کتاب از چیزهای ارزان بیزار بودن اثر موسسه مدرسه زندگی نشر هنوز

با خودمان می‌گوییم ما از چیزهای ارزان متنفر نیستیم، ولی رفتارمان اغلب طوری است که انگار متنفریم. مثلاً آناناس را در نظر بگیرید. کریستف کلمب (۱۴۵۱ ـ ۱۵۰۶) اولین اروپایی بود که از شکوه ظاهری آناناس حظ کرد و شهد شیرین آن گوارای وجودش شد ـ میوه‌ای که بومیِ آمریکای جنوبی بود، ولی موقعی که کلمب در سواحل کارائیب لنگر انداخت به آن‌جا هم رسیده بود. اولین بار، نوامبر ۱۴۹۳ در دهکدۀ کاریب واقع در مجمع‌الجزایر گوادلوپ بود که چشم اروپایی‌ها به جمال آناناس روشن شد، آن هم درست کنارِ دیگی از دست و پای آدم. از بیرون شبیه میوۀ مخروطیِ کاج بود و از درون شبیه سیب.

ولی بعد معلوم شد حمل‌ونقل آناناس دشوار است و کاشتش هم خرج زیادی روی دست می‌گذارد. این بود که تا مدت‌ها فقط اشراف وُسع‌شان می‌رسید آناناس بخورند. مثلاً کاترینِ کبیرِ روسیه و چارلز دومِ انگلستان از جمله طرفداران پروپاقرصش بودند. یک دانه از این میوه در قرن هفدهم به پول امروز ۵ هزار پوند فروخته می‌شد. داشتن آناناس چنان نشان‌دهنده شأن و مقام بود که اگر گیر کسی می‌آمد، آن‌قدر نمایشش می‌داد که میوه آخر می‌گندید و وامی‌رفت. نیمه‌های قرن هجدهم و زمانی که تب آناناس بدجور بالا گرفته بود، کل مهمانی‌های شبانۀ اشراف حول نمایش آیینیِ این میوه می‌چرخید. در وصف آن شعرها می‌سرودند و چشیدن بُرشی نازک از آن گاه مهم‌ترین اتفاق سال به شمار می‌رفت.