کتاب علم منطق جلد 3 اثر گئورگ ویلهلم فردریش هگل نشر نی

این قسمت از منطق، که دربردارندۀ آموزۀ مفهوم است و قسمتِ سومِ کُل را تشکیل می‌دهد، ذیلِ عنوانِ جزئی‌ترِ: نظامِ منطقِ سوبژکتیو نیز انتشار می‌یابد، آن هم از بابِ آسایشِ آن دسته از دوستدارانِ این علم که عادتاً به مطالبی که در این‌جا از آن‌ها بحث شده و در گسترۀ آنچه معمولاً تعبیر به منطق می‌شود به آن‌ها اهتمام ورزیده می‌شود، علاقۀ بیش‌تری دارند تا به موضوعاتِ منطقیِ افزون‌تری که در دو قسمتِ نخست در خصوصِ آن‌ها بحث شد. ـ در موردِ این قسمت‌های قبلی، به دلیلِ کارهای مقدماتیِ اندکی که چه‌بسا تکیه‌گاهی، موٰادی و سررشته‌ای برای پیشروی در اختیارم می‌گذاشتند، می‌توانستم از داورانِ منصف توقعِ اغماض داشته باشم. ولی در موردِ قسمتِ پیشِ رو توقعِ این اغماض را باید بنا به دلیلی متضاد پیش بکشم، زیرا برای منطقِ مفهوم مٰاده‌ای کاملاً حاضروآماده و تثبیت‌شده و، می‌شود گفت، متصلب دم‌دست است، و مسئله این است که این مٰاده به سیالیت درآورده و مفهومِ زنده در چنین مصالحِ مُرده‌ای مجدداً احیا شود؛ اگر بنا کردنِ شهری جدید در سرزمینی ویران دشواری‌های خودش را دارد، آن‌گاه وقتی مسئله بر سرِ آن است که آرایشِ تازه‌ای داده شود به شهری قدیمی که به‌طرزی مستحکم ساخته شده و در تصاحب و سکونتِ مداوم حفظ شده است، اگرچه مٰاده به قدرِ کفایت پیدا می‌شود، ولی موانعی از نوعی دیگر به همان نسبت بیش‌ترند؛ [زیرا] همچنین باید، از جمله، عزمِ خود را جزم کرد تا از بخشِ اعظمی از [مٰادۀ] موجود که از جهاتِ دیگر ارزشمند تلقی شده است هیچ استفاده‌ای نکرد