کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه اثر سمانه کاظمی نشر انتشارات سوره مهر

میرعزا کاشانی از تعزیه خوانان مطرح و تاثیرگذار تاریخ است. او که در تهران و کاشان تعزیه گردانی می کرده، مردی ادیب، هنرمند، خوش قریحه و با ذوق بوده که بنا به اقتضای کارش از موسیقی و دستگاه خوانی نیز اطلاعات کافی داشته است. بیشتر تعزیه خوانان تهرانی از نسخه های مجالس تعزیه او استفاده می کردند و مجالس تعزیه شان را رونق می بخشیدند.

میرعزا در سرودن شعر و آهنگ و نوحه استعداد و تسلط بسیار داشته، به همین دلیل هم بیشتر پیش خوانی های زیبا و خوش آهنگ تعزیه های تهران و کاشان، از ساخته های او هستند. با توجه به اینکه اطلاعات اندکی از میرعزا کاشانی موجود است، سمانه کاظمی موضوعی دشوار را برای پژوهشش آغاز کرده و در راه پرخطری گام نهاده است. او در میان ۳۶۵ نسخه تعزیه نامه که از میرعزا باقی مانده، نسخه هایی از مجالس را مورد بررسی قرار می دهد که اصالت بیشتری داشته اند و دخل و تصرفی در آنها صورت نپذیرفته است. در واقع کاظمی به موضوع ها و نسخی از مجلس های تعزیه میرعزا می پردازد که دیگر تعزیه سرایان از آنها غافل بوده اند.اما نکته ای که پژوهش سمانه کاظمی را پرارج و ارزش می کند، بخش گفت و گوی او با هاشم فیاض است.

مرحوم فیاض بیشتر عمر خود را صرف گردآوری و نسخه برداری از سروده های میرعزا کرده و طی نیم قرن این نسخه ها را در گوشه و کنار ایران اجرا کرده است. کسی که سینه سوخته ای ناب و عاشقی تمام عیار بود و به واسطه نفس حق گو و ذات پاکش تمام تعزیه خوانانی که صاحب اسم و رسمی بودند، برای او احترام و منزلت خاصی قایل می شدند.سمانه کاظمی در گفت وگویش با هاشم فیاض سعی کرده از تاریخ شفاهی ای که فیاض ذکر می کند به عنوان منبعی برای پژوهشش بهره جوید و با استفاده از نقل قول های تاریخی فیاض با میرعزا کاشانی بیشتر آشنا شود، اما سوژه اصلی پژوهش کاظمی، بررسی نمایش سلطانعلی (ع) (نوشته میرعزا) است؛ این نسخه تعزیه، یکی از بهترین و شبیه ترین نسخه مجلس تعزیه به عاشورا است.