کتاب پادشاهی گشتاسپ هفتخان اسفندیار اثر محمد دبیر سیاقی نشر قطره

حکیم ابوالقاسم فردوسی، پادشاهی گشتاسپ را با شرح خوابی که دیده است در پانزده بیت آغاز می‌کند. در آن خواب دقیقی طوسی، سراینده ناموری که پیش از فردوسی به نظم شاهنامه پرداخته است، امّا تنها هزار بیت از زندگی گشتاسپ و ظهور زردشت و جنگ ارجاسپ را به نظم آورده و در جوانی به‌دست غلامی کشته شده است، نخست فردوسی را از گزیدنِ شاهی کشورگشا و بخشنده و بختیار برای اهداء کتاب می‌ستاید و سپس از وی می‌خواهد ابیاتی از شاهنامه را که وی سروده است در کتاب خود جای دهد تا هم از آسیبِ زمان مصون بماند و هم آن شاه از رنج وی نیز آگاه گردد. استادِ طوس با مهربانی و جوانمردی به وصیت او عمل می‌کند و ابیات سروده او را که برخی بدان نام گشتاسبنامه دقیقی داده‌اند و هزار و بیست و چهار بیت است در سرآغاز پادشاهی گشتاسپ جای می‌دهد. اینک این بخش از پادشاهی گشتاسپ به نظم دقیقی: برگردان ابیاتِ سروده دقیقی شاعر از داستان گشتاسپ و ارجاسپ. چون لهراسپ شاه تخت شاهی به پسر سپرد، خود به نوبهار بلخ رفت و مقیم آن عبادتخانه شد. جامه پرستش از پلاس به تن کرد و تعویذ و دعای چشم‌زخم بر خود آویخت و زیورآلات نشانه سلطنت چون دستبند و گوشوار از خود دور کرد. موی سر فرو هشت و رویِ نیاز به درگاهِ کردگارِ بی‌نیاز آورد و سی سال با آفریننده هستی به ستایش و نیایش پرداخت. امّا گشتاسپ چون به‌جای پدر بر تخت سلطنت تکیه زد و تاجِ شاهی بر سر نهاد. دادگری پیشه ساخت و مردمان را گفت چون تخت و تاج از ایزد پاک دارد، باید که به پاس این موهبت به راه یزدان رَود و جهان را بر آزادگان تنگ نسازد و بَدان و بدراهان را به راه راست هدایت کند. این شاه از ناهید دختر قیصر که او را کتایون می‌خواند دو پسر داشت جز فرزندان دیگر، یکی اسفندیار و دیگری پشوتن، هر دو نَبَرده و نیرومند بودند و گُرد و صفشکن.