کتاب چگونه عاقل بمانیم اثر فیلیپا پری نشر هنوز

کتاب دستنامۀ آماری تشخیصیِ اختلالات روانی، که اغلب روان‌پزشکان و بسیاری از روان‌درمان‌گر‌ها برای تعریف انواع و حالات روان‌پریشی‌ و تفاوت‌های بین آن‌ها به آن رجوع می‌کنند، تعاریف متعددی از اختلالات شخصیتی ارائه می‌کند. با وجود گوناگونی چشم‌گیر و کثرت اختلالاتِ تعریف‌شده در ویراست‌های پیاپی این کتاب، می‌توان این تعریف‌ها را به دو گروه اصلی تقسیم کرد؛ در یک گروه افراد آشفته‌ای هستند که در زندگی‌شان مدام با بحران روبه‌رو می‌شوند و در گروه دیگر کسانی که برنامه‌های زندگی‌شان یکنواخت است و بر اساس تعداد محدودی واکنش انعطاف‌ناپذیر و قدیمی عمل می‌کنند. رفتارهای برخی از ما در آنِ واحد، در هر دو گروه قرار می‌گیرد. بنابراین برای حل مسئله، چه راهی را انتخاب کنیم که واکنش‌‌‌مان به اتفاقات این جهان بیش از حد سخت‌گیرانه نباشد و در عین حال آن‌چنان تحت‌تأثیر قرار نگیریم که مدام در نابسامانی و پریشانی به سر بریم؟ به نظر من این مسیری است بسیار گسترده با انشعاب‌ها و راه‌های فرعی گوناگون و برای رسیدن به آن تنها یک راه درست وجود ندارد. گاهی اوقات ممکن است از مسیر منحرف شویم، به سخت‌گیری کشیده شده و احساس کنیم گرفتار شده‌ایم. از طرفی، عدۀ انگشت‌شماری از ما، زیادی ‌سهل‌گیر و در نتیجه به‌هم‌ریخته و غیرقابل‌کنترل می‌شویم. موضوع این کتاب این است که چه‌طور بین دو آستانۀ افراط و تفریط در تعادل بمانیم، چگونه با‌ثبات، منسجم، انعطاف‌پذیر و در عین حال قادر به پذیرش پیچیدگی‌ها باشیم. به بیانی دیگر این کتاب دربارۀ این است: چه کنیم تا عاقل بمانیم؟

نمی‌توانم ادعا کنم که تنها چند دستورالعمل‌ ساده، سلامت روانی ما را تضمین می‌کند. هر یک از ما حاصل ترکیب‌های ژنی متفاوتی هستیم و روابط تعیین‌کنندۀ منحصربه‌فردی را تجربه کرده‌ایم. در برابر هر یک از ما که باید خطر رفتار جسورانه را ‌بپذیرد، کسی هست که بهتر است محافظه‌کارتر بشود. در مقابل هر کسی که فکر می‌کند باید اعتماد کردن را یاد بگیرد، کسی هم هست که باید مسائل را با درایت بیش‌تری بررسی کند. آنچه مرا خوشحال می‌کند شاید باعث ناراحتی شما شود. چیزی که از نظر من سودمند است ممکن است از نظر شما مضر باشد. دستورالعمل‌های مشخص که چگونه فکر، احساس یا رفتار کنیم جواب‌های ناقصی به ما‌‌‌ می‌‌دهد و به طور کامل جواب‌گوی همۀ ما نیست. در نتیجه‌‌‌ می‌‌خواهم شیوۀ تفکری پیشنهاد کنم تا بتوانیم از طریق آن بفهمیم در مغز ما‌‌‌ چه می‌‌گذرد، چگونه شکل می‌گیرد و چه‌طور تحول می‌یابد. فکر می‌کنم اگر بتوانیم نحوۀ شکل‌گیری مغز خود را مجسم کنیم، بهتر می‌توانیم شیوۀ زندگی‌مان را اصلاح کنیم. این تمرین‌های فکری به من و برخی بیمارانم کمک کرده است تا در قبال زندگی خود مسئول‌تر باشیم. بنابراین شاید این شیوه برای شما نیز کاربرد داشته باشد.

افلاطون روح را با ارابه‌ای مقایسه می‌کند که دو اسب آن را می‌کشند. خرد، ارابه‌ران این ارابه است، یکی از اسب‌ها ذهن و دیگری میل است. سال‌های سال تصویر ما از مغز، کم و بیش تحت تأثیر این استعاره است. رویکرد پیشنهادی من هم، شکل دیگری از همین مدل است که از علم عصب‌شناسی و روش‌های درمانی دیگر تأثیر گرفته است.