کتاب داستان بابلی طوفان نوح اثر ارنست آلفرد تامپسون والیس باج نشر شهر پدرام

در سال‌های ۱۸۴۵-۱۸۴۷ و دوباره در سال‌های ۱۸۴۹-۱۸۵۱، آقای (بعدها سِر) ای. اچ. لایارد مجموعه‌ای از کاوش‌ها را در میان ویرانه‌های شهر باستانی نینوا انجام داد، «آن شهر بزرگ، که در آن بیش از شانزده هزار نفر هستند که نمی‌توانند دست راست و چپ خود را تشخیص دهند؛ و هم چنین گاوهای زیادی» (یونس ۴، ۲). ویرانه‌های آن در ساحل چپ یا شرقی دجله، دقیقاً روبروی شهر الموصل یا موصل قرار دارد که توسط ساسانیان تأسیس شد و محل نینوای غربی را نشان می‌دهد. در ابتدا، لایارد فکر می‌کرد که این ویرانه‌ها متعلق به نینوا نیستند، که او آن را در نیمرود، حدود ۲۰ مایل پایین‌تر از آن قرار داده بود، بلکه متعلق به یکی از شهرهای دیگری هستند که توسط آشور ساخته شده است به پیدایش ۱۰، ۱۱، ۱۲ مراجعه کنید . با این حال، به لطف سنت مسیحی، رومی و اسلامی، جایی برای شک در این مورد وجود ندارد و محل نینوا همیشه شناخته شده بوده است. قلعه‌ای که اعراب در قرن هفتم در آنجا ساختند، قرن‌ها به عنوان «قلعه نینوا» شناخته می‌شد و همه جغرافی‌دانان عرب در این مورد متفق‌القولند که تپه‌های کاشی‌کاری روبروی موصل، ویرانه‌های کاخ‌ها و دیوارهای نینوا را در خود جای داده‌اند. و تعداد کمی از آنها از ذکر این نکته غافلند که در نزدیکی آنها «تَل نبی یونس» قرار دارد، یعنی تپه‌ای که حضرت یونس از آنجا توبه را برای ساکنان نینوا موعظه کرد، آن «شهر بزرگ و پهناور که سه روز راه دارد» (یونس ۳، ۳). سنت محلی هم چنین اعلام می‌کند که پیامبر در این تپه دفن شده است و مقبره فرضی او تا به امروز در آنجا دیده می‌شود.