کتاب سینمای هو شیائو‌ـ‌شین اثر بابک کریمی نشر خوب

سینمای هو شیائو ـ شیِن کتابی است در ادامۀ بررسی سینمای فیلم‌سازان شاخص معاصر که هرچند فیلم‌ها یا دست‌کم مهم‌ترین آثارشان برای جامعۀ سینمایی و سینه‌فیل‌های ایرانی آشناست، اما کم‌تر با نگاهی ژرف‌نگرانه و فارغ از ارزش‌گذاری‌های سلیقه‌ای به آن‌ها پرداخته شده. این پروژه پیش‌تر با کتاب‌های سینمای ترنس مالیک و سینمای بلا تار و با هدف بررسی آثار و جهان سینمایی این سینماگران آغاز شد. کتاب پیش رو ‌به هو شیائو ـ شیِن، از پیشروان سینمای نوین تایوان، اختصاص دارد. او که با فیلم‌هایی از جمله شهر اندوه (۱۹۸۹)، استاد عروسک‌گردان (۱۹۹۳) و گل‌های شانگهای (۱۹۹۸) توجه محافل سینمایی را به خود جلب کرده بود در سال‌های اخیر با آدمکش (۲۰۱۵)، که برندۀ جایزۀ بهترین کارگردانی جشنوارۀ کن سال ۲۰۱۵ شد، نامش را بار دیگر بر سر زبان‌ها انداخت.

سابقۀ بررسی آثار سینماگران شاخص سینمای نوین تایوان به پروندۀ بخش «فیلم‌ها و احساس‌ها»ی شمارۀ چهل‌ویکم مجلۀ سینما و ادبیات برمی‌گردد که در آن به سینمای هو شیائو ـ شیِن، ادوارد یانگ و تسای مینگ ـ لیانگ پرداخته شدجستارهای کنت جونز (دربارۀ سینمای تسای مینگ ـ لیانگ) و فِرگِس دِیلی (دربارۀ سینمای هو شیائو ـ شیِن) در کتاب دگرگونی‌های سینما: چهرۀ در حال تغییر سینه‌فیلیای جهان (به گردآوری جاناتان رُزنبام و ادرین مارتین) بازنشر شدند. در ادامۀ همان مسیر، پروندۀ نیم‌ویژه‌نامۀ شمارۀ چهل‌ونهم سینما و ادبیات به سینمای هو شیائو ـ شیِن اختصاص پیدا کردسهم گروه «فیلم‌ها و احساس‌ها» در این پرونده ترجمۀ چهار جستار از شیگه‌هیکو هاسومی، کنت جونز، ژان ـ میشل فرودون و اُلیویه آسایاس بود.

سینمای هو شیائو ـ شیِن با مقدمۀ اختصاصی ژان ـ میشل فرودون، سردبیر سابق مجلۀ کایه دو سینما، آغاز می‌شود که اطلاعات جامعی برای ورود به کتاب در اختیار خواننده قرار می‌دهد. او، به بهانۀ حضور در جشنوارۀ فجر، به تهران آمده بود و با اطلاع‌یافتن از چندوچون این کتاب، با لطف و گشاده‌رویی پذیرفت مقدمه‌ای بر آن بنویسد. فرودون که خود پیش‌تر کتابی پیرامون سینمای هو شیائو ـ شیِن گردآوری کرده نکته‌های ارزشمندی را در این مقدمه یادآور شد.

در بخش اول کتاب که به فیلم‌های هو اختصاص دارد، نقدهای نسبتاً کوتاهی دربارۀ فیلم‌های اولیۀ او انتخاب کرده‌ایم؛ از این رو که این آثار از اهمیت کم‌تری در کارنامۀ کاری هو برخوردارند. به این ترتیب، فصل اول را بیش‌تر به بررسی فیلم‌های مطرح‌ و تأثیرگذار‌ او اختصاص داده‌ایم. به استثنای گل‌های شانگهای (که به دلیل اهمیتش در آثار فیلم‌ساز، دو متن دربارۀ آن در کتاب آمده)، برای هر فیلم بلند نقد، جستار یا مقاله‌ای انتخاب کرده‌ایم که جملگی بر اساس توالی زمانی ساخت فیلم‌ها مرتب شده‌اند. از آن‌جا که رویدادهای تاریخی و عوامل فرهنگی در آثار هو نقش پررنگی دارند، کوشیده‌ایم متن‌هایی را انتخاب کنیم که علاوه بر بررسی وجوه سینمایی، روایی و زیبایی‌شناختی، گوشه‌چشمی نیز به رویدادها و مفاهیم تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مهم جغرافیای زیستۀ او داشته باشند و ابعاد مختلف سینمایش را در پرتوی این عناصر بررسی کنند.