کتاب درآمدی بر مرجع شناسی و پژوهش در حوزه زبان و ادبیات فارسی اثر حسن حیدری نشر دانشگاه اراک

هدف ما در اینجا بیشتر دسته‌بندی منابع تحقیق در حوزه زبان و ادبیات فارسی و ارائه نمونه است و عمدتاً راهبردِ راهنمایی و هدایت دانشجو مدّنظر است. گستره منابع مرجع بسیار وسیع است و معرفی همه انواع آنها در یک جلد یا چند جلد کتاب نمی‌گنجد. ضمن این‌که معرفی منابع مرجع نرم افزاری و سایت‌های اینترنتی، خود راه و رسم خاص دارد و تخصص‌های چندگانه می‌طلبد. هدف اصلی این جستار آشنا کردن دانشجویان با منابع و مقدمات تحقیق در حوزه زبان و ادبیات فارسی است. بخشی از مرجع شناسی، منبع شناسی است که یک دانش نظری است و باید آن را آموخت. بخشی دیگر نحوه استفاده از منابع مرجع در فرایند تحقیق است که یک مهارت است و نیاز به تمرین مداوم دارد. با علم به این‌که، در این حوزه یا هر حوزه دیگر از دانش، فنّاوری صرف الزاماً محقق نمی‌پرورد. امکانات، شرطِ لازم تحقیق هست اما شرطِ کافی نیست. مثال آن محققان و پژوهشگران نامدار گذشته همین سرزمین هستند که بدون دسترسی به امکانات دنیای مجازی، دادِ تحقیق داده‌اند. بعلاوه، در منابع مجازی، هم راه تحقیق و هم چاه تحقیق هست. اگر این منابع زمینه تحقیق را تسهیل کرده‌اند، زمینه پخته‌خواری و سوءاستفاده را نیز هموار کرده‌اند که البته محقق واقعی خود را بدان نمی‌آلاید.