کتاب صوتی دانشنامه فلسفه استنفورد، مارتین هایدگر اثر مایکل ویلر

«مایکل ویلر» نویسنده‌ای است که با انتخاب یکی از مدخل‌های فلسفی دانش‌نامه‌ی استنفورد، یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمندترین فیلسوف‌های جهان را معرفی می‌کند. این کتاب شرحی از زندگی شخصی و افکار و اندیشه‌های مارتین هایدگر، فیلسوف آلمانی است. کتاب دانش‌نامه فلسفه استنفورد، مارتین هایدگر با ترجمه‌ی «سید مسعود حسینی» در سال 95 در انتشارات ققنوس منتشر شده و انتشارات آوانامه نسخه‌ی صوتی آن را با صدای «آرمان سلطان زاده» منتشر کرده است.

مروری بر فصل‌های کتاب صوتی مارتین هایدگر

فصل اول، زندگی‌نامه‌ی مختصر: مارتین هایدگر در شهری کوچک و مذهبی به دنیا می‌آید که تاثیر زیادی در شکل‌گیری اندیشه‌های فلسفی‌اش دارد. او با آشنایی با ارسطو و برناتو وارد دنیای فلسفه می‌شود. هایدگر طی سال‌های بعدی به حزب نازی می‌پیوندد و با قدرتی که در دانشگاه‌های آلمان داشت، توانست بخشی از آموزه‌ها و دستورات نازی‌ها را در محیط‌های آموزشی آکادمیک کم‌رنگ کند. او به ویژه در برابر سیاست یهودی‌ستیزی نازی‌ها مقاومت زیادی می‌کرد. او چند کتاب بسیار بزرگ و مهم نوشت که هنوز هم از اهمیت زیادی برخوردار هستند.

فصل دوم، وجود و زمان: این کتاب یکی از پیچیده‌ترین و سنگین‌ترین کتاب‌های هایدگر است. چهارچوب‌های تفکر هایدگر در کتاب وجود و زمان، از بازاندیشی بنیادی او در آثار ارسطو سرچشمه گرفته‌اند. پرسش، نحوه‌های مواجهه، در-جهان-بودن، نقد مکتب دکارتی، مکان‌مندی، بودن-با، پروا، مرگ، مصممیت پیشی‌جویانه، زمان‌مندی و زمان‌مندسازی، تاریخ‌مندی و تاریخیدن، و واقع‌گرایی و نسبی‌گرایی در وجود و زمان، از مباحث این فصل هستند.

فصل سوم، فلسفه‌ی متاخر: پس از وجود و زمان، در تفکر هایدگر تحولی ایجاد می‌شود، که خودش آن را «گشت» می‌نامد. او از این پس آرای خود را از اگزیستانسیالیسم سارتر جدا می‌کند و گشت را مربوط به ناکامی خودش در پدید آوردن بخش‌های باقی‌مانده‌ی وجود و زمان می‌داند. گشت و افادات به فلسفه، از آنِ خود سازی و چهارگانه، تکنولوژی، پاسداری، و خدا از موضوعات این فصل هستند.

درباره کتاب صوتی مارتین هایدگر

مارتین هایدگر فیلسوفی آلمانی است که تفکرات‌اش بیشتر با حوزه‌ی پدیدارشناسی و اگزیستانسیالیسم ارتباط دارد. اندیشه‌های هایدگر تاثیر سرنوشت‌سازی بر سیر فلسفه‌ی اروپایی معاصر گذاشته‌اند. این اندیشه‌ها بر حوزه‌های دیگری هم مانند معماری، نقد ادبی، الهیات، روان‌درمانی و علم‌شناختی تاثیر گذاشته‌اند. هرچند اندیشه‌های این فیلسوف آلمانی بسیار پیچیده و سنگین است، در این کتاب سعی شده تا با استفاده از ساده‌ترین و ملموس‌ترین اصطلاحات و تعاریف، فلسفه‌ی هایدگر را برای مخاطبانی با سطوح مختلف دانش فلسفه بازتعریف کند.

کتاب صوتی مارتین هایدگر براساس مقالات دانش‌نامه‌ی فلسفه‌ی استنفورد نوشته شده است. این دانش‌نامه‌، حاصل طرحی است که در سال 1995 در دانشگاه استنفورد آغاز شده و همچنان ادامه دارد. متن کامل تمام مقالات این دانش‌نامه در اینترنت به صورت رایگان و به آسانی در دسترس خوانندگان قرار گرفته است. در این دانش‌نامه‌ی آنلاین، مطالب متنوعی درباره‌ی موضوعات مختلف وجود دارد، که برخی از آن‌ها بسیار طولانی و جامع هستند. دانشنامه‌ی فلسفه استنفورد پیوندی فراگیر میان فضای دانشگاهی و عرصه‌ی عمومی برقرار کرده است. این پایگاه اینترنتی توانسته مرجع موثق و قابل اعتمادی برای محققان، دانشجویان و علاقه‌مندان باشد. انتشار تدریجی این دانشنامه به زبان فارسی و فراهم کردن تمام مطالب آن به زبان فارسی، کاری عظیم و دشوار است. به همین دلیل مدخل‌های این دانش‌نامه جداگانه انتخاب و ترجمه می‌شوند.

در بخشی از کتاب صوتی مارتین هایدگر می‌شنویم

وجود و زمان کتابی درازآهنگ و پیچیده است. خواننده بی‌درنگ تحت تاثیر آن چه مالهال «فشردگی عذاب‌آور نثر هاید گر» می‌نامد، قرار می‌گیرد. هر چند اگر از روی متن اصلی آلمانی آن خوانده شود، ممکن است شمار فراوان آن چه انبوهی واژه‌سازی به نظر می‌رسد، کوشش‌هایی برای احیای زبان آلمانی بنماید. طبق توضیح اخیر این برساخته‌های زبانی –که شامل استفاده از تیره‌های کوتاه، پیشوندهایی نامتداول و پسوندهایی نامعمول است- معانی و طنین‌های پنهان گفت‌و‌شنود معمولی را آشکار می‌سازند. به هر حال، به عقیده بسیاری از خوانندگان، زبان غریب و دشوار وجود و زمان کاملا موجه است، به شرط این که درک کنیم هایدگر می‌کوشد مطالبی به زبان آورد که تعابیر و برساخته‌های زبانی مرسوم ما نهایتا برای بیان آن‌ها کفایت نمی‌کنند. در حقیقت، زبان هایدگر نزد برخی از متفکرانی که برای درک آن خون دل خورده‌اند مبدل به یگانه زبان فلسفه می‌شود. از منظر مقاصد خود هایدگر اثر مزبور ناتمام است. قرار بود این اثر حاوی دو بخش باشد که هر یک می‌بایست به سه قسمت تقسیم شود. آنچه تحت عنوان وجود و زمان منتشر شده است حاوی دو قسمت نخستِ بخش اولِ «طرح اولیه» است. دلایل این ناتمامی در ادامه‌ی این مقاله محل بحث قرار خواهد گرفت.