کتاب صوتی پرسش‌گری سقراطی در روان‌درمانی و مشاوره اثر علی صاحبی

یکی از مهم‌ترین اهداف مشاوره، روان‌درمانی و حتی کوچینگ زندگی، هدایت افراد برای ارضای نیازها، خواسته‌ها، آرزوها و رؤیاهای خود به شیوه‌ی مؤثر و مسئولانه است. نیازی به توضیح نیست که هر فردی برای زندگی مؤثر و مسئولانه نیازمند مهارت‌های تفکر تحلیلی است. از جمله‌ی این مهارت‌ها تفکّر نظام‌مند برای دستیابی به خود ـ ارزیابی همه جانبه است که به تعبیری فرآیند تفکر دربارۀ تفکر و ارزیابی هشیارانۀ فرد از افکار، باورها و نگرش یا ادراکات خود است. چنین مهارتی آموختنی است و تنها از طریق آموزش و تمرین قابل دستیابی است. یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال کارآمدترین روش‌ها برای دعوت افراد به خوداندیشی و خود ـ ارزیابی، "پرسش‌گری سقراطی" است.

در این کتاب ابتدا توصیفی از روش پرسش‌گری سقراطی در جلسه‌ی مشاوره و کوچینگ ارائه کرده‌ام و در ادامه، انواع سه گانۀ گفتگوی سقراطی را معرفی و تشریح نموده‌ام و چند نمونه از گفتگوهای سقراط با افراد مختلف برای نشان دادن شیوه‌ی اصیل خود سقراط را آورده‌ام. در این کتاب ما به پیروی از سقراط به‌دنبال آن هستیم که هنر و مهارت پرسشگری به سبک و سیاق سقراط را در معرض دید افراد علاقمند به پرسشگری قرار دهیم، به‌ویژه افرادی که در قلمرو حرفه‌های یاری‌رسان فعالیت می‌کنند.

یکی از ویژگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اساسی شناخت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌درمانی پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گری سقراطی است. درمانگر با طرح سوال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دقیق افراد را به جستجوی راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌حل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و انتخاب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید هدایت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گری سقراطی فرد را از ذهنیت خودآیند به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سمت ذهنیت پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گر سوق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد تا بتواند به ارزیابی عینی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر و دقیق‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر از عقاید و باورهای خود بپردازد. (آرون بک)

باور کردن صرف، بدون چراهای خوب نمی‌تواند باعث شود که حتی یک سر سوزن به حقیقت نزدیک‌تر شویم. (تئودرور شیک)

کسی را خردمند بنامید که در کارهایش، گفته‌هایش و گام‌هایش یک چون روشن برای یک چرای روشن داشته‌باشد. (یوهان کاسپارلاواتر)