کتاب قرآن کریم اثر قرآن کریم نشر فیدیبو

قرآن کریم

کتاب مقدس قرآن، تنها کتاب آسمانی است که تاکنون از تحریف مصون مانده و به نوعی خط مشی مسلمانان است و چراغی است که انسان‌ها را از جهل به آگاهی و سعادت ابدی می‌رساند. قرآن بزرگترین معجزه‌ی حضرت محمد (ص) خاتم پیامبران است و روشن‌ترین دلیل برای پیامبری او.

قرآن سخنان خداست که بصورت وحی از سوی او و توسط یکی از ملائکه به نام جبرئیل بر پیامبر نازل شده است که به زبان عربی نگاشته شده است. قرآن در لغت به معنای قرائت کردن و خواندن است. شامل سی جزء، ۱۲۰ حزب و 114 سوره است. سوره شامل تعدادی مستقل از آیه‌های ارزشمند قرآن است که با «بسم الله الرحمن الرحیم» شروع می‌شوند. تنها یک سوره، سوره‌ی توبه آغازی متفاوت دارد. سوره‌های نازل شده بر پیامبر از منظر محل نزول به دو دسته‌ی سوره‌های مکی (نازل شده در مکه) و مدنی (نازل شده در مدینه) تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر کمی نیز به در چهار دسته‌ی السبع الطول، مئین، مثانی و مفصلات تقسیم شده‌اند.

نخستین آیات قرآن در غار حراء، واقع در کوه نور به حضرت محمد (ص) وحی شد. آیات قرآن هم از طریق فرشته وحی و هم بدون واسطه و به صورت مستقیم، بر پیامبر نازل می‌شده است. به باور بیشتر مسلمانان، نزول قرآن به صورت تدریجی صورت گرفته است؛ اما برخی بر این باورند که علاوه بر نزول تدریجی آیات، آنچه قرار بوده است در یک سال بر پیامبر(ص) نازل شود، در شب قدر هم یک‌جا بر او نازل می‌شده است.

در قرآن به توحید و یگانگی خدا تأکید شده است. قرآن انسان به تسلیم در برابر امر خدا فرمان می‌دهد و به موضوعات متنوع و مختلفی از جمله اخلاق، حقوق و قوانین در جامعه‌ی اسلامی، احکام شرعی پرداخته شده است.

نخستین ترجمه‌ی کامل قرآن به زبان فارسی، در قرن چهارم قمری نوشته شده است و ایران اولین کشور مسلمان بود که قرآن را در سال‌های ۱۲۴۳قمری و ۱۲۴۸قمری، چاپ کرد. قرآنی که امروز با نام عثمان طه  شناخته می‌شود، بر پایه چاپ مصر است. ترجمه‌ی بسیار روان قرآن کریم توسط آیت الله مکارم شیرازی انجام شده است که از بهترین ترجمه‌های این متن ارزشمند است.

در جوامع اسلامی، قرآن منشأ پیدایش دانش‌های فراوانی شده است. تفسیر و علوم قرآنی چون تاریخ قرآن، علم لغات قرآن، علم اِعراب و بلاغت قرآن، قصص القرآن و اعجاز القرآن از جمله این دانش‌هاست. همچنین قرآن در آیین و هنر مسلمانان جایگاه ویژه‌ای داشته است. ختم قرآن، قرآن به سر گرفتن و قرائت قرآن در مراسمات مختلف مانند مراسم ترحیم، ازدواج و ... از این جمله‌اند. بیشترین نمود قرآن در هنر، در خوش‌نویسی، تذهیب، تجلید (جلدکردن)، ادبیات و معماری بوده است.

محمد بن عبدالله، خاتم الانبیاء

«حضرت محمد (ص)» بنیان‌گذار اسلام و آخرین پیامبر در سلسله‌ی پیامبران الهی است. ایشان حدود سال 570 میلادی در مکه متولد شد و تنهایی‌اش را در غار حراء می‌گذرانده است. حضرت محمد (ص) در این غار به عبادت و رازونیاز با پروردگار مشغول می‌شدند و سرانجام در سن چهل‌سالگی در همین مکان جبرئیل بر ایشان نازل شده و او به مقام والای پیامبری نائل می‌شود. شروع نزول قرآن بر پیامبر (ص) نیز از همین زمان است.

حضرت محمد (ص) نیز مانند سایر پیامبران الهی یکتاپرستی را پیشه کردند و مردم عربستان را دعوت می‌کرد تا به او بپیوندند و یکتاپرسی را پیشه کنند. او برای مردم شرح می‌داد که تنها با تسلیم شدن در برابر پروردگار می‌شود به او نزدیک شد و راه سعادت را پیش گرفت.

ایشان حدود سیزده سال در مکه از مردم دعوت کردند و پس از آن به مدینه هجرت کردند. حضرت محمد (ص) در مدینه نیز آیین خداپرستی را رواج داد و توانست امت مسلمانان را بنا نهد. پیامبر و یارانش با پیوستن افراد زیادی به اسلام توانستند مکه را فتح کنند و دین اسلام را بیش از پیش گسترش دهند.

حضرت محمد (ص) ده سال پس از هجرت به مدینه، در سال 632 میلادی در مدینه درگذشت. ایشان کلام خدا، و سنت و سیره‌ی خود را به یادگار گذاشتند تا مردم بتوانند از آن‌ها بهره‌جویند و به سعادت حقیقی دست یابند. پیامبر (ص) درباره‌ی اهمیت و ثواب شنیدن کلام خداوند فرموده‌اند: «تلاوت کننده و گوش فرا دهنده به قرآن، در پاداش، مساوی هستند. سوگند به خدائی که جان محمد (ص) در دست قدرت اوست، پاداش شنونده‌ی قرآن که به آن معتقد باشد، از انفاق یک کوه طلا، درراه خدا، بیشتر است.»

در بخشی از قرآن کریم می‌خوانیم

وَ مَنْ یعْمَلْ مِنَ الصّالِحاتِ مِنْ ذَکر اَوْ اُنْثی وَ هُوَ مُوْمِنٌ فَاُولئِک یدْخُلُونَ الْجَنَّهَ وَ لا یظْلَمُونَ نَقیراً

و کسانی که کار شایسته‌ای انجام دهند، خواه مرد باشند یا زن، در حالی که ایمان داشته باشند، چنین کسانی داخل بهشت می‌شوند؛ و کمترین ستمی به آن‌ها نخواهد شد.

وَ مَنْ اَحْسَنُ دیناً مِمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ وَ اتَّبَعَ مِلَّهَ اِبْراهیمَ حَنیفاً وَ اتَّخَذَ اللّهُ اِبْراهیمَ خَلیلاً

دین و آیین چه کسی بهتر از آن کس است که خود را تسلیم خدا کند، و نیکوکار باشد، و از آیین ابراهیم که ایمانی خالص و پاک داشت پیروی کند؟ و خدا ابراهیم را به دوستی انتخاب کرد.

وَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الاَرْضِ وَ کانَ اللّهُ بِکلِّ شَیء مُحیطاً

آنچه در آسمان‌ها و زمین است، از آن خداست؛ و خداوند به هر چیزی احاطه دارد.

وَ یسْتَفْتُونَک فِی النِّساءِ قُلِ اللّهُ یفْتیکمْ فیهِنَّ وَ ما یتْلی عَلَیکمْ فِی الْکتابِ فی یتامَی النِّساءِ اللاّتی لا تُوْتُونَهُنَّ ما کتِبَ لَهُنَّ وَ تَرْغَبُونَ اَنْ تَنْکحُوهُنَّ وَ الْمُسْتَضْعَفینَ مِنَ الْوِلْدانِ وَ اَنْ تَقُومُوا لِلْیتامی بِالْقِسْطِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَیر فَاِنَّ اللّهَ کانَ بِهِ عَلیماً

از تو درباره (حکم و حقوق) زنان سوال می کنند؛ بگو: «خداوند درباره آنان به شما پاسخ می‌دهد و آنچه در قرآن درباره زنان یتیمی که حقوقشان را به آنها نمی‌دهید و می‌خواهید با آنها ازدواج کنید، و نیز آنچه درباره کودکان صغیر و ناتوان برای شما بیان شده است، (بخشی از سفارش‌های خدا در این زمینه است؛ و به شما سفارش می کند که) با یتیمان به عدالت رفتار کنید. و هر کار نیکی انجام می‌دهید، خداوند از آن آگاه است (و به شما پاداش شایسته می‌دهد)».

وَ اِنِ امْرَاَهٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً اَوْ اِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیهِما اَنْ یصْلِحا بَینَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیرٌ وَ اُحْضِرَتِ الاَنْفُسُ الشُّحَّ وَ اِنْ تُحْسِنُوا وَ تَتَّقُوا فَاِنَّ اللّهَ کانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبیراً

و اگر زنی، از سرکشی و ناسازگاری یا بی‌اعتنایی شوهرش، بیم داشته باشد، مانعی ندارد باهم به گونه‌ای صلح کنند (و از پاره‌ای از حقوق خود، بخاطر صلح، صرف نظر نمایند.) و صلح، بهتر است؛ اگر چه (بسیاری از) مردم (طبق هوای نفسشان، در این گونه موارد) بخل می‌ورزند و گذشت ندارند و اگر نیکی (و گذشت) کنید و پرهیزگاری پیشه سازید، خداوند به آنچه انجام می‌دهید، آگاه است (و پاداش شایسته به شما خواهد داد ).