کتاب تأملات ابزاری اثر حسن قاضی‌مرادی نشر اختران

کتاب تاملات ابزاری اثر حسن قاضی مرادی است. او در این کتاب با رویکردی تحلیلی_انتقادی و با زبانی قابل‌فهم به بررسی مجموعه کتابی با عنوان تاملی درباره ایران و از جمله جلد دوم آن از سید جواد طباطبایی، فیلسوف و پژوهشگر علوم سیاسی، می‌پردازد. موضوع این کتاب‌ها درباره تاریخ اندیشه و اندیشه سیاسی ایران می‌گوید. در این منبع به بیان سیر تاریخی، افراد مهم و دیگر مسائل مرتبط با فضای سیاسی و اجتماعی ایران پرداخته شده است. حسن قاضی مرادی در کتاب حاضر سعی داشته است با نگاهی تحلیلی، بحثی با مخاطبان طباطبایی داشته باشد تا نظرات او را مورد واکاوی عمیق‌تر قرار دهد و با افکندن نوری بر آن‌ها همراهان را در مسیری برای تفکر و گفت‌وگو قرار دهد. با توجه به این هدف، قصد نویسنده صرفا نقد آثار طباطبایی نیست و در محدوده هدف خود هرآنچه که در کتاب عنوان‌شده است را گزینش کرده و مورد بررسی قرار داده است.

خلاصه کتاب تاملات ابزاری نوشته حسن قاضی مرادی

کتاب تاملات ابزاری توسط نشر اختران چاپ شده است. این کتاب با نگاهی بر کتاب 2 جلدی سید جواد طباطبایی که در 3 کتاب منتشر شده‌ به نگارش در آمده است. نویسنده در ادامه با توجه به هدفی که در بحث و بررسی اندیشه سیاسی ایران دنبال می‌کند مطالب مورد نیاز را خصوصا از جلد دوم یعنی کتاب‌های مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی و نظریه حکومت قانون در ایران انتخاب کرده و با زبانی ساده ارائه داده است. علت نام‌گذاری این کتاب این است که قاضی‌ مرادی تصور می‌کند مجموعه کتاب‌های تاملی درباره ایران طباطبایی بنیان نظری او را در بررسی سیر تحول اندیشه سیاسی ایران، عاملان و دیگر موارد مرتبط با آن را تشکیل می‌دهد.

هدف نویسنده این است که بر چیستی و چگونگی مواجهه طباطبایی را با آثار و فعالیت‌های فکری و سیاسی عاملانی مانند روشنفکران، دولت‌مردان مصلح و رجال اصلاح‌طلب و روحانیان مشروطه‌خواه بررسی کند. او همچنین مولفه‌ها و ساختارهایی فکری مانند نخبه‌گرایی و دولت‌گرایی را ارائه می‌دهد که معتقد است عاملان مورد نظر طباطبایی در فضا و ساختار این‌چنینی مورد بحث قرار می‌گیرند. نگارنده در این کتاب بخش‌های مختلف این مجموعه کتاب‌ها را پروژه‌های مختلف طباطبایی می‌داند و معتقد است ساختارهای متنوع و موضوعات مختلفی در این کتاب‌ها بررسی می‌شود. با در‌نظر‌گرفتن این موارد او در این اثر به عاملان سیاسی و مؤلفه‌های ساختار فکری می‌پردازد و همچنان که گفته شد بسترهایی مانند نخبه‌گرایی و دولت‌گرایی را مورد بحث قرار می‌دهد. به‌صورت جزئی‌تر او در این عنوان‌ها روزنامه‌های دوره مشروطه، انجمن مشروطه‌خواه، اندیشه‌های سیاسی ایران‌شهری و مخالفت با نهادهای جامعه مدنی و در بخش عاملان افرادی مانند ملکم خان، امیرکبیر، مجدالملک و میرزا محمد حسین نائینی را مورد توجه قرار می‌دهد.

معرفی نویسنده کتاب تاملات ابزاری حسن قاضی مرادی

حسن قاضی مرادی متولد 1332، پژوهشگر، مترجم و نویسنده حوزه تاریخ اجتماعی و سیاسی، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی است. رشته اولیه او مهندسی مکانیک بوده است و بعدها به مطالعه، نگارش و پژوهش در حوزه علوم اجتماعی می‌پردازد و می‌توان گفت یکی از نویسندگان پرکار در این بخش است که قلم توانمند و نگاه عمیق و دقیقی دارد. در محتوای نوشته‌های او نگاه انتقادی_تحلیلی و تاریخی بسیاری دیده می‌شود و سعی می‌کند موضوعات اجتماعی به‌روز و عینی را خصوصا در رابطه با تاریخ ایران مورد توجه قرار دهد. وی همواره سعی می‌کند با متنی قابل‌فهم امکان جدیدی را برای درک عمیق‌تر و مباحثه در موضوعات مختلف باز کند. تاکنون کتاب‌هایی مانند ملکم خان، شوق گفت‌وگو، در فضیلت مدنیت، کار و فراغت ایرانیان، در ستایش شرم جامعه شناسی حس شرم در ایران، تاملی بر عقب‌ماندگی ما و نقد فلسفه حق هگل توسط او نوشته شده یا به ترجمه در آمده است.

کتاب تاملات ابزاری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

اساتید و دانشجویان علوم سیاسی، تاریخ و خصوصا تاریخ سیاسی، علاقه‌مندان به نقد و بررسی آرا در فضای جامعه‌شناسانه از مخاطبان این کتاب هستند. بررسی و خواندن نقد، نظرات و پژوهش‌های مختلف برای تمام کسانی که خواننده کتاب‌های علوم سیاسی و سیر تحولات آن هستند مهم است. همچنین با توجه به ‌اینکه کتاب حاضر، بحثی بر نوشته‌های علوم سیاسی و جامعه‌شناسانه مرتبط با ایران به میان می‌آورد ضرورت خواندن آن برای فعالان، نویسندگان و پژوهشگران این رشته ضروری است.

چرا باید کتاب تاملات ابزاری را بخوانیم؟

کتاب تاملات ابزاری نگاهی عمیق، پژوهشی و استدلالی و قلمی روان دارد. این اثر نه‌فقط به تحلیل آثار جواد طباطبایی می‌پردازد بلکه مسیر ایجاد بحث و تفکر انتقادی را تقویت می‌کند. در رشته‌هایی مانند علوم سیاسی، فلسفه، تاریخ و رشته‌های مرتبط مهم‌ترین چیزی که به رشد تخصص مخاطبان کمک می‌کند مباحثه و پرسشگری مداوم است. رشته‌های این‌چنینی پر از منابع و جزئیاتی است که هر یک از افراد می‌توانند از نگاه خود به آن نگاه کنند و با رد یا قبول نظرها به فهم درست‌تری نسبت‌به قبل دست پیدا کنند. این کتاب شرایطی فراهم آورده تا در مسیر خود درباره بخشی از پروژه جواد طباطبایی و درباره اندیشه سیاسی ایران بحث و گفت‌وگویی شکل دهد و درباره جنبه‌های مختلف تاریخ اندیشه سیاسی و عاملان آن صحبت کند.

بخشی از کتاب تاملات ابزاری

متن زیر به‌عنوان بخشی از نقد و تحلیل‌ نویسنده در کتاب آمده است:

ادعاهای طباطبایی علیه ملکم، صورت‌های ساده‌تر و عریان‌تری نیز دارد. برای نمونه می‌نویسد ملکم خان از نخستین و نادر روشنفکرانی است که به برخی از نمودهای اقتصادی و به‌ویژه نهادهای آن مانند بانک، توجهی نشان داده است؛ اما پیشنهادهای او برای اصلاح اقتصادی کشور در عمل مخرب‌تر از آن بود که بتوان دانش او در این مبحث را جدی تلقی کرد (طباطبایی، ۱۳۸۶، ۳۱۵). او این ادعا را در فصلی از کتاب با عنوان «دیدگاه‌های نو در اندیشه اقتصادی» می‌آورد؛ اما هیچ‌گونه دلیلی برای اثبات ادعاهای خود ارائه نمی‌دهد. پس ادعای او فقط ادعا باقی می‌ماند و به کار ادعا‌نامه‌نویسی می‌آید. طباطبایی در دو بخش جلد دوم «تاملی درباره ایران» به‌تکرار علیه روشنفکران _هم جریان روشنفکری و هم تک‌روشنفکران_ ادعاهایی را مطرح می‌کند.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

مطالعات کتاب‌های زیر می‌تواند مکملی جذاب برای کتاب حاضر باشد:

• کتاب تاملی بر عقب‌ماندگی ما نشر اختران
• کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران و اسلام نشر مرکز
• کتاب قدرت سیاسی در اندیشه ایرانی نشر کویر