کتاب کسی نظرکرده ی آسمان نیست اثر اریش ماریا رمارک نشر افق

کسی نظرکردۀ آسمان نیست با ملاقات کلرفایت و لیلیان در آسایشگاهی در سوئیس آغاز می‌شود، جایی که لیلیان به دلیل ابتلا به بیماری سل تحت‌درمان است. برخلاف دیگر بیماران که به شرایط خود تن داده‌اند، لیلیان مشتاق آزادی و زندگی خارج از محدودیت‌های بیماری است. کلرفایت، که به مقاومت و زیبایی او جذب شده، او را به سفری دور سراسر اروپا می‌برد. ماجراجویی‌های آن‌ها - پر از شور و شادی‌های زودگذر - برای لیلیان و کلرفایت به مثابه پناهی از مرگ قریب‌الوقوع و افسردگی وجودی است.

این رابطه بی‌تنش نیست؛ به‌ویژه وقتی سایۀ مرگ سنگین‌تر و سیاه‌تر از پیش بر سرِ شخصیت‌های اصلی داستان می‌افتد. لیلیان، درحال فرار از قطعیت، و کلرفایت، روگردان از واقعیتی غریب‌الوقوع. شکنندگی روابط انسانی، تأثیر عشق بر واقع‌نگری و تمام چیزهایی که ما نه می‌توانیم پیش‌بینی کنیم و نه مهاری بر آن‌ها داریم.

با وخامت وضعیت جسمانی لیلیان، در پسِ هر صفحه، می‌دانیم که بحرانی درحال شکل‌گیری است. می‌دانیم که هر لحظه ممکن است ضربۀ نهایی زده شود، اما آنچه رِمارک را با دیگر نویسندگان متمایز می‌کند، نه در چیدمانِ رخدادها در روایت، بلکه در نگاه انسان‌مدارِ او و اشاره‌های هوشمندانه‌اش به بی‌ثباتیِ جهان و زندگی و انسان است.

اریش ماریا رمارک (۱۹۷۰–18۹۸) از برجسته‌ترین نویسندگان آلمانی قرن بیستم است که به دلیل کاوش‌های عمیق خود در ماهیت انسانی در میان جنگ و رنج شهرت دارد. رمارک بیشتر به‌خاطر رمان نمادین خود، در جبهۀ غرب خبری نیست (1929) شناخته می‌شود، اما دستاوردهای ادبی او فراتر از این اثر مهم ضدجنگ است. آثار او، که برخی شباهت‌هایی به زندگی‌نامه‌نویسی دارند، به موضوعاتی همچون عشق، فقدان، تبعید و پیامدهای روانی جنگ می‌پردازند. اریش ماریا رِمارک در میان مهم‌ترین صداهای اعتراض به سرخوردگی نسل‌های ابتدای قرن بیستم در اروپا قرار دارد.