کتاب دهخدا در افق روشنفکری ایران اثر حجت الله اصیل نشر انتشارات کویر

دهخدا، ادیب بزرگ، نویسنده نامه سترگ «لغت‌نامه»، طنزپرداز بی‌مانند روزگار ما و سراینده اشعار شیوا و شیرین، برای مردم ایران به‌ ویژه گروه‌ های درس‌خوانده و اهل مطالعه چهره ‌ای شناخته است، اما دهخدای روشنفکر مسلح به فلسفه خاصی در زندگی سیاسی و اجتماعی، و دهخدای هوادار و مدافع سختکوش عدالت اقتصادی و اجتماعی، و طراح اصلاحات ارضی در یک سده پیش شاید، چنان‌که باید، برای بسیاری از ایرانیان شناخته نباشد. دهخدا، روشنفکر راستین با معیار جهانی بود. او ذهنی نوجو و اندیشه ‌ای پیشرو داشت، در مقالاتی که به طنز یا به جد می‌نوشت، با نادانی، پلشتی، خرافه ‌پرستی، ریاکاری، بیدادو سرکوب و ستم درمی‌آویخت و در همان حال، گفتار و کرداری هماهنگ داشت؛ چنان می‌رفت که می‌اندیشید و می‌گفت و می‌نوشت.