کتاب اختراع قوم یهود اثر شلومو زند نشر نو

کتاب اختراع قوم یهود «The Invention of the Jewish People» مانند یک یک گشت و گذار تاریخی است، کتاب روایتی پیشگامانه از تاریخ یهودیان و اسرائیل ارائه می دهد. شلومو زند، مورخ اسرائیلی، با افشای این افسانه مبنی بر تبعید اجباری یهودیان در قرن اول به دست رومیان، استدلال می‌کند که اکثر یهودیان مدرن از نوکیشانی هستند که سرزمین‌های بومی آنها در سراسر خاورمیانه و اروپای شرقی پراکنده بوده است.

 به عقیده او زمان این رسیده که اسرائیل در عصر جهانی از قوم سالاری و دموکراسی قومی دست بردارد. در این اثر تاثیرگذار، که نوزده هفته در فهرست پرفروش‌ترین‌های اسرائیل سپری شد و برنده جایزه محبوب «امروز» در فرانسه شد، زند پایه‌های فکری را برای دید جدیدی از آینده اسرائیل فراهم می‌کند. کتاب اختراع قوم یهود کتابی بسیار بحث برانگیز و جنجالی است که پایه های دولت اسرائیل را به طور مستقیم مورد نقد قرار می دهد.

این کتاب که در سال 2008 منتشر شد در دسته‌بندی کتاب‌های تاریخ قرار گرفته و توسط احد علیقلیان ترجمه و انتشارات نشر نو در سال 1397 آن را منتشر کرده است.

معرفی نویسنده، شلومو زند

شلومو زند «Shlomo Sand» مورخ و نویسنده اسرائیلی است که در سال 1946 در اتریش به دنیا آمد. او در خانواده‌ای یهودی لهستانی که از بازماندگان جنگ هلوکاست بودند بزرگ شد. والدین او داری عقاید کمونیست و ضد امپریالیست بودند و از از پذیرش غرامت از آلمان برای رنج‌های خود در طول جنگ جهانی دوم خودداری کردند. زند دو سال زندگی خود رو در کمپ جابه جایی نزدیک مونیخ گذراند و فشارهایی که روی خانواده اش و خودش در زمان جنگ وارد شد او را تبدیل به یک چپ گرای تندرو کرده بود.

زند با رد پیشنهاد حزب کمونیست برای اعزام به تحصیل در رشته سینما در لهستان، در سال 1975 با مدرک لیسانس تاریخ از دانشگاه تل آویو فارغ التحصیل شد. او سپس به فرانسه نقل مکان کرد، جایی که در آن از سال 1975 تا 1985، پس از برنده شدن بورس تحصیلی، در پاریس به تحصیل و تدریس پرداخت و مدرک کارشناسی ارشد و دکترا دریافت کرد. او در حال حاضر تاریخ معاصر را در دانشگاه تل آویو تدریس می کند.برخی از کتاب‌های او عبارتند از: اختراع قوم یهود، درباره ملت و مردم یهود و توهم دو سیاست.

چرا باید کتاب اختراع قوم یهود را بخوانیم؟

یکی از اهداف مهم نویسنده در نگارش کتاب انتقاد از یک حقیقت تاریخی است که روایتهایی در جهت خلاف آن مطرح کرده است. برای مثال جوامع دینی مهمی که یهودیان در نقاط مختلف جهان تشکیل داده اند ریشه واحد نداشته و سرگردان درر تبعید ابدی بوده.

شلومو زند در مقدمه کتاب، شکل‌گیری تاریخ یهودیت را برای خواننده شرح داده است. زند مقدمه خوب و هوشمندانه‌ای نوشته که بیانگر وضعیت زندگی یهودیان مهاجر در اسرائیل یا دیگر قومیت یا ملیت‌هایی است که در منطقه جغرافیایی فلسطین اشغالی زندگی می‌کنند؛ از جمله اعراب یا افرادی از نژاد اسلاو و …. او در هر فصل کتاب یک موضوع محوری را درباره شکل‌گیری تاریخ جعلی اسرائیل بررسی کرده است؛ از جمله موارد مهمی چون ناسیونالیسم یهودی، جا انداختن واژه‌هایی چون ملت یا قوم یهود، ارتباط علم ژنتیک و رسیدن به مفهوم خون و نژاد یهودی، دست‌بردن در تاریخ و تغییر کتاب مقدس برای جعل مساله تبعید تاریخی یهودیان و در نتیجه مشروع‌جلوه‌دادن اعمال امروزِ اسرائیل و....

در بخشی از کتاب اختراع قوم یهود می‌خوانیم

سه فرهنگ یکتاپرست _ یهودیت و مسیحیت و اسلام _ قرن‌ها کتاب مقدس را کتابی با الهام آسمانی و گواه تجلی و فضل خداوند به شمار آورده‌اند. با پیدایش ناسیونالیسم در عصر جدید انسان‌ها این کتاب را به نحو فزاینده‌ای بازسازی گذشته‌شان به شمار آورده‌اند. حتی در انگلستان پروتستانی پیش از عصر ناسیونالیسم و مخصوصا در میان مهاجران پاک‌دین در امریکای شمالی و افریقای جنوبی، این کتاب به دلیل زمان‌پریشی و تخیل پرشور نوعی الگوی آرمانی برای تشکیل جماعت دینی-سیاسی امروزی شد. در گذشته مومنان یهودی گرایشی به کندوکاو در آن نداشتند. اما با ظهور روشن‌اندیشی یهودی، شمار فزاینده‌ای از افراد بافرهنگ شروع کردند کتاب مقدس را با نگاهی غیردینی خواندن. این همه، چنان‌که این فصل کوشیده است نشان دهد، فقط ظهور تاریخ‌نگاری یهودی پیش از عصر ناسیونالیسم در نیمه دوم قرن نوزدهم در نمایش ظهور ملت یهودی امروزی نقشی پیشرو به کتاب مقدس داد. این کتاب از قفسه رساله‌های دینی به بخش تاریخ منتقل شد و پیروان ناسیونالیسم یهودی کم‌کم آن را چنان می‌خواندند که گویی گواهی معتبر بر فرایندها و رویدادهاست.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب اختراع قوم یهود

شلومو زند به خوانندگان خود بینش زیادی در مورد مبانی فکری کلی پروژه ایدئولوژیک ناسیونالیستی عصر مدرن و به ویژه پروژه ناسیونالیستی صهیونیستی می دهد. به نظر این منتقد، کتاب اختراع قوم یهود تنها برای این مشاهدات انتقادی ارزش خواندن دارد، زیرا ناسیونالیسم یک نیروی ایدئولوژیک قوی در زمان ما بوده و هست.

• کتاب بنيادگرايی يهودی و ساختار سياسی اسرائيل اثر جلال درخشه ، سیدمحمدمهدی حسینی‌فائق
• یهودستیزی اثر علیرضا سلطانشاهی
• اسرائیل فرزندی ناخوانده اثر بابک مصطفوی