکه چگونه جبر و سلطه در هر دوره تاریخی منجر به مرگ خودخواسته می‌شود، می‌خواهد با «به صحنه‌بردن» یا «بازنویسی» این کنش‌های مرگ‌طلبانه، به تحلیل و موشکافی علل خودکشی بپردازد. بخش دوم کتاب «هنر مردن» مجموعه‌ای از نامه‌های «آموزشی» را ارائه کرده است که با لحن محاوره‌ای نوشته شده‌اند. این نامه‌ها در مدرن‌بودن، تیزبینی و ارتباطشان با زندگی معاصر ما شگفت‌انگیز توصیف شده‌اند. این نامه‌ها به سِنِکا، فیلسوف رواقی که خطاب به «لوسیلیوس» نوشته شده، نسبت داده می‌شود و مفهوم مرگ و خودکشی را بررسی می‌کند. کتاب حاضر موران صرفا یک گزارش تاریخی نیست.

این کتاب صوتی، که با صدای تایماز رضوانی می‌شنوید، یک درگیری فکری با مفهوم مرگ به‌عنوان پدیده‌ای اولا شخصی و ثالثا اجتماعی است؛ به عبارت دیگر پل موران شنوندگان را به تأمل در ابعاد فلسفی و وجودی خودکشی دعوت کرده است. کتاب «هنر مردن» در گفتمان ادبی و فلسفی درباره مرگ جایگاه قابل توجهی دارد. این کتاب کوتاه با در نظر گرفتن پیچیدگی‌های موضوع، نقد ادبی، زندگی‌نامه‌ها و فلسفه را در هم آمیخته است تا تحلیلی دقیق از خودکشی را به شنوندگان خود ارائه کند. کتاب حاضر، مخاطب را برمی‌انگیزد تا با اجتناب‌ناپذیری مرگ و واکنش‌های گوناگون انسان‌ها به آن روبه‌رو شوند؛ به‌جای اینکه پیوسته به فکر فراموشی مرگ باشند.

پل موران در سال ۱۸۸۸ به دنیا آمد و در سال ۱۹۷۶ درگذشت. او نويسنده، شاعر، منتقد، نمايشنامه‌نويس و فيلم‌نامه‌ نويس بود. او را اخلاق ‌گرا، وقايع‌ نويس، گزارش گر و تاريخ‌ نويس دانسته‌اند؛ دارای نثرى شتاب‌ زده و نگاهى نافذ. گفته شده است که سبک او همانند تصويرهاى تند سينمايى بوده است. او در فضايى فرهنگى و هنرى رشد كرد، اما به دانشكده علوم سياسى رفت و ديپلمات شد؛ ازاين‌ رو مدام در سفر بود. پل موران را نويسنده  دنياى مدرن خوانده‌اند؛ كسى كه جغرافياى ادبيات را گسترش داده است. این نویسنده باور داشت كه دنياى مدرن عجول است و آدم‌ ها از آن عقب مى‌ افتند. مى‌ خواست آدمى را معرفى كند كه از دنيا تندتر مى ‌دود.

در قسمتی از کتاب صوتی «هنر مردن» با صدای تایماز رضوانی می‌شنوید:

«ما همزمان یقین علمی و معنای آخرت را از دست داده‌ایم؛ همانند ملحدان قرن هجده، دیگر به‌طرز باشکوهی به آغوش نیستی نمی‌رویم؛ و از طرفی، با شادی لرزان مذهبیِ قرون وسطی هم همراه نمی‌شویم. همانند اجدادمان، هیچ جواب حاضر و آماده‌ای برای مسئله مرگ نداریم؛ ما، اسیران جنون زندگی سریع، آیا دلواپس مرگ نیستیم؟ اما همیشه تمـاسی سطحی بـا مرگ داریم: بیماری، حادثه، احتضار یکی از نزدیکان، و سؤال‌هایی که در پی می‌آیند. ناگهان، بی‌تفاوتی همیشگی ما جای خود را به حرص اضطراب‌آورِ همـه‌چیـزدانی می‌دهـد. و شـروع می‌کـنیم بـه پرسش از مرده‌ای که دیگر صدا ندارد، مرده‌ای که به هر حال نمی‌تواند در زبانِ زمینی‌مان کلمه‌ای برای توصیف تجربه فرابشری‌اش پیدا کند، مرده‌ای که حتی نمی‌تواند از راز احتضارش پرده بردارد.»