اندیشۀ سیاسی، یکی از وجوه اصلی حیات فکری مسلمانان و فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی است، که با وجود اهمیت و گستردگی آن، مطالعه و بررسی و تأمل دربارۀ تاریخ آن، پیشینۀ چندانی ندارد. شناسایی این حوزۀ مطالعاتی، نخستین بار توسط شرقشناسان صورت گرفت و روزنتال با نگارش کتاب «اندیشههای سیاسی در دوران میانه اسلامی» بر همگان پیشی جست. پس از آن نیز پژوهش در این باره همواره تداوم یافته و زوایای نامکشوف آن به تدریج روشن و امکان نگارش تاریخ آن، بیش از پیش فراهم شده است. پژوهش حاضر، در صدد است تا با بهرهمندی از ادبیاتِ فراهم شده در این حوزه، ماجرای تحو ل فکر سیاسی در سدههای نخست اسلام را ترسیم کرده و اثری برای مطالعۀ دانشجویان علاقهمند به این حوزۀ مطالعاتی فراهم آورد.