کتاب وقایع‌نگاری جنون اثر جورجو آگامبن نشر گروه انتشاراتی ققنوس

اواسط ماه مه ۱۸۰۲، هلدرلین برای دریافت پاسپورت درخواست می‌دهد و پای پیاده عازم آلمان می‌شود. به دلایلی که هنوز برایمان روشن نیست، در همان زمان شغل خود را که معلم خصوصی خانواده کنسول مایر در شهر بوردو بوده رها کرده بود ـ شغلی که او تنها سه ماه عهده‌دارش بود. سفر او شامل گذشتن از آنگولم، پاریس، و استراسبورگ می‌شود، جایی که پلیس در تاریخ هفتم ژوئن برای او مجوزی تکمیلی صادر می‌کند. در فاصله میان اواخر ژوئن تا اوایل ژوئیه، سروکله مردی «نحیف، رنگ‌پریده همچون نعش، با چشمانی وحشی که در جمجمه‌اش فرو رفته، با موها و ریشی بلند، با لباسی شبیه گدایان» در اشتوتگارت پیدا می‌شود، او به خانه فریدریش ماتیسون می‌رود، جایی که «با صدایی بم» فقط یک کلمه بر زبان می‌آورد : «هلدرلین». اندکی پس از آن به خانه مادرش در نورتینگن می‌رسد، که در زندگی‌نامه‌ای که تقریباً چهل سال بعد نوشته شده، در توصیف وضعیتش این‌گونه آمده: «حالت چهره‌اش آشفته به نظر می‌رسید، سر و دستش را خشمگینانه تکان می‌داد، حال وروزش نمایانگر یکی از وخیم‌ترین جنون‌ها (verzweifeltsten Irrsinn) بود، و لباسش نشان می‌داد که ادعایش مبنی بر این‌که در طول سفر به او دستبرد زده‌اند درست است.»