کتاب قواعد عمومی قراردادها اثر رسول ملکوتی نشر مجمع علمی و فرهنگی مجد

مباحث حقوق مدنی به طور کلی در دو قالب ((حقوق اشخاص)) و ((حقوق اموال)) قابل دسته بندی است. حقوق اشخاص شامل مباحث معرفی شخصیت و ویژگی‌ها و اوصاف آن، مفهوم اهلیت و انواع آن و همینطور مصادیق اشخاص فاقد اهلیت و ضمانت اجرای فقدان اهلیت است. و در حقوق اموال به معرفی مال و انواع، ویژگی و اوصاف آن پرداخته می‌شود. به عبارت دیگر موضوعات علم حقوق اشخاص و اموال هستند. اشخاص از این جهت موضوع علم حقوق‌اند که طرف حق و تکلیف قرار می‌گیرند و اموال از این جهت مورد مطالعه قرار می‌گیرند که غالبا حقوق و تکالیف به واسطه ایشان بر اشخاص بار می‌شود. نقطه تلاقی میان اشخاص و اموال در علم حقوق، اتفاقات و حوادثی است که موجب ایجاد این ارتباط شده و اشخاص را به یکدیگر یا اشخاص را با اموال مرتبط کرده و مسائلی ایجاد می‌کند که نیازمند ارائه راه حل است. این حوادث و اتفاقات را در علم حقوق به دو دسته ((اعمال حقوقی)) و ((وقایع حقوقی)) تقسیم می‌کنند. در تعریف مختصر می‌توان گفت اعمال حقوقی اعمالی هستند که وقوع و نتایج آن خودخواسته عامل آن است و وقایع حقوقی حوادثی‌اند که وقوع یا نتایج آن مورد قصد و انتظار عامل آن نبوده است. اعمال حقوقی نیز خود به دو دسته ((عقد)) و ((ایقاع)) تقسیم می‌شوند که این دو مهمترین منشا و منبع ایجاد حقوق و تکالیف و تعهدات ارادی و خودخواسته برای اشخاص هستند. در ساختار درسی دانشکده‌های حقوق نیز مباحث حقوق مدنی در قالب هشت دوره ارائه می‌شود که دوره اول آن به معرفی و شناسایی اشخاص و دوره دوم به معرفی اموال می‌پردازد ودر دوره سوم که به حقوق مدنی سه تعبیر می‌شود، موضوع آن سخن گفتن از اعمال حقوقی است و دوره چهارم وقایع حقوقی را مورد بحث قرار می‌دهد. بنابراین موضوع دوره سوم حقوق مدنی یا حقوق مدنی سه عبارت است از سخن گفتن از اعمال حقوقی. اگر چه اعمال حقوقی به دو دسته عقود و ایقاعات قابل تقسیم بندی هستند، اما از نظر ابتلاء و گستردگی مباحث این دو قابل مقایسه نیستند و مباحث مربوط به عقود بسیار گسترده تر از ایقاعات است. مباحث مربوط به عقود به دو دسته مباحث عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شود. در مباحث عمومی به نحوه انعقاد، شرایط کلی و آثار و نتایجی که در همه انواع عقود یکسان است، پرداخته می‌شود که به آن ((قواعد عمومی قراردادها)) اطلاق می‌شود. و در مباحث اختصاصی، شرایط و آثار و نتایج هر عقدی از انواع عقود به صورت جداگانه مورد مطالعه قرار می‌گیرد که به آن ((قواعد اختصاصی عقد)) گفته می‌شود. بنابراین هر عقدی یک سری قواعد عمومی دارد یک سری قواعد اختصاصی. موضوع حقوق مدنی سه، علاوه بر شناسایی اعمال حقوقی، قواعد عمومی قراردادها نیز هست و قواعد اختصاصی هر عقدی نیز در حقوق مدنی پنج تا هفت در دانشکده‌های حقوق مورد مطالعه قرار می‌گیرد. کتاب پیش رو مجموعه مباحثی است در حوزه اعمال حقوقی و قواعد عمومی قراردادها ((مدنی سه)) که تلاش شده اغلب مباحث این حوزه به صورت ساده و در عین حال تحلیلی برای دانشجویان حقوق ارائه گردد و تا آنجا که مقدور بوده نظریات نویسندگان صاحب نام این حوزه نیز مورد لحاظ قرار گرفته است. امید که حاصل تلاش مورد استفاده دانشجویان این علم قرار گیرد. در پایان از جناب آقای دکتر سیدعباس حسینی نیک مدیر محترم انتشارات مجد و همکاران ایشان جهت انتشار این کتاب تشکر می نمایم. رسول ملکوتی