کتاب هلگولند اثر کارلو رووِلی نشر انتشارات چترنگ

کتاب هلگولند؛ درک معنای انقلاب کوانتومی به بررسی سیر تفکر تاریخی مبانی مکانیک کوانتومی پرداخته است. سیر تحول تفکرات بشری در فلسفه، فیزیک، روابط انسانی و اجتماعی و... که در نهایت به نظریۀ درخشان کوانتوم رسیده و آثار و نتایج بسیار آن در بهبود درک و شناخت انسان از طبیعت و جهان اطراف، در ریزمقیاس و بزرگ‌مقیاس هر دو، نقش مؤثر و بسزایی داشته است. کارلو رووِلّی، نویسندۀ کتاب که فیزیک‌پیشه‌ای حرفه‌ای است، دنیای ذهنی بسیار منظمی دارد و این نظم ذهنی و دسته‌بندی‌ها و طبقه‌بندی‌های دقیق آن خود را در جای‌جای این کتاب به خوبی نشان داده است. مطالعات بسیار گسترده و متنوع نویسنده، از تاریخ فلسفۀ یونان تا متون مقدس هندی و بودایی و متون علمی و تاریخی و فیزیکی و نیز دانش روز، هنگام بررسی مبانی فکری و تاریخی مکانیک کوانتومی به کمک او آمده و هرجا در تاریخ تحول فکری بشر که نشانه‌ای از روابط میان اشیا و ماهیت طبیعت سخنی به میان آمده و نویسنده پیش‌تر‌ها اثری از آن خوانده و دیده، به خوبی ارتباط میان مطالب را بررسی می‌کند و احتمال پایه‌گذاری مبانی نظریه را از سال‌هایی بسیار دور بعید نمی‌داند. از طرفی،‌ نویسنده با پرداختن به تحولات فکری سال‌های نزدیک به تولد مکانیک کوانتومی، نقش افراد و مکاتب فکری مختلف در رسیدن بشر به این نظریۀ زیبا را از نظر دور نمی‌دارد. در این کتاب دانشمندان نقش‌هایی قهرمان‌گونه در پیشبرد علم ندارند و نویسنده منصفانه به نقش افراد و مکاتب مختلفی می‌پردازد که دانشمندان را به نتیجه‌ای مهم و راهگشا می‌رساند. نویسنده در این میان هرجا لازم دیده، نظریات شخصی خود را، با اتکا به دانش و تجربۀ علمی و اجتماعی و مطالعاتی، بیان کرده است.