کتاب دختری باروبان سفید اثر مژگان کلهر نشر انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

«دختری با روبان سفید» داستان دنیایی پر از وهم است. دنیایی كه در آن عكس‌ها جان می‌گیرند. آدم‌هایی كه به خاطره‌ها پیوسته‌اند بازمی‌گردند و گذشته را مثل یك فیلم ویدئویی می‌توان عقب برد و به جلو بازگرداند. 

شخصیت‌های اصلی این دنیای خیالی، یك دختر بچه، مادرش و پیرزنی هستند كه مادر و دختر مونسش هستند.

مژگان كلهر داستان را با به صدا درآمدن زنگ خانه آغاز می‌كند. نامه‌ای حامل خبری تكان‌دهنده به ساكنان خانه می‌رسد. این شروع، اگرچه تكراری است اما نخستین نشانه‌های بحران در داستان را در خود دارد و خواننده را كنجكاو می‌كند تا به خواندن ادامه دهد.

معرفی همه شخصیت‌های اصلی درگیر در داستان یكی از نقاط مثبتی است كه در شروع رمان «دختری با روبان سفید» قابل تشخیص است. اما تا فصل چهارم داستان، «پیرزن» چهره‌ای ندارد و مناسباتش با دیگر شخصیت‌های ماجرا یعنی «شیرین» و «مامان مرضی»(مرضیه) نامشخص است.

«دختری با روبان سفید» برای نوجوان امروز نوشته شده است اما شخصیت‌های اصلی‌اش نوجوان نیستند. شیرین، هشت ساله است و خاطرات احترام از گذشته نیز در دوران كودكی‌اش اتفاق می‌افتد. نقش دادن به یك شخصیت نوجوان در این كتاب می‌توانست خواننده را بیشتر درگیر ماجراهای داستان كند. نكته‌ای كه نویسنده به عمد یا از روی سهو به آن بی‌توجه بوده است.

«دختری با روبان سفید» پر از كشمكش است. شخصیت‌های اصلی با هم درگیرند و همه آنها با شهرداری كه قصد دارد خانه را برای احداث بزرگراه خراب كند، در كشمكش و چشم انتظار بحرانی بزرگ هستند كه نزدیك است اتفاق بیفتد. این ویژگی اثر، به خوبی می‌تواند آن را برای خواننده نوجوان جذاب كند.

شیرین و مادرش به اجبار زندگی در كنار پیرزنی تنها به نام «احترام» را پذیرفته‌اند كه نیاز به همدم و پرستار دارد. اما شیرین هشت ساله كه چند سالی است پدر را از دست داده، این نوع زندگی را نمی‌پذیرد و خواهان استقلال و امتیازات زندگی طبیعی است كه بیشتر همسالانش از آن برخوردارند. این خواسته او را به كشمكش با مامان مرضی می‌كشاند.

مامان مرضی هم از این زندگی راضی نیست اما نتوانسته كاری پیدا كند، اجاره كردن خانه برای یك زن تنها برایش مشكلاتی به‌وجود آورده و همین‌ها باعث شده است كه به پرستاری از یك پیرزن و هم‌خانه شدن با او تن دهد. اما مامان مرضی راه‌حلی برای این مشكل پیدا كرده است. او فكر می‌كند، ازدواج مجددش مشكلاتشان را كم می‌كند. راه‌حلی كه چندان به مذاق شیرین خوش نمی‌آید و كشمكش‌های داستان را بیشتر می‌كند.

احترام هم درگیری‌های مختصری با مادر و دختر دارد اما كشمكش اصلی او با گذشته است. دوران كودكی احترام پر از اتفاقات به ظاهر ساده‌ای است كه سرنوشت اعضای خانواده‌اش را تغییر داده. اتفاقاتی كه او می‌كوشد با بازگشت به گذشته آنها را تصحیح كند.

طرح اصلی داستان واضح است اما گاه غیرقابل باور به نظر می‌رسد. ویژگی اسرارآمیز اتاق مخصوص، عكس‌هایی كه جان می‌گیرند؛ دنیای كودكی احترام كه او و شیرین را به‌راحتی در خود می‌پذیرد؛ ظهور ناگهانی «سیم‌زار بانو» و پنهان ماندن شگفت‌آور «اسفندیار» از جمله مواردی است كه خواننده مجبور است بی‌هیچ توضیحی بپذیرد.