کتاب صوتی یک روز مانده به عید پاک اثر زویا پیرزاد

ادموند مردی وفادار و محترم در جامعه کوچک و سنتی ارمنی‌هاست. روزی دخترش عاشق مردی مسلمان می‌شود و این عشق شرایط را برای مرد سنتی و مقیدی مانند او بسیار سخت می‌کند، تا جایی که ادموند مجبور می‌شود بین خانواده و توقعات جامعه‌ای که از او انتظاراتی دارد، یکی را انتخاب کند. او در نهایت تصمیمش را می‌گیرد، اما فقط «زمان» است که تاوان تصمیم ادموند را مشخص می‌کند.

داستان جنگ میان سنت، غرور و تعصب با احساسات و تعلقات انسانی. آنجا که باید بین «عشق، احساس و خانواده» و «جامعه» یکی را انتخاب کرد. زویا پیرزاد در این داستان با نثری ساده و روان این جدال را به تصویر کشیده است.

رمان صوتی «یک روز مانده به عید پاک» را به قلم زویا پیرزاد و با صدای بانیپال شومون می‌شنوید.

این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۷۷ منتشر شد و به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، گرجی و ارمنی ترجمه و در انگلستان، گرجستان و ارمنستان منتشر شد. رمان «یک روز مانده به عید پاک» سه‌گانه‌ای است در یک رمان، که روایت‌گر سه مرحله‌ کودکی، میانسالی و کهولت مردی ارمنی است. هر فصل کتاب، به روز یا روزهایی از زندگی و فکرها و احساسات ادموند، شخصیت اصلی و راوی داستان، می‌پردازد، که وجه مشترک این روزها و فصل‌ها، روزهای پیش از عید پاک است. برای عید پاک مسیحیان بر این باورند که در این روز عیسی مسیح، پس از آنکه به صلیب کشیده شد، دوباره زنده شد و برخاست و از این رویداد به‌عنوانِ رستاخیز مسیح یاد می‌کنند. یکی از رسوم بسیار رایج در عید پاک، رنگ کردن تخم مرغ و خوردن آن است.

در رمان «یک روز مانده به عید پاک» با داستانی بیوگرافیک سر و کار داریم؛ در فصل اول رمان ادموند پسربچه‌ای دوازده‌ساله است، در فصل دوم مرد میانسالی است که زن و دختری دانشجو دارد و در فصل سوم تنها زندگی می‌کند، همسرش مرده و دخترش، آلنوش، مهاجرت کرده است.

با اینکه شخصیت اصلی «یک روز مانده به عید پاک» یک مرد است، اما زنان در زندگی او نقش مهمی دارند؛ زنانی که گاه از دل سنت متعصب بیرون آمده و رشد کرده‌اند و گاه کسانی بوده‌اند که مقابل همان سنت خشک متعصب ایستاده و ساختارشکنی کرده‌اند. زویا پیرزاد در این کتاب به سراغ زندگی زنان ارمنی در جامعه‌ای مسلمان رفته است.

موضوع ستم بر زنان، در فصل اول کتاب، دوران کودکی ادموند، در مناسبات پدر و مادر او نشان داده می‌شود. مادر ادموند به عقیده‌ خیلی از منتقدان یکی از زیباترین شخصیت‌‌های زن در ادبیات فارسی است که با ایجاز و استادی پرداخته شده است؛ زنی عاشق زندگی، که در چنگال مردی سطحی گرفتار شده است، مردی که حتی کوچک‌ترین استعدادی برای درک زیبایی و ظرافت‌های جهان ندارد. مادری که از آشپزی و خانه‌داری بیزار است، ساعت‌ها دستش را زیر چانه‌اش می‌گذارد و جلوی پنجره می‌‌نشیند تا بیرون را تماشا کند، زنی که از زخم‌زبان خانواده شوهرش رنج می‌برد، دوست دارد متفاوت باشد، گلدوزی‌‌های زیبایی می‌‌دوزد، اما آن‌ها را به کسی نشان نمی‌دهد، زنی که محیط خانه و فشارهای جامعه، خلاقیت را از وجود عاشقش دزدیده است.

بخش عمده‌ای از کتاب شنیداری «یک روز مانده به عید پاک» به توصیف احساساتی می‌گذرد که ادموند در طول این سال‌ها تجربه کرده است؛ شرح احساسات مردان در جامعه‌ای که خط‌کشی‌اش را جایی قرار داده که احساسات را درون مردان انکار کند و از آن‌ها تصویری بی‌احساس و بی‌رنگ و خشن بسازد. و این توصیفات می‌تواند ساختارشکنانه باشد. روایت این بخش از زیست مردان می‌تواند این خط‌کشی‌ها را دور بزند و روایتی نزدیک را از آنچه مردان در جامعه تجربه می‌کنند، واقعی و پررنگ به تصویر بکشد.

زویا پیرزاد از مطرح‌‌ترین نویسندگان زن ایرانی است. این داستان‌نویس ارمنی‌تبار فعالیت خود را با ترجمه کتاب‌ها آغاز کرد. از کتاب‌های این نویسنده به نام می‌توان به کتاب‌های «مثل همه عصرها»، «طعم گس خرمالو» و «یک روز مانده به عید پاک»، «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم»، «عادت می‌کنیم» و... اشاره کرد.

راوی کتاب صوتی «یک روز مانده به عید پاک» پانیپال شومون است. وی فعالیت حرفه‌ای خود را با صداپیشگی انیمیشن سینمایی «آخرین داستان» شروع کرد و در مجموعه نمایش خانگی «شهرزاد»، «خاتون»، «کرگدن» و فیلم‌ سینمایی‌های بسیاری ایفای نقش کرده است. شومون نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد در جشنواره تئاتر فجر سال ۱۳۹۸ بوده‌ است. یکی از ویژگی‌های مهم و تاثیرگذار این هنرمند در کتاب صوتی «یک روز مانده به عید پاک» آشوری تبار بودن اوست که باعث می‌شود مفاهیم آن فرهنگ را بتواند به خوبی انتقال دهد.

کتاب صوتی «یک روز مانده به عید پاک» را به همه کسانی که ادبیات داستانی را دوست دارند پیشنهاد می‌کنیم، به خصوص که این داستان نه تنها روایتگر داستانی درونی و پرجزئیات است، بلکه می‌تواند شما را با فرهنگ و آداب و رسوم و شیوه نگرش مردی ارمنی آشنا و نزدیک کند.