عادل فردوسی‌پور - پیگیر اخبار نباشید
Loading

چند لحظه ...
بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر

بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر
مجموعه مقالات همایش بین‌المللی

نسخه الکترونیک بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق اپلیکیشن رایگان فیدیبو در دسترس است. همین حالا دانلود کنید

با کد تخفیف hifidibo این کتاب را در اولین خریدتان با ۵۰٪ تخفیف یعنی ۶,۶۰۰ تومان ارزان‌تر بخرید!

درباره بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر

جهان در قرن گذشته تحت سیطره دو مکتب فلسفی لیبرالیسم و ماتریالیسم دیالکتیک که خود ساخته اندیشه ناقص بشری بود اداره می­شد. این دو مکتب در عرصه سیاست به صورت نظام­های دمکراسی و کمونیسم و در عرصه اقتصاد به صورت کاپیتالیسم و سوسیالیسم بروز و ظهور داشت. این امر سبب شد تا تمامی تحولات جهان در تمامی عرصه­ها از یکی از دو مکتب فوق­الذکر نشأت گرفته و یا تحت الحمایه یکی از قدرت­های سیاسی آن دوران باشد و دنیا به عرصه نبرد و معامله دو قدرت سیاسی آن زمان تبدیل گردیده و تمامی ارزش­های انسانی و اخلاقی نیز در آن راستا تفسیر و مورد سوء استفاده قرار گیرد. غبار این نبرد سبب شد تا تفسیر از هستی، بدایت و نهایت، علت و غایت و جایگاه و وظیفه بشر در آن و سعادت و شقاوت و مسیر سعادت او و نقش و وظیفه پیامبران و ادیان و شرایع و.... از چشم اندیشمندان و سیاستگذاران به دور مانده و مورد غفلت قرار گیرد. در آن زمان جهان علم خود را مستغنی از علوم و معارف ماوراء­الطبیعه در عرصه فلسفه و چرائی علوم، بالاخص علوم انسانی می­دانست. این غفلت جهان اسلام را نیز فرا گرفته به نحوی که اکثریت اندیشمندان کشورهای اسلامی راه نجات را در آبشخور دو مکتب مسلط جستجو می­کردند. در این هیاهو عده­ای از مردان الهی که به دلیل طینت و نیت پاک خود مورد هدایت حق قرار گرفته و بازگوکننده اندیشه­های انبیای الهی بالاخص ادیان ابراهیمی بودند، جامعه بشری را به سوی صراط مستقیم و حق مبین فرا خوانده و هدایت بشر و جوامع بشری را در قرآن کریم و سنت و سیره نبی اکرم اسلام(ص) و اولیاء بر حق او(ع) دانسته و بشریت را که با سرعت به پرتگاه انحطاط نزدیک می­شد به واخوانی مبدأ و منتها و چرائی هستی و علوم و نحوه اداره جامعه بشری دعوت نمودند. یکی از شاخص­ترین افراد در این زمینه شهید آیت الله سید محمد باقر صدر(ره) است که با ذهن نقّاد و وقّاد خود به نقد هر دو اندیشه مسلط آن زمان در عرصه­های مختلف از جمله فلسفه، سیاست، اقتصاد و اخلاق پرداخته و با بیانی متقن و علمی، کاستی­ها و ناراستی­های آن دو را آشکار ساخته و به عنوان گامی تکمیلی، اصول و خط مشی­های اساسی اسلام در آن علوم را پی­ریزی نمود. همت والا و احاطه او به اسلام و منابع دینی با عنایت حق همراه گشت تا او اسلام را به صورتی جامع و کامل نگریسته و به راستی روش خود یقین داشته باشد؛ لذا در تمامی عمر با برکت خود با جامع­نگری و تسلط بر منابع اصیل دینی، به ابتکار در استخراج مکاتب متفاوت دین حیات­بخش اسلام از جمله مکتب اقتصادی اسلام پرداخته به نحوی که با وجود گذشت چند دهه، هنوز آثار با برکت ایشان به عنوان یکی از منابع اصیل مطرح می­باشد. او در صدد بود تا تمامی الگوهای پیشنهادی خود برای علوم اجتماعی را در دین قیم جستجو نماید. مضافاً اینکه دراین امر به یک سونگری مبتلا نگردید تا در فروعاتی غور کند که با روح کلی تعالیم دینی یعنی عدالت اجتماعی در تناقض باشد. قرآن را محور تفکر مسلمانان دانسته و برای پاسخ­یابی به چالش­های فکری زمان "استکناه ذخائر القرآن"، (ژرف یابی قرآن) را پیشنهاد نمود و با این روش، دستورهای اخلاقی قرآن را با ارزش­های اخلاقی دیگر مکاتب به شیوه­­ای جدید به داوری نشست و در نهایت "استکناه ذخائرالقرآن" را با "استنطاق القرآن" (به سخن­آوری قرآن) تکامل ­بخشید و این روش را برای ارزیابی بسیاری از مسائل فکری و اجتماعی و تئوریهای علمی، نتیجه بخش و قابل اعتماد ­شمرد. در "الأسس المنطقیة للاستقراء" علاوه بر نقدهایی که به منطق ارسطویی و تجربه­گرایی ارائه می‌کند، به ابداع روش جدیدی در استقراء می‌پردازد که عقاید اسلامی از مبدأ تا معاد را از این رهگذر، بررسی و اثبات می­نماید. غایت مطلوب او در این کتاب طراحی متدلوژی جدیدی برای علوم دینی می­باشد. با توجه به اینکه فقه مهمترین تخصص علامه شهید بوده، شاهد نوآوری­های بسیاری از وی در تحلیل یا نظریه­پردازی فقهی و اصولی با هدف استخراج نظامهای اجتماعی هستیم. در این روش او در عین پایبندی به فقه اصیل در صدد است تا از احکام فردی و جزئی، قوانین و نظامهای اجتماعی و کلی را کشف ­کند. فرآیند فکر روشمند و منسجم علامه شهید آیت ا.. صدر، در پیشنهاد قانون اساسی در طلیعه انقلاب عظیم ملت ایران، با عنوان "الاسلام یقود الحیاة" (اسلام پیشاهنگ زندگی) تبلور یافته و ابعاد درخشانی از جامع­نگری و ژرف­اندیشی ایشان را هویدا می­سازد. کتاب "اقتصادنا"ی او که در سن ۲۷ سالگی تدوین گردیده است، نشان دهنده تسلط او بر فقه و بیانگر روش اجتهادی وی بوده، و در صدد ارائه الگوئی برای مکتب اقتصادی اسلام با هدفمندی عدالت اجتماعی می­باشد. این کتاب به مثابه زمینه و واسطه درخشانی است که اندیشه­های اقتصاددانان مسلمان را به هم پیوند می­زند. پروفسور مارک بلاک در ارتباط با درک اقتصادی شهید صدر، وی را یکی از ۳۰۰ اقتصاددان برجسته جهان می­شمارد. بدون تردید ظهور چنین نظریه­پردازانی، حرکت کاروان علم را شتاب می­دهد. دانشگاه مفید به پاس بزرگداشت شخصیت علمی آن شهید والا مقام با توجه به گذشت ربع قرن از شهادت این فقید سعید، اقدام به برگزاری همایش بین­المللی بررسی اندیشه­های اقتصادی ایشان در تاریخ ۱۷ و۱۸ اردیبهشت ماه ۱۳۸۵ با حضور نظریه­پردازان، متفکران، اساتید و پژوهشگران جهان اسلام و با همکاری بانک توسعه اسلامی، انجمن اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشگاه علمی تخصصی شهید صدر و پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نمود. مجموعه حاضر، حاصل تلاش فرهیختگانی است که به رسم وفاداری به راه واندیشه­ ایشان، دست به قلم شده و صفحاتی را به تقریر،‌ تحلیل،‌ نقد و تکمیل نظریات آن شهید اختصاص دادند. در این همایش دو روزه که با پیام حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی مؤسس و رئیس دانشگاه مفید و سخنرانی نماینده بانک توسعه اسلامی افتتاح شد،‌ از مجموع مقالات رسیده تعداد ۱۹ مقاله پس از ارزیابی قابل چاپ تشخیص داده شد که از مجموع آنها ۱۶ مقاله در قالب پنج نشست در محورهای مختلف ارائه گردید که در هر نشست یکی از مقالات مورد نقادی و پرسش و پاسخ قرار گرفت.از آنجا که نقدها به صورت حضوری انجام پذیرفت، نهایت دقت در امانتداری کلام صورت پذیرفت مضافاً اینکه ترجمه انگلیسی چکیده مقالات نیز در آخر این مجموعه خدمت خوانندگان تقدیم می­گردد.

ادامه...

مشخصات بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر

نظرات کاربران درباره بررسی اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله شهید صدر