کتاب زوج درمانی و خانواده درمانی اثر رقیه ولی‌قیداری نشر پادینا

اغلب خانواده‌درمانگران (family therapists)عمدتا با زوج‌ها کار می‌کنند و اصطلاح "زوج درمانی" (couple therapy) به تدریج جایگزین اصطلاح قدیمی‌تر"ازدواج درمانی" (marital therapy) می‌شود.

خانواده مدل اجتماعی کوچکی است که کارکردهایی بسیار شبیه به اجتماع را دارد و به همان اندازه مهم است. در خانواده زن و مرد سعی می‌کنند تأمینی از آرامش برای رشد و اعتلای کیفی و کمی زندگی خود و دیگری فراهم کنند. در خانواده والدین به فرزندان خود می‌آموزند که چگونه نقش‌های خانواده را به عهده بگیرند و در انجام وظایف محول شده خوب عمل کنند. از اینرو عمکرد درست یک خانواده به معنی فقط سلامت ارتباط بین مرد و زن نیست بلکه به معنای ایجاد یک فضای سالم برای تربیت کودکان و فرزندان خانواده می‌باشد. بنابراین زوج درمانی یک روش مناسب درمانی برای درمان اختلالات و مشکلات خانوادگی در ارتباط با فرزندان و والدین نیز می‌باشد. از اینرو به همین روش برای رفع مشکلات بین فرزندان و والدین نیز می‌توان جلسات مشاوره را برگزار کرد. کلید رفع مشکل استفاده از مشاور مجرب است. در صورتی که مشکل بخوبی شناخته شود و بصورت کاملا شفاف به طرفین معرفی شود می‌توان آن را شروعی برای یک درمان کاملا موفق دانست. بنابراین این روش درمانی برای هر نوع اختلال و مشل در خانواده‌ها که ناشی از کاهش درک متقابل باشد قابل تجویز است.

خانواده‌ درمانی، در واقع صحنه برخوردهای انسانی است و در جستجوی حقایق اساسی بشری است و بالاتر از همه در پی التیام زخم‌ها و ضعف‌های خانواده است. لذا مسوولیت عمده خانواده‌درمانی از این قرار است: بالا بردن احساس همبستگی و وحدت خانواده، فعال کردن نقش طبیعی خود در شفابخشی خانواده، و تجربه‌ای که راه را برای رسیدن به یک گروه طبیعی واقعی بازمی‌کند. این نوع درمان، آموزش، پیشگیری و درمان برای کمک به خانواده‌ها، کل خانواده‌هارا در برمی‌گیرد. برای حل مشکل خانواده یا یکی از اعضا آن کل سیستم خانواده مور توجه قرار می‌گیرد و تلاش می‌شود علل بروز و عوامل تشدید کننده مشکل در داخل خانواده و در نوع روابط اعضاء با یکدیگر مورد بررسی قرار گیرد. این شیوه از درمان مبتنی بر رویکرد سیستم‌هاست و معتقد است زمانی می‌توان به رفع یک مشکل نائل شد که از نیروی تک تک اعضاء استفاده کرد و عوامل تنش زا را مرتفع ساخت.

در جوامع امروزی بسیاری از مراجعات شایع به متخصصان بهداشت روانی مشکلات مربوط به ازدواج و روابط عاطفی است. زوج درمانی راهی است برای حل کردن مشکلات و کشمکش‌های زوج‌هایی که خود به تنهایی قادر به حل مشکلاتشان نیستند. فرایند زوج درمانی شامل زن و شوهر، و یک فرد آموزش دیده و متخصص در این زمینه است که در خصوص احساسات و افکارشان بحث می‌کنند. هدف در زوج درمانی کمک به زنان و مردان است تا همدیگر را بهتر درک کنند و اگر تصمیم دارند و یا می‌خواهند که تغییر کنند، به آنها کمک شود تا به خواسته و هدفشان برسند. درمانگر به زوج کمک می‌کند که زندگی‌ مشترک‌شان را مورد بررسی قرار دهند و تصمیم بگیرند که چه تغییراتی لازم است. آنها سعی می‌کنند سوء‌تفاهم‌های دوجانبه، انتظارات غیرمعقول، و تصورات بیان‌نشده‌ای که باعث تداوم تعارض میان آن دو می‌شود را برطرف‌ کنند.