فیدیبو نماینده قانونی انتشارات نمایش و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی

کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی

نسخه الکترونیک کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۹,۰۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی

میراث نمایش با عروسک و تئاتر عروسکی یک میراث جذاب و طولانی است. اصل این هنر نمایشی به نظر می‌رسد که در شرق است؛ اگرچه دقیقاً زمان و محل پیدایش و ظهور آن معلوم نیست. اما به نظر می‌رسد که چهار هزار سال پیش در هند اجرا شده باشد. نقش دیگری را بازی کردن در مذهب تابو ممنوع بوده است. رهبری بازیگر در نقش‌های سانسکریت اصطلاحاً، سوترادهارا نامیده می‌شود. بنابراین به نظر می‌رسد که عروسک‌ها قبل از بازیگر زنده وجود داشته‌اند.

ادامه...

بخشی از کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

فصل اول: معرفی تئاتر عروسکی

میراث نمایش عروسکی

میراث نمایش با عروسک و تئاتر عروسکی یک میراث جذاب و طولانی است. اصل این هنر نمایشی به نظر می رسد که در شرق است؛ اگرچه دقیقاً زمان و محل پیدایش و ظهور آن معلوم نیست. اما به نظر می رسد که چهار هزار سال پیش در هند اجرا شده باشد. نقش دیگری را بازی کردن در مذهب تابو ممنوع بوده است. رهبری بازیگر در نقش های سانسکریت اصطلاحاً، سوترادهارا(۹) نامیده می شود. بنابراین به نظر می رسد که عروسک ها قبل از بازیگر زنده وجود داشته اند. عروسک های خیمه شب بازی در قرن هشتم پس از میلاد در چین استفاده می شدند و زمان عروسک های سایه به هزار سال قبل برمی گردد. نمایش عروسکی برمه ای تاثیر بسزایی بر روی گسترش نمایش و رقص انسان داشت و هنوز بر مهارت و توانایی رقصنده در خلق مجدد حرکت های عروسک خیمه شب بازی قضاوت و ارزیابی می شود و چیکاماتو و فونزائون (۱۷۲۵ ـ ۱۶۵۳) بهترین نمایشنامه نویسان ژاپنی نه تنها برای تئاتر انسانی می نوشتند بلکه برای عروسک های بونراکو نیز نوشته اند (در شکل ۲۴ ببینید) و یکباره محبوبیت کابوکی را تحت الشعاع قرار دادند. در اروپا نمایش عروسکی در اوایل تمدن های دریای مدیترانه تحت قانون رومی پیشرفت کرد. به نظر می رسد یونانی ها از عروسک در ابتدا و ۸۰۰ سال قبل از میلاد استفاده کرده باشند. بر طبق نوشته ها نمایش عروسکی یک سرگرمی معمول در ۴۰۰ سال قبل از میلاد و احتمالاً با عروسک های خیمه شب بازی و دستکشی در یونان و روم بود. در قرون وسطی از عروسک ها به طور وسیع برای نمایش دادن داستان های کتاب مقدس استفاده می شد تا آنجا که این کار توسط مجله تونت(۱۰) ممنوع شد.



در دوره رنسانس، نمایش با عروسک در اروپا به صورت یک رسم دنباله دار ادامه پیدا کرد.
عروسک های سیسیلی، قهرمانانی به بلندی یک متر (سه فوت) هستند، که جوشن فرسوده پوشیده و از بالا به وسیله میله حرکت می کنند (شکل ۳۲). این عروسک ها از قرن شانزدهم داستان اورلاندو فوریوسورا اجرا می کردند، اما این نوع عروسک در حقیقت مثل زمان روم، از قدیم و به مدت طولانی استفاده می شدند.



در آلمان از سال ۱۵۸۷ عروسک ها داستان دکتر فاستوس را اجرا می کردند و در فرانسه تالارهایی که در آنها نمایش عروسکی اجرا می شد بسیار رونق داشتند، در سال ۱۷۲۰ تماشاخانه لایو(۱۱) تلاش کرد توسط قانون، آنها را محدود کند. در قرن هجدهم عروسک های سایه ای «اومبرس چینوسیس» فرانسوی نه تنها در مکان های مخصوص سرگرمی برگزار می شدند بلکه در میان هنرپیشه ها و جهان امروزی هم محبوبیت داشتند. در انگلستان در قرن چهاردهم در جنگ داخلی و هنگامی که تئاتر ها بسته شدند، عروسک بسیار شناخته و از محبوبیت ویژه ای برخوردار شد. در اوایل قرن هجدهم نمایش عروسکی یک سرگرمی جذاب برای ثروتمندان بود. دسته های عروسک خیمه شب بازی انگلستان به عنوان بهترین ها در جهان مورد توجه قرار گرفت و کل جهان را با این تولیدات سیاحت کردند. آقای پانچ که در همه جا حاضر است از ایتالیا نشات گرفته، یک نمونه عروسک پولسینلا که نمونه یک دلقک در هنر کمدی ایتالیا است، به وسیله یک نمایش دهنده با همان شخصیت شبیه دلقک در اروپا و در بسیاری از کشورها مستقر شدند که شامل: پتروس جوکای روسی، پیکل هرینگ، لیترجان دکلاسن هلندی و پلی چینل فرانسوی می شود.



نمونه فرانسوی این عروسک ها در سال ۱۶۶۰ با بازگشت چارلز دوم به انگلستان معرفی شد. او به حالت کمدی و بونچینو درآمد و طولی نکشید که از حالت پانچ کاسته شد و تمام نقش ها و شخصیت ها را بازی می کرد و از محبوبیت بیشتری برخوردار شد. در سال ۱۸۲۵ پانچ به بیشترین محبوبیت خود دست یافت و داستانی که او در آن بازی می کرد به عنوان فرم و نمونه اصلی در نظر گرفته شد. در قرن نوزدهم، نمایش عروسکی توسط مهاجران بسیاری از کشورهای اروپایی، به آمریکا برده شد، رسم های ملی متنوع شان، بنیادهایی را وضع کرد، که تنوع بسیار زیادی در سبک ها و شیوه های اجرایی که امروزه یافت می شود، نتیجه آنها است. در اروپای شرقی در ابتدا شیوه هایی از نمایش عروسکی وجود داشت؛ اما جز در موارد کمی، نمایش عروسکی در آنجا تا قرن بیستم به طور چشمگیری رشد نداشت. ولیکن عروسک گردانی با سرعت رشد کرد. قرن بیستم اصول مناسب و تکنیک های جدیدی را برای تئاتر عروسکی به ارمغان آورد و علاقه تازه ای در هنر تلویزیون و فیلم دیده شد، درست همانطور که تاکید جدیدی بر کیفیت اجراهای زنده مشاهده و منجر به شناخت رسمی نمایش عروسکی به عنوان یک هنر ارجایی در حال حاضر شد.

ماهیت عروسک

ماندگاری نمایش عروسکی بالغ بر ۴۰۰۰ هزار سال، مرهون تمایل و علاقه شدید انسان به جان بخشیدن به جسم بی جان در کارهای نمایشی و همچنین انواع راه های ویژه ای است که در آن نمایش عروسکی با شنوندگان و بینندگانش ارتباط برقرار می کند. در یک لحظه شاید فقط با یک حرکت کج کردن سر، تماشاگر مشتاق است که عروسک را با احساس و در حرکت و حتی در حال نفس کشیدن ببیند.
عروسک یک هنرپیشه نیست و نمایش عروسکی یک نمایش انسانی کوچک نیست. در اکثر روش ها، تئاتر عروسکی معمولاً بی کلام و با رقص همراه و اکثراً خنده آور است. نمایش عروسکی بیشتر مبتنی بر حرکت عروسک است تا دیالوگ و متن که برای هنرپیشه مطرح است. عروسک معمولاً قادر به ابراز احساسات روحی پیچیده نیست به همین دلیل بسیاری از جنبه های ارتباطات شفاهی که برای هنرپیشه امکان پذیر است برای عروسک مقدور نمی باشد. اما عروسک چه ثابت و چه در حرکت مانند یک بازیگر پر قدرت است. هنرپیشه ارائه می کند؛ اما عروسک خود یک ارائه دهنده است. عروسک دقیقاً آنچه را که شما می خواهید اجرا می کند نه بیشتر از آن، او خارج از اجرایش هیچ هویتی ندارد و هیچ خصوصیت و احساس دیگری را جز آنچه شما می خواهید بر روی صحنه به نمایش در نمی آورد. عروسک از بسیاری از محدودیت های فیزیکی انسانی آزاد است و به شکل غیرقابل بیانی صحبت می کند، به معنویت های مذهبی رسیدگی می کند. قدرت و توان عروسک، هنرمندانی از جمله: مولیر، کانسیتو، کلی شاوف موزارق، گوردن کریگ، گوته و لورکارا که همگی علاقه خاصی به این هنر دارند و یکی از بزرگ ترین حامیان انواع تئاتر هستند، به خود جذب کرده است.

انواع عروسک ها و انواع صحنه های عروسکی

می توان اکثر عروسک هایی را که امروزه مورد استفاده قرار می گیرند به چهار گروه تقسیم کرد: عروسک های دستی یا دستکشی، عروسک های میله ای، عروسک های خیمه شب بازی و عروسک سایه، اما انواع دیگری نیز از این عروسک ها وجود دارد که از ترکیب انواع مختلف عروسک ها با هم ساخته می شوند.
در این میان به عروسک های دستکشی ـ میله ای، دستی ـ میله ای و عروسک های نخی با جزئیات در فصل دوم خواهیم پرداخت. همچنین می توان به محدوده وسیعی از سایر تکنیک های مربوطه مثل، از ماسک ها تا عروسک های انگشتی، از نمایش عروسک ها تا فیلم عروسک های متحرک را نام برد.
عروسک های دستکشی مانند دستکش در دست عروسک گردان قرار می گیرد، برخی اوقات از واژه عروسک دستی به عنوان مترادف عروسک دستکشی استفاده می شود؛ اما در اینجا که تمام دست جایگزین و وارد سر عروسک می شود اشکال آن شرح داده می شود. عروسک های دستکشی ساختار بسیار ساده ای دارند؛ اما عروسک های دستی اغلب، یک دست انسان که لباس به تن دارد را به همراه دارند، بازوها و یا دست ها توسط میله ها گردانده می شوند. این عروسک ها اگرچه در حرکات نسبت به حرکات دست یک نفر دارای محدودیت هایی هستند ولی برای انجام حرکات قوی و سریع ایده آل بوده و می توانند بسیار گویا باشند. دست متحرک و زنده ای که درون عروسک است به بدن عروسک انعطاف و نرمی می دهد. عروسک میله ای توسط میله گرفته و معمولاً از زیر و گاهی اوقات از بالا حرکت داده می شود. عروسک های ژاپنی در فرم بونراکو به دو یا سه عروسک گردان نیاز دارند، که عروسک را در جلوی خود نگه دارند.
عروسک های میله ای در پیچیدگی متنوع اند از اشکال ساده که با یک میله نگه داشته می شوند تا اشکال بسیار پیچیده و بند بندی وسعت سریع و حرکت های ماهرانه آنها را قادر به دریافت هر چیزی از نمایش ساده یا نمایش بزرگ می کند.



عروسک خیمه شب بازی (ماریونت) عروسکی است که توسط نخ هایی که عروسک گردان آنها را کنترل می کند، حرکت داده می شود. این عروسک ها بسیار ساده هستند و می توانند هم در ساختار و هم در کنترل ساده و یا پیچیده باشند. اجراها می توانند جالب و جذاب و سریع باشند؛ اما عموماً از اجراهای خیلی سریع و پر قدرت خودداری می شود. هر چه عروسک گردان با تجربه تر باشد و مهارت دست هایش برای حرکت نخ ها بیشتر باشد، حرکت عروسک ها طبیعی تر و نرم تر است و کار را به مراحل بزرگ تر و قابل امتیازی می کشد.
عروسک های سایه به طور طبیعی، شکل های مسطح برش داده شده ای هستند و وقتی دیده می شوند که مقابل صفحه نیمه شفاف قرار می گیرند. همچنین این اصطلاح برای تشریح اشکال تمام رنگی مات که در همان حالت اجرا می شوند هم قابل استفاده است. به نظر می رسد عروسک های سایه برای توضیح و شرح یک داستان تشریحی مناسب هستند، آنها می توانند با هم دیالوگ برقرار کنند و در عمل و اجرا خیلی قوی باشند.
امروزه، عروسک گردان ها به جای محدود کردن خودشان به محدوده صحنه و یا یک جایگاه قراردادی، سعی در استفاده از فضاهای دیگر دارند. به هرحال، عروسک میله ای و دستکشی به طور معمول در یک مکان ویژه نمایش داده می شوند. یک صحنه پوشیده و سنتی که هنوز هم برای «پانچ وجودی» استفاه می شود، اما صحنه باز بدون پیش صحنه برای دیگر نمایش ها جالب و معروف شده است، این نوع صحنه، چشم انداز بیشتر و زوایای گسترده تری برای اجرا ایجاد می کند.
تنوع حرکات عروسک ماریونت اغلب در صحنه روباز و با عروسک گردان، نمایش داده می شود.



صحنه بزرگ عروسک ماریونت با پیش صحنه، عروسک گردان ها را که بیشتر در موقعیت های ثابت بازی می کنند پنهان می کند. سایز عروسک، حمل و نقل و انتقال آنها و همچنین در نظر داشتن و تنظیم کردن زمان، از عواملی هستند که باعث می شوند تا اجراها در صحنه های روباز نمایش داده شوند.
اگرچه عروسک های سایه عموماً برای اجرا در مقابل صفحه مات هستند، اما عروسک گردان ها باید مهارت زیادی در استفاده از چندین صحنه نمایش و همچنین لوازمی چون نورافکن، تصاویر اضافی و شبیه اینها داشته باشند. این امکان وجود دارد که در یک اجرا چندین نوع عروسک مختلف با هم ترکیب شوند و یا به ترتیب استفاده گردند. اما عروسک سایه در کنار سایر انواع عروسک، مورد استفاده قرار می گیرد. توانایی نشان دادن یک داستان تشریحی فاصله ها و صحنه هایی مثل خواب و رویا، حافظه، خاطرات را دارد.

کاربرد این کتاب

این کتاب عوامل اساسی و اصلی طرح و آناتومی عروسک، جزئیات گسترده ساختار عروسک و هر جنبه اجرا، شامل صحنه نمایش، نور پردازی و صدا را در برگرفته است.
بسیاری از جنبه های طرح و ساختار عروسک که البته لازم و ملزوم هستند، به طور مثال: تصمیمات درباره اجرا، به نوع عروسک و روش های قابل استفاده در صحنه نمایش اثر خواهد گذاشت. برای عروسک میله ای یا عروسک ماریونت نمی توان سر ساخت تا اینکه تصمیم گرفته شود که چگونه گردن به بدن وصل شود یا اینکه گردن به طور جداگانه از سر ساخته شود یا به آن وصل باشد. بنابراین، طراحی و ساخت عروسک به روش پیشنهاد داده شده در تمام فصل ها مهم است؛ سعی کنید با ایده و در نظر گرفتن آنچه عروسک برای انجام دادن، لازم دارد، شروع به ساختن یک عروسک کنید. زمان می گذرد، خواندن و طراحی کردن و بررسی ارزشمند است سعی کنید از آن بهره ببرید.



مقدمه

نمایشگران عروسکی در عرصه جهان در سهیم کردن دانش و مهارت و تجربیاتشان نقش بسزایی دارند و من بسیار خوش اقبال بودم که از سخاوت آنها در آماده سازی عروسک ها و نمایش عروسکی بهره برده ام.
به همان اندازه که از دانش و اطلاعات عروسکی و کاربردی بهره بردم از عکس های عروسکی نیز استفاده کردم. من از جان بلاندال (۱) ری داسیلوا(۲)، ماری ادوارد(۳)، گف فلیکس(۴)، کریستوفرایت(۵)، دین پوروس(۶) و لیندی رایت(۷) سپاسگزارم. اطلاعات فنی بخش نور و صدا از سودیویس و بیل ریچاردز در کتاب نور مسیر محدود و خانه کلاری ۰۸۸ نورمحدود و مارک پت کوسکی از تجهیزات محدود الکترونیکی کامبر (۸) اقتباس شده است. افرادی که عکس ها را توزیع کرده اند، به صورت جداگانه نامبرده خواهند شد.
از آقای دیوید رز یک دوست و یک هم دانشگاهی که وقت و مهارتشان را در اختیار من قرار داده اند و در تهیه عکس هایی با رنگ های زیبا و متنوع و اطلاعات لازم مرا یاری کردند، بسیار سپاسگزارم. همچنین از لورتا هوولز (مدیر)، السیون کیریک و لگن الکساندر، در مرکز اصلی تئاتر عروسکی لندن که مرجع و منابع، اطلاعات و عکس های فنی وگستره وسیعی از مجموعه عکس ها را دراختیار من قرار دادند، بسیار سپاسگزارم.
در آخر باید از بری اسمیت مدیر تئاتر عروسکی؛ وای سیلوا همکار مدیر شرکت عروسکی داسیلوا به خاطر اینکه مرا در یافته های فردیشان از نمایش عروسکی و یک اجرای عروسکی، در کتاب قبلی شان سهیم کردند، که البته در این کتاب هم آمده است، تشکر کنم. باید بگویم که بدون کمک هر کدام از این دوستان عروسکی، فصل نمایشی این کتاب ساخته نمی شد که جا دارد در اینجا از همه آنها سپاسگزاری کنم.
در پایان، از تیم مطبوعات کرووود سپاسگزارم که مشوق و حامی من بودند و مرا در نوشتن این کتاب یاری کردند.



 تقدیم به آنان که هنر عشق ورزیدن را به ما آموختند اساتید عزیز جناب آقای دکتر یوسف صدیق و سرکار خانم آزاده پورمختار

نظرات کاربران درباره کتاب عروسک‌ها و نمایش عروسکی